Alþýðuhelgin - 12.02.1949, Qupperneq 2

42
ALÞÝÐUHELGIN
&
Bjorn Bjarnason. ól. Daníclsson.
bætl héðan af, fyrr cn nýr kennara-
skóli rís af grunni.
Því verður ekki neitað, sem oft
hefur verið á minnzt, að kennaraskól.
inn var í upphafi reistur af litlum
efnum og í flestu til sparað. Hins hef.
ur sjaldnar getið verið, að eftir fé
því, sem úr var að spila, 30,000 kr.,
mun slcólahúsið og allur útbúnaður
þess hafa verið sv'o vel úr garði gert,
sem frekasl varð til ætlazt.
En eitt var það, sem elcki var af
neinum vanefnum gerl eöa til spar.
að í skólans garð. Það var starfslið
það, sem að skólanum valdist. Þeir
menn liefðu sómt sér vel við ríku-
legri starfsskilyrði með stærri þjóð.
Til forstöðu valdist sá maður, sem á.
reiðanlega verður talinn til fremstu
skólamanna íslands í íslenzkri slcóla.
sögu. Séra Magnús Helgason stjórn-
aði skólanum í 21 ár, og sú skóla.
stjórn var msð ágætum. Hann var hér
brautryðjandinn, markaði stefnuna
og mótaði skólann í þeim aðaldráttum
og grundvallaratriðum, sem hann
hefur starfað eftir síðan og mun
starfa eftir framvegis, enda þótt náms.
kröfur og námsefni og ytri starfsskil.
yrði breytist. Það þrennt, sem mér
virðist hafa verið kjarninn í lífsstefnu
hans og skólastarfi, vona ég að verði
leiðarljós allra þeirra, sem að íslenzkri
kennaramenntun vinna um ókomin
ár: Ást á ættjörðinni, traust á þjóð-
inni og trú á guð.
Fastir kennarar auk séra Magnús-
ar voru tveir í fyrstu, þeir dr. Björn
Bjarnason frá Viðfirði og dr. Ólafur
Daníelsson, báðir hinir ágætustu lær.
dómsmenn og afburöa kennarar í sín.
um greinum. Dr. Bjarnar naut ekki
lengi við. Eftir fjögra ára kennslu
varð liann að hætta sökum vanheilsu.
Dr. Ólafur kenndi við skólann í 11 ár.
En réðst þá að Menntaskólanum.
Stundakennarar skólans voru líka
úrválsmenn. Þeir voru þessir: Jón
Jón Þórarinsson. Sigi’ús Einarsson. Þórarinn Þorláksson. Matth. Þórðarson.
Þórarinsson, sem þá var orðinn fyrsti
fræöslumálastjóri landsins og átt hafði
mikinn þátt í stofnun kennaraskól-
ans og ráðið miklu um lilhögun hans
í byrjun, Sigfús Einarsson tónskáld,
söngkennari skólans í 31 ár. Er það
lengsti starfstími, sem nokkur kenn.
ari hefur átt við skólann enn sem
komið er; Þórarinn Þorláksson mál.
ari, Matthías Þórðarson, formninja.
vörður, Matthías Einarsson læknir og
loks Ólafur Rosenkranz og Ingibjörg
Brands.
Þar með er talið fyrsta kennaralið
skólans, og held ég hlklaust, að það
hefði sómt sér vel við hvaða kennara.
skóla sem var. Af þessiun tíu eru
nú þrír á lífi, þeir dr. Ól. Dan., Matth.
Þórðarson og Matth. Einarsson.i)
Margir þjóðkunnir menn og konru-
hafa síðan gerzt kennarar við skóL
ann og starfað þar lsngur eða skem.
ur, fastakennarar og stundakennarar.
En of langt yrði að telja þá alla. Geri
ég þeim því að þessu sinni öllum jafn-
hátt undir höfði og nefni.engan með
nafni. Allir liafa þeir lagt sitt til að
auka gengi skólans og hafi þeir þökk
fyrir allt það gott, sem þeir hafa
slcólanum gert.
Nú er sagan ekki nema hálfsögð,
þó að minnzt sé kennara við skólann.
Nemendur eiga sína sögu líka og ekki
ómerkari, ef vel er að gáð. Fyrir þá
er leikurinn gerður. En yfir þá sögu
verð ég líka að fara dljótt. Aðsókn
að kennaraskólanum þegar fyrsta ár.
ið sýndi það ljóslega, að skólans var
brýn þörf. Nemendur voru fyrsta vet.
urinn 57, og 60 sóttu kennaranáms-
skeið um vorið. Yfirleitt hefur skól-
inn verið vel sóttur þessi 40 ár, þótt
áraskipti hafi verið að því, hve margir
sóttu, og liggja að því eðlilegar ástæð.
ur. Fæstir munu nemendur haía ver.
U I-Iann hefur látizt síðan, sem kunn.
ugt er.
ið veturinn 1019—,20, aðeins 31, en
flestir veturinn 1933—,34, 106 nem-
endur.
Ekki hef ég tölu á því, hve margir
hafa komið í skólann samtals, því að
ýmsir hafa hætt námi, ekki náð prófi,
verið óreglulegir nemendur og því
urn líkt. En eftir því, sein mér telst
til, hafa alls útskrifazt þessi 40 ár
með almennu kennaraprófi 527 karlar
og 344 konur eða saintals 871, auk þess
50 stúdentar og 31 með sérprófi í ein-
stökum verklogum greinum. Alls eru
þetta 952 eða 'til jafnaðar fyllilega
24 á ári, miðað við 39 starfsár. Að
tölunni til er það góð útkoma. En
höfðatalan ein segir ekki allt. Hitt
er meira um vert, livernig þessir nem-
endur hafa verið, hvernig þeir hafa
reynzt í starfi sínu síðan. Ég þykist
geta borið um það af nokkurri
reynslu, þar sem ég hef verið sam.
vistum við kennaraskólanemendur í
þrjátíu vetur samtals, ef ég legg náms.
vetur mína hér við þá vetur, sem ég
hef kennt við skólann. Og ég fullyrði,
að leitun er á betri og ánægjulegri
nemendum en þeim, sem kennara-
slcólann hafa sótt. Allmargir þeirra
hafa horfið héðan yfir í aðra skóla til
annars náms að loknu kennaraprófi,
flestir við mjög góðan orðstír. Hinir
eru þó miklu fleiri, sem leitað hafa
síðar til annarra landa til þess að
auka kennaramenntun sína. Sumir
kynnu að álykta þar af, að það sýni
bezt, hversu menntun sú er ófullkom-
in, sem þeir íá hór. Ég legg engan
dóm á það. En ekki myndi ég frekar
kjósa að útskrifa héðan nemendur,
sem teldu sig svo fullnuma, að þeir
þyrftu engu við sig að bæta. Ég
hygg, að hitt sé sanni næst, að það
sé íslenzkri kennarastétt til mikils
sóma, hve mikið kapp hún hefur á það
lagt og miklu til kostað að auka
menntun sína samhliöa starfinu.
Fróðlegt væri að vita, hvað um cr