Kraftur - 01.05.2009, Blaðsíða 22

Að stand endur upp lifa áfall, kvíða og hræðslu
jafnt sem hinn krabba meins greindi. Hver ein-
stak lingur hefur að baki sér hóp fólks sem tekur
þátt í lífi hans og verður fyrir áhrifum af þess ari
reynslu. Maki, börn, for eld rar, syst kini og vinir
þurfa allt eins mikla ráð gjöf til að skilja að stæð-
ur, gera sér grein fyrir hvað er fram undan og
fá að vita hvert hlut verk þeirra er. Lang flest ir
að stand endur vilja hjálpa til og að stoða hinn
krabba meins greinda við að komast í gegnum
þetta erfiða ferli, en óttast margir hið ókunna
og að gera eitt hvað rangt.
Þegar ást vinur grein ist með krabba mein hefst
strax mikið sorgar ferli hjá að stand endum því
lífið verður aldrei samt á ný. Al gengt er að að-
stand endur finni fyrir af neitun, reiði, söknuði,
bjargar leysi og hræðslu. Ef að stand and inn
hefur getað leitað til þess krabbameinsgreinda
eftir stuð ningi og til finninga legu öryggi, t.d. er
hann maki eða for eldri, getur að stand andanum
fund ist sem hann hafi ekki lengur neinn til að
halla sér að í þessum erfiðu að stæð um. Að-
stand endum finnst oft að þeir þurfi að sýna
mikinn styrk og standa sig út á við, t.d. að halda
dag legu lífi gang andi sem fyrr: stunda sína
vinnu, taka til, þrífa og þvo, hugsa um börnin og
sinna þeirra skóla lífi eða tóm-
stundum eins og ekkert hafi í
skorist. Á sama tíma styð ur
að stand and inn þétt við bakið
á þeim krabba meins greinda,
fylgist með með ferð inni, talar
við hjúkrunar fólk og upp lýsir
aðra í fjöl skyld unni, vini og
vinnu félaga um fram gang
mála.
Þegar ungt fólk grein ist með
krabba mein er al gengt að
það eigi ung börn sem munu óhjá kvæmlega
verða fyrir áhrifum af að stæðum. Skyndi lega
er annað foreldrið alltaf heima, oft veikt, leggst
jafn vel inn á sjúkra hús öðru hvoru, breyt ist í
út liti, hefur ekki orku til að leika eða spjalla og
er bara ekki sjálfu sér líkt lengur. Börn eru líka
mjög næm á um hverfi sitt svo að þau skynja vel
spennu og kvíða í and rúms loft inu innan fjöl-
skyld unnar, heyra nýjan hljóm í röddum ást vina
sinna og finna á sér að eitt hvað er á seyði sem
þau skilja ekki til fulls, og það getur gert börn
mjög óróleg og kvíðin. Það er því nauð syn legt
að að stand end ur fái upp lýsing ar og ráð gjöf um
hvern ig þeir geti tekist á við þessa erfiðu lífs-
reynslu og skilji að það er líka mikil vægt að
sinna þeirra líðan og heilsu. Jafn framt verða
full orðnir að stand end ur að gera sér grein fyrir
áhrifunum sem þetta tíma bil getur haft á börnin
í fjöl skyldu nni og sinna þeim eftir bestu getu og
er þá oft gagn legt að fá utan að komandi hjálp.
Krabba meins félag Ís lands hefur útbúið bæk-
ling inn „Mamma, pabbi, hvað er að?“ þar sem
er að finna ýmsan gagn legan fróð leik. Þar kemur
fram að börn bregðist mjög mis jafnt við álagi,
sum vilji taka mik inn þátt í veik indum foreldris,
t.d. fara með á spítalann í lyfja gjöf og slíkt til að
sjá og vita nákvæm lega hvað er að gerast
hverju sinni. Á meðan vilja
önnur börn helst ekkert af
veik ind unum vita og þver-
neita að fara í heim sóknir
á spítalann. Brýnt er að
fylgjast vel með líkam legri
líðan og hegðun barnanna
til að sjá mögu leg ein kenni
alvar legrar streitu sem
fyrst. Þau eru m.a. óút skýrð-
ir, endur teknir verkir (t.d.
maga verkir), svefn truflanir,
árásar girni/and félags leg hegðun, át röskun og
aftur hvarf til fyrri þroska. En nauðsyn legt er
einnig að vera á varð bergi ef barnið er óeðli lega
þægt, leikur sér ekki eða ein angrar sig.
Barn sem þjá ist af streitu vegna krabba meins-
með ferð ar foreld ris þarf á sérstakri um önn un
að halda og er mælt með því að leitað sé til fag-
aðila til að að stoða barnið. Slíkir aðilar starfa
oft innan skóla en einnig er hægt að leita til
Ráð gjafar þjónustu Krabba meins félags Ís lands
eftir upp lýsing um og fræðslu efni. Að stand end-
ur geta líka feng ið leið beining ar hjá fag aðilum
á borð við sál fræð inga og geð lækna við að tala
sjálf ir við börnin, hvernig þeir eigi að bera sig að
við að segja þeim frétt irnar, hversu miklar upp-
lýsing ar þau þurfi að fá á hverjum tíma punkti
o.s.frv.
Full orðnir að stand endur þurfa einnig að gæta
að sinni eigin heilsu og hika ekki við að leita að-
stoð ar. Sú að stoð getur ein fald lega verið vinur
sem býður öxl til að gráta á og hlust ar, jafnt sem
fag aðili eða stuð nings hópur. Líkam leg líðan er
líka mikil væg svo öll hreyfing, úti vist og slökun
eru þáttur í því að bæta líðan að stand enda.

Upp lýsing ar og aðstoð við allt ofan greint má
finna hjá stuð nings hópum Krabba meins félags
Ís lands og ein beitir Kraftur sér sér stak lega að
því að bjóða ungu fólki og ungum fjöl skyld um
upp á ráð gjöf og að stoð, í sam starfi við Ráð-
gjafar þjónustuna. Einnig er Stuð nings net Krafts
alltaf virkt og stuð nings síminn 866 9600 ávallt
opinn.
ÞEIR SEM STANDA HJÁ
SÍBS Síðumúla 6
Stálbyggingar ehf Hvammsgerði 5
Tannlæknastofa Björns Þorvaldssonar Síðumúla 25
Tannlæknastofa Ólafs Páls Jónssonar Faxafeni 5
Tannlæknastofa Sigurjóns Ármúla 26
TEG endurskoðun ehf Grensásvegi 16
Thai matstofan ehf., Suðurlandsbraut Suðurlandsbraut 52
Trausti Sigurðsson tannlæknir Síðumúla 15
Umslag ehf Lágmúla 5 (bakhús)
Veiðivon Mörkinni 6
Viðskiptastofan Ármúla 21
www.dukurteppi.is Geitlandi 7
Yogastöðin Heilsubót Síðumúla 15
Bókaútgáfan Hólar ehf Hagaseli 14
Eiríkur Björnsson tannlæknastofa Þangbakka 8
Fjárhagsþjónustan ehf Strýtuseli 14
Gnýr sf Stallaseli 3
Gullsmiðurinn í Mjódd Álfabakka 14b
Lagnagæði ehf Flúðaseli 94
Líf, snyrtistofa Álfabakka 12
Rafbogi ehf Þarabakka 3
Reykjavíkurprófastsdæmi eystra Þangbakka 5
Seljakirkja Hagaseli 40
SP Tannréttingar Álfabakka 14b
Sveinsbakarí Arnarbakka 4-6
Þverfell ehf bókhald og ráðgjöf Þarabakka 3
7.is hef Urriðakvísl 15
A. Wendel ehf Tangarhöfða 1
AB varahlutir ehf Bíldshöfða 18
Aðalblikk ehf Bíldshöfða 18
Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins Stuðlahálsi 2
Árbæjarapótek ehf Hraunbæ 115
Batik ehf Bíldshöfða 16
Bifreiðaverkstæði H.P. ehf Hamarshöfða 6
Bílasmiðurinn hf Bíldshöfða 16
Bókhaldsþjónusta Arnar Ingólfssonar ehf Nethyl 2 A
Brúskur Hárstofa ehf Höfðabakka 1
Fröken Júlía ehf Mjódd
G. M Verk ehf Stórhöfða 35
G.S.varahlutir ehf Bíldshöfða 14
Gastec ehf Bíldshöfða 14
GB Tjónaviðgerðir ehf Draghálsi 6-8
Gunnar afi SH 474
Hollt og gott ehf Fosshálsi 1
Iðntré ehf Draghálsi 10
Ingibjörg ehf Hraunbæ 60
Íþróttafélagið Fylkir Fylkisvegi 6
Íþrótta-og tómstundasvið Reykjavíkur Bæjarhálsi 1
JK Bílasmiðja ehf Eldshöfða 19
M.G.B. endurskoðun ehf Bíldshöfða 14
Múr- og málningarþjónustan Höfn ehf Tunguhálsi 17
ORKUVIRKI ehf Tunguhálsi 3
Ó. Johnson & Kaaber ehf Tunguhálsi 1
Ósal ehf Tangarhöfða 4
Rafstjórn ehf Stangarhyl 1a
Rarik ohf Bíldshöfða 9
22