Fréttablaðið - 02.08.2014, Page 10

2. ágúst 2014 LAUGARDAGURSKOÐUN
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI: Sævar Freyr Þráinsson
ÚTGEFANDI: Kristín Þorsteinsdóttir RITSTJÓRAR: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is, Mikael Torfason mikael@frettabladid.is
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá
blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og
í gagnabönkum án endurgjalds. ISSN 1670-3871
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRI: Andri Ólafsson andri@frettabladid.is RITSTJÓRNARFULLTRÚI: Álfrún Pálsdóttir alfrun@frettabladid.is VIÐSKIPTI: Fanney Birna Jónsdóttir fanney@frettabladid.is MENNING: Friðrika Benónýsdóttir fridrikab@frettabladid.is
DÆGURMÁL: Lilja Katrín Gunnarsdóttir liljakatrin@frettabladid.is VÍSIR: Kolbeinn Tumi Daðason kolbeinntumi@365.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is ÚTLITSHÖNNUN: Silja Ástþórsdóttir siljaa@frettabladid.is
Mikael
Torfason
mikael@frettabladid.is
SPOTTIÐ
AF KÖGUNARHÓLI ÞORSTEINS PÁLSSONAR
V ið mat á áfangaskýrslu stjórnarskrárnefndar frá því í júní þarf að hafa í huga það sem á undan er
gengið: Auðlindanefnd skilaði sátt
um það efni árið 2000 og stjórnar-
skrárnefnd sem starfaði 2005 til
2007 birti skýrslu um einstök álita-
efni. Á síðasta kjörtímabili komu
síðan fram tillögur frá þjóðfundi,
sérstakri ráðgefandi stjórnlaga-
nefnd og stjórnlagaráði. Þá létu
kjósendur álit sitt í ljós með viss-
um hætti í þjóðaratkvæðagreiðslu.
Í hálfan annan áratug hefur því
ekki verið skortur á hugmyndum
um breytingar, tillögum til breyt-
inga, samanburði við stjórnar-
skrár erlendra
r íkja , þróun
þeirra á síðustu
árum og nokk-
uð a lmennri
umræðu bæði
fræðilegri og
pólitískri. Í því
ljósi kemur svo-
l ít ið spánskt
fyrir sjónir að nýja nefndin hefur
kosið að líta á hlutverk sitt eins og
nú sé rétt að setja starfið enn einu
sinni á byrjunarreit.
Vinstri stjórninni mistókst að
ljúka stjórnarskrármálinu. Í upp-
hafi hafði hún þó sett það á dag-
skrá sem eitt af höfuðviðfangs-
efnum sínum. Ástæðan var ekki
skortur á tillögum og gagnrýni.
Þvert á móti. Ástæðan var heldur
ekki naumur þingmeirihluti. Þvert
á móti. Skýringin var fyrst og
fremst skortur á pólitískri forystu.
Þegar til kastanna kom vissi
forysta vinstri stjórnarinnar ekki
hvað hún vildi í raun og veru og
gat því ekki leitt þingmeirihlut-
ann að ákveðinni niðurstöðu. Enn
síður hafði hún burði til að brúa
bilið yfir til stjórnarandstöðunnar.
Málið endaði í útideyfu vegna for-
ystuleysis. Skoðanir stjórnarþing-
manna voru ólíkar og áhugi þeirra
misjafn. Án forystu gat því aldrei
orðið neitt úr neinu.
Aft ur á byrjunarreit
Að þessu virtu hefði því mátt ætla að ný ríkisstjórn sýndi hina hliðina; vissi hvað hún
vildi og leitaði hófanna um sam-
stöðu og áfangaskiptingu brýn-
ustu breytinga. Tími pólitískrar
forystu var kominn. Þess í stað
byrjar ný stjórnarskrárnefnd á
áfangaskýrslu sem inniheldur til-
vísanir í allt það sem fram hefur
komið síðustu fimmtán ár og
beinir þeim óskum til þjóðarinnar
að taka málið aftur til almennrar
opinberrar umræðu án leiðsagnar
eða tillögugerðar.
Að þessu leyti er málið að mestu
í sams konar farvegi og áður. Að
vísu er það framför að nýja nefnd-
in hefur tekið fjögur viðfangsefni
til skoðunar á undan öðrum. Segja
má að þar sé að finna vísi að for-
gangsröðun. Vinstri stjórnin var of
sundruð í málinu til að ná því á það
stig. Þótt nefndin hafi sett áfanga-
skýrsluna fram með þessum hætti
er þó lítið hægt að ráða í það hvort
hún á pólitískt bakland til þess á
Alþingi og í ríkisstjórn.
Eftir stendur að hvergi bólar
enn á pólitískri leiðsögn eða for-
ystu nema um eitt mikilvægt
atriði. Í áfangaskýrslunni kemur
sem sagt skýrt fram að stjórnar-
flokkarnir vilja ekki og ætla ekki
að ræða breytingar sem opna
möguleika á aðild Íslands að Evr-
ópusambandinu. Fulltrúar þeirra
hafna í sérstökum skýringum með
öllu að ræða það efni. Með öðrum
orðum: Þeir byrja starfið á að úti-
loka breytingu af því tagi.
Það er að sönnu skýr afstaða.
En hún er ekki mikið framlag til
að koma málinu í annan farveg en
vinstri stjórnin skildi við það í.
Segja má að stöðubreytingin frá
fyrra kjörtímabili felist helst í því
að vinstri stjórnin hafði ekki hug-
mynd um hvað hún vildi en nýja
stjórnin veit þó hvað hún vill alls
ekki.
Kominn tími á pólitíska forystu
Í þessu samhengi er mikilvægt að hafa hugfast að heimild í stjórnarskrá til Evrópusam-
bandsaðildar og skilyrði um það
hvernig ákvarðanir þar um skuli
teknar hafa ekkert með afstöðu
til aðildar að gera. Málið snýst
einvörðungu um það hvort mögu-
leikinn á að vera opinn og að fast-
setja hvernig taka á slíka ákvörð-
un. En þröngsýnin er svo mikil
að nauðsynlegt er talið að gyrða
fyrir þennan möguleika í fram-
tíðinni. Hvaða málstað þjónar
það?
Hitt vekur ekki síður furðu að
viðbrögð stjórnarandstöðuflokk-
anna við þessari stöðu í stjórnar-
skrármálinu eru engin. Það er
með fádæmum að þingmeirihluti
skuli hefja nefndarstarf af þessu
tagi með slíkri útilokun að því er
tekur til eins stærsta viðfangsefn-
isins sem til skoðunar er. Og það
er fullkomlega merglaus stjórnar-
andstaða sem lætur slíkt yfir sig
ganga án þess að hreyfa legg eða
lið.
Þetta mergleysi stjórnarand-
stöðunnar endurspeglar vel ráð-
leysi vinstri stjórnarinnar sem
var. Engin málefnaleg rök eru
fyrir því að halda þessu nefndar-
starfi áfram ef ríkisstjórnin ætlar
að halda fast við þessa fyrir-
munun. Stjórnarandstöðuflokk-
arnir þurfa að skýra út hvers
vegna þeir láta slíkt yfir sig ganga.
Athyglisvert er að skýrslan
hefur legið frammi í meira en
mánuð án þess að um þessa nýju
taflstöðu hafi farið fram nokkur
umræða. En þennan hnút þarf
að leysa áður en fleiri áfanga-
skýrslur verða skrifaðar.
Merglaus stjórnarandstaða
Í
myndum okkur ef búið væri að drepa eitt þúsund fjögur
hundruð og sextíu Ísraelsmenn – mest börn og saklausa
borgara – og sextíu og þrjá Palestínumenn – mest
vopnaða Hamas-liða. Já, dokum við og hugsum aðeins
um hver afstaða heimsins til þessara átaka fyrir botni
Miðjarðarhafs væri þá. Verðlaunablaðamaðurinn Robert
Fisk orðaði þessa spurningu í bresku stórblaði í vikunni.
Hann hafði svör á reiðum höndum og taldi sig vita að við
slíka morðöldu af hendi Palestínumanna væri ekki unað.
Og hvað ætli utanríkismálanefnd Alþingis myndi segja?
Eða Bandaríkjaforseti? Í
fyrradag mótmæltu á þriðja
þúsund manns fyrir framan
bandaríska sendiráðið á
Íslandi. Sveinn Rúnar Hauks-
son, einn forsprakka mótmæl-
anna og formaður Íslands-
Palestínu, sagði í samtali við
Fréttablaðið í gær að ábyrgð Bandaríkjanna væri mikil og
því hefði verið mótmælt fyrir utan sendiráð þeirra:
„Enn þann dag í dag byrja ræður leiðtoga Bandaríkjanna
á því að endurtaka skilyrðislausan stuðning við Ísrael og
árétta rétt ríkisins til að verja sig,“ sagði Sveinn í blaðinu í
gær og bætti því við að „aldrei minnist nokkur maður á rétt
Palestínu til að verja sig“.
Ætli allar ræður leiðtoga í Bandaríkjunum myndu hefj-
ast á skilyrðislausum stuðningi við rétt Palestínumanna til
að verja sig ef búið væri að drepa nærri fimmtán hundruð
manns í Ísrael? Nei, ætli það.
Í tilkynningu vegna mótmælanna á fimmtudag kom fram
að á árunum 2009 til 2013 fluttu bandarísk stjórnvöld vopn
að verðmæti sjö hundruð og þrjár milljónir átta hundruð
og fimmtíu og þrjú þúsund átta hundruð tuttugu og sex
Bandaríkjadala til Ísraels. Þið getið rétt ímyndað ykkur
hvað það væri erfitt að lesa úr þessari upphæð ef hún væri
í íslenskum krónum. Sameinuðu þjóðirnar halda utan um
hvaða vopn þetta eru. Jú, fimm hundruð níutíu og sex bryn-
varin farartæki, hundrað fjörutíu og eitt flugskeytakerfi,
hundrað níutíu og tvær herflugvélar, hundrað tuttugu og átta
herþyrlur og þrjú þúsund átta hundruð og fimm flugskeyti
og eldflaugavörpur.
Jæja. Eigum við að ímynda okkur eitt í viðbót? Það að
Palestínumenn væru búnir að sprengja upp skóla Sameinuðu
þjóðanna í Ísrael og kannski sjúkrahús Sameinuðu þjóðanna
líka. Í gær birtum við einmitt viðtal á Vísi við starfsmann
Sameinuðu þjóðanna sem brotnaði niður og hágrét í beinni
útsendingu. Hver ætli viðbrögð heimsins væru ef það viðtal
hefði snúist um blóðbað í Ísrael af völdum sturlaðra Palest-
ínumanna sem væru búnir að múra almenning í Ísrael inn
í rafmagnslaust gettó og hikuðu ekki við að drepa börn og
óbreytta borgara?
Hver væru viðbrögðin ef staðan væri öfug og
Palestínumenn búnir að múra Ísraela inn í gettó?
1.460 Ísraelar og
63 Palestínumenn
Innskot í Fréttablaðið skilar árangri!
MEST LESNA
DAGBLAÐ Á ÍSLANDI*
Fréttablaðið er mest lesna dagblaðið landsins
með glæsilegt forskot á keppinautana.
Meðallestur Fréttablaðsins í
aldurshópnum 25-54 ára er 73%
á höfuðborgarsvæðinu.*
Við bendum auglýsendum á að notfæra
sér forskotið þegar þeir velja dreifingarleið
fyrir fjölpóst sinn. Við dreifum sex daga
vikunnar til heimila á stærsta markaðssvæði landsins.
Kannaðu dreifileiðir og verð í síma 512 5448
eða í tölvupóstfangi fjolpostur@frettabladid.is
*P
re
nt
m
ið
la
kö
nn
un
C
ap
ac
en
t o
kt
ób
er
–d
es
em
be
r 2
01
2
–
hö
fu
ðb
or
ga
rs
væ
ði
2
5-
54
á
ra
HAFÐU FJÖLPÓSTINN ÞINN
Í FRÉTTABLAÐINU