Nýi tíminn - 21.05.1953, Qupperneq 8

8) — NÝI TÍMINN — Firamtudagur 21. maí 1953
Ungir iistamenn hvetja íslenzkan
æskulýð að fyikja sér undir merki
Sjómaður dukkn
ar í Keflavík
Keflavík, 17. maí. Fré
fréttarítara Nýja tímans.
fslenzka sendmefndm á
ferðalagi um Sovétríkin
annnar
Þjóðarrúðstefnunni gegn her í landi var flutt eftirfarandi
ávarp frá ungum listamönnum:
Við undirrituð f»gnum því, að barátta hefur verið
Iiafin fyrir þjóðareiningu gegn dvöl erlends hers á íslandi
og hugmyndinni um stofmin innlends hers.
Við heitum á íslenzkan æsltulýð að fylkja sér undir
merki andspyrnuhreyfmgarinnar og styðja hana með
ráðum og dáð.
Einar Bragi
Elías Mar
Ólafur Jóh. Sigurðsscu
Jchannes Steinsson
Bjarni Benediktsson
Halldóra B. Björnsson
Böðvar Guðlaugsson
Kristján Einarsson frá
Djúpalæk
Eiríkur Smith
Gestur -Þorgrímsson
Hörður Ágústson
Björn Th. Bjornsson
Jón Óskar
Stefán Hörður Grímsson
Gísli Halldórsson
Sigurður Róbertsson
Hjörtur Halldórsson
Kristján Bender
Kjartan Guðjónsson
Aðfaranótt sunnudagsins féV.
Haraldur Óskar Jóhannsson út
af bát liér í liöfniimi og drukkn-
aði.
Margir bátar lágu í höfninni
og mun Óskar hafa verið að
fara milli þeirra, ásamt öðrum
manni. Félagi hans fór og gerði
lögreglunni viðvart, en Óskar
náðist ekki fyrr en eftir 2 stund-
ir. Óskar hafði átt heima í
Keflavik í nokkur ár. Hann var
31 árs að aldri. Hann lætur eft-
ir sig konu og þrjú þörn.
Ási í Bæ
Kristján Davíðsson
Jóhannes Jóhannesson
Egill Jónsson
Kristinn Pétursson
Steinar Sigurjónsson.
Þjóðareining gegn her í landi
Istnður ok
TileinkaS og gefið andspyrnuhreyfingunni
gegn her á íslandi.
HvaS mun dreyma dögg á grasi og lyngi?
Vel aS svala sœlum gróSri,
sóley bjartri, fjólit bljóSri,
iollu lífi aS yrkja þrótt.
Engan her, — ekkert Ijótt
dréymir morgundögg á grasi og lyngi.
HvaS mun dreyma geisla sumarsólar?
Frjálsa menn á miSi og velli,
rnóSurgleSi, bœga elli,
barnacersl og ceskuljóS.
Engin vopn, — ehkert blóS
dreymir hlýja geisla sumarsólar.
HvaS mun dreyma brúSi elds og ísa?
Börn, sem gullna blekki bata,
beill og rétti atðrei olata,
o o
trúa á lífsins lausnarorS.
Ekkert stál, — engin morS
dr-eymir hvíta brúSi elds og tsa.
HvaS mun dreyma barn meS brcs í angurn?
MóSurbönd, sem vonttm vaggar,
veröld sólar, gróSurs, daggar.
■ Barnsins draumi leggjum liS.
Ekkert str'iS, — aSeins friS
dreymir saklaust barn meS bros i augum.
Jakobína Sigurðardóttir.
Af hinum mörgu Ijóðum til
andspyrnuhreyfíngarinnar,
sem mér hafa borizt, aetla ég
nú að birta það, sem mér
barst síðast í hendur, en það
er yndisljóðið, sem unga skáld-
konan í Mývatnssveit sendi
mér. Ég þakka öllum skáldun-
um og öllum bréfriturum, sem
hafa veitt skilning á starfi
okkar og lýst sig reiðubúna
til þess að gerast samherjar
okkar og vinna að málstað
íslands í anda Þveræings. Inn-
an skamms hefjum við útgáfu
ýmissa rita, sem nauðsynlega
þurfa að berast út til þjóðar-
innar. Hið fyrsta kemur vænt-
anlega út skömmu eftir hvíta-
sunnu. En okkur langar til að
gefa út ljóð andspyrnuhreyf-
ingarinnar, fyrsta hefti, þann
17. júní n. k. Ég segi fyrsta
hefti, því að það er sannfær-
ing mín og vissa að ljóðin
halda áfram að streyma fram
eins og tærar lindir landsins,
þau eru innlegg í baráttu okk-
ar fyrir endurheimt sjálfstæðis
landsins og boðskapur til nú-
tíðar og framtíðar. Sú þjóðar-
vakning um málstað íslands,
sem nú fer eldi um landið og
þá allra helzt um hugi unga
fólksins, leiðir fram í dags-
ljósið allt það.-bezta, sem til
er í þjóðlífinu.
Þetta ljóð, sem í senn er ein-
stætt í fegurð og látleysi, en
þó háleit og sterk skírskotun
til hins göfugasta sem með
hverjum manni býr, er dýr-
gripur til þjóðarinnar, sem
jafnframt sannar, að okkur
hefur hlotnazt sú hamingja að
helga okkur hugsjón sem
stefnir til farsældar fyrir land
og lýð og ber fram til sigurs.
Þó að þetta ljóð sé í ástúð
sinni rammíslenzkt og muni
vinna ómelanlegt gagn í ís-
lenzku þjóðlífi, þá er það í
rauninrri hafið yfir eitt land
og eina þjóð og á erindi til sem
flestra jarðarbúa, enda mun ég
gera ráðstafanir til þess að
ljóðið verði mjög bráðlega þýtt
á erlendar tungur og sent út
um lönd til þess að vi'nna á
hinum víða vettvangi. Kæru
samherjar, þetta ljóð eigum
við að læra og flytja hverjum
þeim, sem vill veita okkur
tómstund til að hlusta á okk-
ur. Þegar þetta Ijóð er orðin
eign alþýðufólksins, — hafið
það til marks, þá er sigur okk-
ar skammt undan.
G.M.M.
Nánari fregnir hafa nú borizt af fyrstu dögum íslenzku sendi-
neíndarinnar sem nú er í Sovétríkjuniun. Hún kom 29. apríl til
Moskvu. Formaður nefndarinnar er Óskar Bjarnason efnaverk-
íræðingur. Eins og getið hefur verið, var henni boðið tii Sovét-
ríkjanna af VOKS, en það er félag það í Sovétríkjunúm, er hef-
ur á stefnuskrá sinni mcimingartengsl við önnur iönd.
Strax sama dag og Islending-
arnir komu til Moskva heim-
sóttu þeir Lenínsafnið, þar sem
me'ðal annars er sýnt starf
tveggja helztu leiðtoga verka-
lýðsbyltingarinnar rússnesku
Leníns og Stalíns. Islendingarn-
ir skrifuðu í gestabók safnsins:
• „Ferðin í dag hefur verið
mjög skemmti.leg, og nú eftir
heimsóknina í safnið, skiljum
við betur en áður hið mikla
hlutverk Lenins og ást almenn-
ings í Sovétríkjunum á leiðtog-
um sínum, Lenín og Stalín“.
30. apríl fór nefndin i ferða-
lag með neðanjarðarbrautun-
um í Moskvu. Einn nefndar-
manna, Kristinn Ólafsson (úr
Hafnarfirði) sagði: „Eg hef
séð neðanjarðarbrautir í París,
London og Berlín, en þær stand
ast ekki samanburð við
Moskvubrautirnar. Stö'ðvarnar
eru snotrar og bjartar, snilld-
arlegar frá sjónarmiði bygg-
ingarlistar, loftræsting í bezta
lagi, en allt bendir það raunar
til þeirrar staðreyndar, að í
Sovétrikjunum er framdr öðru
tekið tillit til þarfa og þiæginda
fójksins“.
Síðan fóru Islendingarnir á
byggingarsýningu, þar sem sýat
er skipulag Moskvuborgar. Um
kvöldið fóru þeir í söngleikhús
og sáu óperettu eftir V. Dolid-
ze.
Fyrsta maí voru þeir á
Rauða torginu og horfcu á
skrú'ðgöngu borgarbúa. Óskar
Bjarnason sagði fyrir hönd
þeirra félaga:
„Fyrsta maí sáum við merki-
lega skrúðgöngu á Rauða torg-
inu. Mest bar á baráttunni fyp-
ir friði og við sáum það orð
alls staðar, á spjöldum og borð
um, sem verkalýðurinn bar í
skrúðgöngunni."
Um kvöldið fyrsta maí var
sendinefndin viðstödd mikinn
konsert í súlnasalnum í höll
verlcalýðgfélaganna. Ríkishljóm
sveit útvarpsins lék undir stjórn
prófessors A. Gauks, og kór
söng undir stjórn próf. A.
Sveshnikovs. Einnig sá hún
danssýningu undir stjórn Igor
Moisejavs.
2. - maí fóru Is’endingarnir
um borgina og sáu það, sem
þar er allra markverðast, með-
al annars stórbyggingarnar við
Kotelnítsheskaja og Smolensk-
torgið og háskólann á Lcnín-
liæC’um, en liann er 32 hæ'ðir.
Sama dag sá sendinefndiir
þr.j,ggja vídda kvikmynd, „Maí-
nótt“, og sá ballettinn „Syana-
vatn“ í Stóra. leikhúsinu úm
kvöldið. Tónar Tshajkovskíjs
og framúrskarandi flutningur
verksins heillaði íslendinghna
þar.
Kristinn Ó’afsson sagðist
aldrei hafa séð slíkan ballett,
enda væri það sú list, sem
hvergi stæði á hærra stigi en í
Sovétríkjunum.
3. maí sáu þeir ballett, í
stóra leikhúsinu, cg heimsóttu
síðan hvíldar- og liressingar-
garð, sem keimdur er við
Gorkíj, en þar var fjöldi vérka-
fólks staddur i fríi.
Um kvöldið fóru þeir í tón-
listaskólann í Moskvu, þar sem
söng- og dansflokkur Raúða
hersins söng og sýndi.
Einar Andrésson, einn nefnd-
armannanna, sagði um hátíða-
höldin fyrsta maí, að hann
hefði sérstaklega hrifizt af þvi,
hversu almennur 'hátíðadagur
þetta væri me'ðal alls almenra-
ings, og hefðu þeir félagar séð
tugþúsundir gla'ðlegs og ham-
ingjusams fólks á götum og
strætum borgarinnar.
4. maí heimsóttu nefndarmenn.
svo kvennaskóla í borgitmi.
Lydia Pomerantseva, skó’a-
stýra, fræddi þá um fræðslu-
kerfi Sovétríkjanna. Síðan skoð
uðu menn kennslustofur, þar
sem fer fram verkleg kennsla
i eðlisfræði, efnafræði og líf-
fræði, og hlustuðu á kennslu:
í ensku og sögu.
Sama dag hélt stjórn VOKS
samsæti mikið fyrir þær sendi-
nefndir, sem heimsótt höfðu
Sovétríkin í sambandi við há-
tíðahöldin fyrsta maí. Ýmsir
helztu andans meon Sovétríkj-
anna, vísindamenn, listamenn:
og rithöfundar, ásamt full-
trúum borgarinnar og bæjaryf-
irvaldanna og blaðamönnum
voru staddir í samkvæminu.
Móttökur állar voru hinar
híýjustu.
Næsta dag, 5. maí fóru nefnd
armenn til Shtsherbakov-klæða-
verksmiðjunnar og ræddu þar
við vérkafólkið og kynntu sér
vinnuskilyrði eftir getu. Þeir-
komu í vkmusalina, menningar-
miðstöðvar og sameiginlega
sta'ði verkafólksins.
Samdægurs hélt svo nefndin;
til Stalíngrad-borgar, þar sem
hún fór svo á skipi um Volgu-
Don skurðinn mikla.
Tlerwald Iralle
litllli
Thorvald Krabbe, fyrrverandí
vitamálastjóri lczt' s. 1. laugar-
dag í Kaupmannáhöfn, tæplega
"7 ára að aldri.
Hann 'var fæddur í Kaup-
mannahöfn, sonur Kristínar,
dóttur Jóns ritstjóra Guðmunds-
sonar og Haralds Krabbe pröf-
essors við Kaupmannahafnarhá-
skóla.
Thor-vald K-rabbe lauk stúd-
entsprófi 1894 og verkfræðiprófi
1900. Kom Ifann mjög við sögu
verklegra framkvæmda á ís-i
lhndi, iþvi hann var landsverk-
fræðingur hér um skeið og haíðí
með höndum stjórn vitamálanna
í 28 ár. Fyrst sem vitaumsjón-
armaður frá 1909 og vitamála-1
stjóri frá því iþað embætti var
stofnað 1918 til ársins 1937 að
hann fékk lausn frá því starfl
fyrir aldurs sakir. Næstu árin
ritaði hann mikla bók um verk-
legar framfarir á íslandi: Island
og dets Tekniske Udvikling genn-
em Tiderne, kom hún út í Kaup-
mannahöfn 1946.