Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.11.1944, Blaðsíða 7

TIMARIT V.F.I. 1 ‘)4 1
53
I’ella meðalrennsli, 80 lenm. á sek. svarar til
258,0 millj. tenm. framrennslis á ári og i Ljósafossi,
sem licfir 17,(> m. meðal fallhæó. Svarar |)að lil 83
millj. kwsl. orkuvinnslu á ári. Þessa orku skyldi
liagnýta lil almennin«sþarfa, en sú rafmagnsnotk-
«n er allniisjöfn á ýmsum linuun árs eða dags. Á
1. blaði eru sýnd linurit yfir vélaálag á ýmsuin tím-
um sólarhrings að sumri og vetri og á 2. blaði er
dagleg orkuvinnsla sýnd i lieilt ár. Mesta notkun
kemur ýmist fyrir nokkru fyrir hádegi eða um miðj-
an eftirniiðdag að vetri til, en minnsta notkun um
lágnæltið að suinri til og er ofl ekki nema um 10%
af mestu notkun. Mesta notkun á deginum að sumri
ti 1 er um 50% af mestri notkun að vfetri til. Ef notk-
Unin væri alveg jöfn ailt árið (eins og sumar si-
vinnuverksmiðjur liafa, t. d. áburðarverksmiðjur),
gæti bagnýlingartími mesta afls komisl upp í allar
stundir ársins 8700. En sökum j)ess, hve notkunin
er misjöfn, verður hagnýtingartimi mesta vélaafls
uiinni. Iiagnýtingartíminn er sá stundafjöldi, sem
uiesta vélaall þyrfti að starfa að staðaldri (il þess
«ð anna allri orkuvinnslu ársins. Er hann lalinn í
klsl., og er mælikvarði um, hversu mikið vélarnar
er« nolaðar. ( stað hagnýtingartimans er oft notuð
ónnur tala, álagsstuðull stöðvarinnar, sem er hlnt-
ía 11 ið milli hagnýtingartímans og allra klukku-
f’t«nda ársins.
Þótt notkunin sé misjöfn, þarf það ekki að rýra
möguleikann á góðri liagnýtingu á vatnsrennslinu,
ef skilyrði eru til miðlunar á því. í Soginu eru skil-
yrði til ársmiðhmar á vatninu og má þvi lelja, að
möguleiki sé á að nota lil fullnustu meðalrennsli
ársins í þurrustu árum. Vélaaflið i stöð þarf ávallt
að vera nægilegt til þess að anna mestu samtima
notkun.
Áætlað var, að við fulla virkjun á Ljósafossi yrðu
þar 5 vélasamstæður upp á 5000 hestafla málraun
hver, samtals 25000 hestöfl, en vélarnar skyldu þó
gerðar það rifar að afli, að þa'r gætu tekið að vetri
lil, þegar kæling þeirra er mest, 25% meiri áraun
eða 0250 hestöfl liver. Gátu þá I vélasamstæður ann-
að 25000 hestöflum á mesta notkunartíma, þótt
þá vrði að taka eina frá starfi. Átti því uppsett véla-
afl í Ljósafossi að verða samtals 31250 liestöfl, þar
af 20% til vara. Þessi 31250 hestölf svara til 22000
kilówatta afls frá rafölunum og átti þvi stöðin að
geta annað 17600 kw. og auk j)ess að hafa 1100 kw.
til vara, þegar full virkjun væri komin.
Þetta mesta afl 17600 kw. svarar til þess, að álags-
stuðull stöðvarinnar fyrir almenningsnotkun væri
0,51 eða hagnýtingartiminn 4730 stundir á ári, gæti
hún með j)essum vélum unnið alla orku úr Ljósa-
fossi í þurrustu árum. Ef varaaflið væri tekið til
notkunar með, gæti stöðin samt annað fullri orku-