Selfoss - 29.08.2013, Side 2

2 29. ágúst 2013
Fráveitumál í Árborg:
Tekjur langt umfram fjárfestingu
- Frásagnir um miklar framkvæmdir hin síðustu ár standast ekki.
Tekjur Sveitarfélagsins Ár-borgar af fráveitugjöld-um námu 914 milljónum
króna á árunum 2009 til og með
ársins 2012. Framkvæmdir hafa
verið miklu minni á tímabilinu og
hefur aðeins níundi partur teknanna
verið nýttur til fráveitumála eða 107
milljónir króna.
Tekjur langt umfram gjöld.
Tekjur sveitarfélagsins hafa einnig
margfaldast síðasta áratug. Tekjurnar
af fráveitugjöldum námu 40, 2 millj.
kr. árið 2002 en voru í fyrra (2012)
236,4 millj. króna.
Í 8. grein sveitarstjórnarlaga segir
m.a:
Sveitarstjórn hefur ákvörðunarvald
um nýtingu tekjustofna, lántökur og
ráðstöfun eigna og um framkvæmd
verkefna sveitarfélagsins. Sveitarstjórn
skal sjá um að lögbundnar skyldur séu
ræktar og hafa eftirlit með því að fylgt
sé viðeigandi reglum í störfum sveitar-
félags.
Á fyrri hluta tímabilsins voru fjár-
festingar í fráveitum hærri en þær
upphæðir sem fráveitugjöldin gáfu
af sér. En þegar litið er á tímabilið
2002-2013, til tekna annars vegar og
fjárfestingar hins vegar er augljóst af
tölum úr rekstri að tekjurnar eru langt
umfram útgjöld (fjárfestingu) sl. ára-
tug. Nemur upphæðin samtals 798
millj. kr. á tímabilinu 2002-2012. Og
sé núverandi ár (2013) tekið með er
upphæðin miklu meiri þar sem gert er
ráð fyrir útgjöldum upp á 22,5 millj.
kr. á árinu 2013 en tekjurnar verða
ekki undir 200 milljónum króna.
Einhver hluti teknanna fer í rekstur
málaflokksins en skýrir engan veginn
þennan mikla mismun sem er.
Geta ekki farið í annað
en málaflokkinn.
Óskað var skýringa í innnanríkis-
ráðuneytinu á því hvernig beri að
túlka þá grein sveitarstjórnarlaga
sem vitnað er til hér að framan.
Svörin eru þau að fráveitugjaldið
er ekki tekjustofn eins og skattur.
Stjórn sveitarfélagsins ákveður
sjálf að leggja á tiltekið gjald. Ekki
er hægt að ákveða að leggja það í
eitthvað annað en gjaldið segir til
um. Í þessu tilviki til fráveitumála.
Gjaldið er opinn tekjustofn.
Af þessari túlkun hlýtur sveit-
arstjórn að verða að taka sérstaka
ákvörðun „um nýtingu tekju-
stofna“ ef tekjurnar ganga ekki til
sama málaflokks. Eins og er í þessu
tilviki. Tekjurnar af málaflokknum
eru mörg hundruðum milljónum
hærri en sem varið er til málaflokks-
ins. Sveitarfélagið getur hugsanlega
safnað þessu fyrir ef um væntanlega
stórframkvæmd er að ræða. Með
öðrum orðum frestað framkvæmd-
inni og safnað peningum í sarp á
meðan. Engin slík samþykkt um
framtíða ráðstöfun uppsafnaðra
peninga liggur fyrir skv. heimild-
um blaðsins.
Segir á annan milljarð hafa
farið í framkvæmdir.
Framkvæmdir í fráveitumálum í
Árborg hafa verið áberandi minni
hinn síðustu ár en árin á undan og
sem nemur tekjum. Stangast það
mjög á við sumt sem komið hefur
komið fram í fréttum af ófullnægj-
andi stöðu fráveitumála í sveitarfé-
laginu. Ríkisútvarpið hefur það eftir
Eyþóri Arnalds, formanni bæjarráðs
Árborgar í næstliðinni viku að inn-
heimta fráveitugjalds sé nauðsynleg
þótt skólp sé ekki hreinsað í bæn-
um. Þegar hafi verið ráðist í mikla
fjárfestingu við endurskipulagn-
ingu í skólpkerfinu og stefnt sé að
byggingu hreinsistöðvar sem muni
kosta mikla fjármuni. Þá segir Eyþór
að það sé bæði vegna fjárfestinga í
fráveitukerfunum almennt í götun-
um og síðan vegna reksturs kerfisins.
Undanfarið hafi verið settur á annar
milljarður í uppbyggingu til þess að
geta hreinsað skolpið.
Ekki er ljóst hvar þessi milljarður
er sem á að hafa farið í uppbyggingu
„undanfarið“. Eins og fram kemur í
meðfylgjandi töflu hafa framkvæmd-
ir verið afar takmarkaðar að undan-
förnu og sér hvorki í „varanlegum
rekstrarfjármunum“ né í tölum
um „bókfært veitukerfi“ að sérstök
uppbygging hafi átt sér stað. Bók-
færðar eignir í veitukerfinu voru skv.
ársreikningi Árborgar taldar nema
1812 millj. króna árið 2009 en1855
millj. kr. árið 2012.
Eyþór bendir á að umdæmi
sveitarfélagsins sé stórt og innviðirn-
ir dýrir í rekstri, þrátt fyrir það eigi
fráveitugjaldið ekki að fara í aðra
útgjaldaliði.
Eina hreinsistöð fyrir allt
sveitarfélagið.
Verkfræðistofan Mannvit gerði út-
tekt árið 2009 fyrir sveitarfélagið
Árborg á meðhöndlun fráveitu-
vatns. Í þeirri skýrslu telja þeir
raunhæfustu leiðina að koma upp
einni hreinsistöð fyrir sveitarfélagið
allt. Sú stöð yrði ekki við Selfoss.
Samkvæmt reglugerð gangi heldur
ekki að sleppa skólpinu út í Ölfusá.
Í skýrslunni segir m.a:
Hingað til hafa tillögur um skólp-
hreinsun fyrir Selfoss miðast við að
koma á fót eins þreps hreinsistöð með
útrás út í Ölfusá. Forsenda fyrir eins
þreps hreinsistöð er að viðtakinn sé
skilgreindur sem síður viðkvæmur. Slík
skilgreining á Ölfusá hefur ekki verið
gerð en til þess að svo megi verða þarf
væntanlega undanþágu frá reglugerð
798/1999 um fráveitur og skólp. Sam-
kvæmt reglugerðinni er einungis hægt
að skilgreina sjó eða hafsvæði sem síður
viðkæm svæði. Annað atriði, sem gerir
eins þreps skólphreinsistöð með útrás
út í Ölfusá erfiða er gerlamengun.
Mælingar sem gerðar voru árið1997
á gerlamengun í Ölfusá sýna, að styrk-
ur saurkólígerla er talsverður og meiri
en reglugerð 798/1999 kveður á um.
Bæjarstjórn Árborgar mun hafa
sótt um undanþágu fyrir hreinsistöð
skv. eins þrepa fyrirkomulagi, en
umsókninni hefur ekki verið svarað
úr ráðuneyti.
Óhemjukostnaður af
fullnægjandi hreinsistöð.
Við sögðum frá því í síðasta blaði
að heildarkostnaður vegna upp-
byggingar í tengslum við hreinsun
fráveituvatns í sveitarfélaginu sé
áætlaður 4–6 milljarðar króna
(4000-6000 milljónir). Kostnaður
á íbúa gæti því numið um 700-800
þús.kr. Í þessari tölu er ekki reiknað
með fjármagnskostnaði né rekstrar-
kostnaði hreinsimannvirkja.
Sveitarfélagið slær ekki af í svari
sínu um hvað standi til. Unnið hafi
verið að fráveitumálum og fjármagn
lagt í athuganir, rannsóknir og fram-
kvæmdir með það að markmiði að
uppfylla reglugerð um fráveitur og
skólp sem gefin var út árið 1999.
Í lok yfirlýsingar sveitarstjórnar-
innar í kjölfar mikillar (og neikvæðr-
ar) umræðu um „ástandið í Árborg“
segir: Framtíðarstefna sveitarfélagsins
í fráveitumálum er skýr, sem sagt að
uppfylla allar reglugerðir um frá-
veitur og skólp. Það verður gert af
fjárhagslegri skynsemi og með því að
hagnýta nútíma vísindaþekkingu og
rannsóknargetu með það að leiðarljósi
að finna hagkvæma og umhverfisvæna
leið í meðhöndlun og hreinsun skólps
í Sveitarfélaginu Árborg.
Máli þessu er hvergi nærri lokið.
Til að ná landi þarf að greiða frekar
úr ýmsu og eyða óvissu.
Það verður fjallað frekar um efnið
í næsta blaði.
Fréttaskýring:
Þorlákur Helgi Helgason
Nánari upplýsingar og skráning
í síma 483 0300 og á www.hnlfi.is
Námskeið í gjörhygli tengir saman hugræna atferlismeðferð og hugleiðsluæfingar.
Gjörhygli er kerfisbundin þjálfun í að vera í núinu og vera meðvitaður um líkama,
hugsanir og tilfinningar, augnablik eftir augnablik.
Námskeiðið hefst 5. september á Heilsustofnun NLFÍ í Hveragerði.
Kennt er á fimmtudögum kl.16:45 - 19:00. Verð 49.000 kr.
Átta vikna námskeið í gjörhygli
(Mindfulness based cognitive therapy/stress reduction)
Berum ábyrgð á eigin heilsu
Hafðu hjartað heima
Kennari er Bridget „Bee“ Ýr McEvoy RPN en hún hefur
kennt gjörhygli á Heilsustofnun NLFÍ frá 2006.
Fráveitumál í Árborg 2002-2012 (Tölur í milljónum króna á verðlagi hvers árs)
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Samtala
TEKJUR Þjónustutekjur og
aðrar tekjur 40,2 46,4 65,9 135,1 109,3 165 193,8 222,2 226,2 229 236,4 1669,5
FJÁFESTING Fjárfesting í varan-
legum rekstrar-
fjármunum
65,1 87,9 139,4 225,4 74,9 123,5 47,8 11,8 1,7 61,3 32,1 870,9
sala á villtum laxi úr Ölfusá datt niður við umfjöllun fjölmiðla um Ölfusá og
ófullnægjandi skólphreinsun. Þessi veiðimaður var að áður en umræðan fór
af stað.