Sveitarstjórnarmál - 01.06.1945, Blaðsíða 22

18
SVEITARSTJÓRNARMÁT.
tryggi það, að samræmi verði í því, hve
inikil áhrif þær hafa á útsvar og hægi frá
öllum persónulegum viðhorfum. Ég gæti
t. d. nefnt viðskipti setuliðsins við ýmsa
íslendinga. Landeigendur margir hafa
fengið bætur fyrir landspjöll, í suinum.
tilfellum allverulegar, án þess að verulegt
tjón hafi hlotizt af framkvæmdum setu-
liðsins, sem rýri eignina að nokkru ráði.
Slikar hætur eru ekki færðar sem tekjur
á skattskrá, þótt af þeim leiði ef til vill
verulega eignaaukningu. Ég tel, að hrepps-
nefndir eigi að leggja á slíkar hætur eins
og aðrar tekjur. Annað dænii skal nefnt:
Vel vinnufær maður situr aðgerðarlaus,
t. d. mikinn hluta vetrar, vegna Jiess að
hann yill Jiað heldur en sinna jieirri at-
vinnu, sem býðst, t. d. vetrarvistiun eða
öðru slíku. Þess vegna fær hann lágar
lekjur. Slíkum manni á að ætla tekjur,
eins og' hann hefði unnið, og leggja út-
svarið á eftir því. Það er alveg ástæðu-
laust að hlífa slíkum manni við gjöldum
umfram aðra, sem vinna allt árið, þegar
sannað er, að hann hafi átt kost á at-
vinnu.
Nú mun ef lil vill einhver segja, að ég
geri hlut hænda öllu verri en þeirra, er
hafa kauptekjur, þar sem ég ætli þeiin að
auki jarðarútsvar og heildartekjuútsvar.
Ég held þó, að þelta sé að nokkru eðlilegl
og þarna sé um ástæðumun að ræða. En
þennan mun má þó minnka eða láta
hverfa með prósentálagi á útsvar kaup-
tekjufólks.
VI.
Eg vil nú birta álagningarstiga fyrir
eign og tekjur, sem mér virðist vera mjög
hóflegur og í innbyrðis samræmi. Vitan-
lega lilýtur slíkur stigi að taka breyting-
um, bæði frá ári til árs og milli hinna
ýmsu sveitarfélaga. Hlutfallið á milli Jiess,
sem lagt er á, og tekjuþarfar svéitarsjóð-
anna verður að ráða mestu um stigann.
Þó ber alltaf fyrst að fá sa.mræmi milli
álagningar á eign og tekjur, ábúðar- og
heildartekjuútsvars. Vil ég benda á, að
Jiað er ekkert aðalatriði að fá með sligan-
uin nákvæmlega þá upphæð út, sem jafna
á niður. Ef útsvörin verða of há eða of
lág, er þeim hreytl með viðeigandi hundr-
aðstölu. Og hezt er að hafa sama stig'a
eða sem líkastan um fleirj ár, ef l>ess er
kostur, og samræma útsvörin á eftir með
prósenttilfærslu við tekjuþörf sveitar-
sjóðsins. Aðalatriðið er að fá innbyrðis
samramii í útsvarssti gann.
Álagning' á tekjur:
A 2 þús . . . . 10 kr. (0.5%)
Á Í5 Jnis .... 15 — (0.5%)
Á 4 þús . . .. 30 — (1.5%)
Á 5 J)ús . ... 50 — (2%)
Á 6 þús . . . . 80 — (3%)
Á 7. þús . .. . 110 — (3%)
Á 8 þús . .. . 150 — (4%)
Á 9 þús . .. . 190 — (4%)
Á 10 þús .... 230 — (4%)
Á 11 þús .... 280 (5%)
Á 12 þús .... 330 (5%)
Á 13 þús ,... 380 — (5%)
Á 14 þús ,... 440 - (6%)
Á 15 J)ús Á 16—20 þús. 7 % Á 21—25 Jnis. 10%. (6%)
Álagning á eign (lausafé);
Á 4 þiisund 2 krónur
Á 5 þúsund 3 —
A 6 þúsund 4 —
Á 7 Jnisund 5 —
Á 8 ])úsund 6 —
Á 9 ])úsund 8 —
Á 10 þúsund 10 —
Á 11 15 þús . . . 12 25 —
Á 16—25 jnis ... 27—45 ,
Á 26—50 þús . 2.5%
Yfir 50 þús
A fasteign sé tvöföld til þrefökl álagn-
mg.
Prósentutölurnar í sviguin hjá tekju-
álagningarstiganum merkja álagningu á
síðasta þúsund.
Til skýringar vil ég selja örfá dæmi.
Eyrst álagningu á bændur. Koma þá til
greina ö stofnar, er hera uppi útsvarið.