Bæjarins besta - 12.04.2007, Síða 8

FIMMTUDAGUR 12. APRÍL 20078
„Við ferðuðumst í gegnum mörg lönd Afríku á leiðinni þangað. Þar sá maður
margt og mikið, t.d. stærsta fólk sem ég hafði séð og minnsta fólk sem ég
hafði séð. Þetta var mikil upplifun. Það eina sem var ekki skemmtilegt var að
þegar ég fór að heiman þá var ég nú ekki stór, rétt tæp 60 kíló, en þegar ég
kom heim var ég um 30 kíló. Ég var með matareitrun mest allan tímann.“
Vagnstjórinn blæs til sókn
Guðbjartur Jónsson varð þjóðkunnur sem Vagnstjóri á Flateyri en hann
stóð fyrir stofnun staðarins. Á hinum víðfræga Vagni stigu þó nokkrir
þekktir tónlistarmenn fyrst á stokk hér vestra og má þar nefna tónlistar-
mennina stórskemmtilegu KK og Bógómil Font. Guðbjartur hefur komið
víða við á starfsævi sinni og var til að mynda framkvæmdastjóri Fiskmarkað-
arins á Flateyri um tíma, en nú hefur hann ásamt konu sinni opnað verslun
á Ísafirði og verslar með afar vandaðan kristal. Í framtíðinni stefnir hann að
því að selja varninginn um allt land. Bæjarins besta spjallaði við Guðbjart
um lífið og tilveruna en hann hefur fjölmargar hugmyndir um hvernig bæta
megi lífsgæðin á Vestfjörðum.
„Vestfirðingar geta gert
margt til þess að halda byggð-
inni við. Fyrst og fremst þarf
að hlúa að mannlífinu því ef
maður vill fá ungt fólk til að
setjast hér að þá þarf maður
að hafa mannlíf. Það er númer
eitt, tvö og þrjú. Fyrir fjöl-
skyldu með ung börn er ekkert
betra en að setjast að hér fyrir
vestan þar sem lífsgæðakapp-
hlaupið er ekki svo mikið. Það
verður að halda utan um það
fólk sem er á staðnum. Þegar
menningar- og skemmtanalíf
fer að dala finnst fólki eins og
það sé ekki mikið um að vera
og fer að hugsa sér til hreyf-
ings. Sérstaklega unga fólkið,
en það er nú oft þannig að
þegar krakkarnir fara fylgja
foreldrarnir á eftir. Það er mik-
ill munur á mannlífinu fyrir
tíu árum og núna.“
– Það var mikið um að vera
þegar Vagninn var og hét.
„Já þá var alltaf mikið um
vera. Staðurinn var fullur hjá
okkur allar helgar og svið
þeirra tónlistarmanna sem
komu þar fram var mjög breitt.
Þar má nefna KK og Bógómil
Font. En þetta eru orðnir rosa-
lega breyttir tímar og Flateyri
orðinn hálfgerður draugabær
miðað við það sem var. Vagn-
inn er allur enda gengur ekkert
að reka svona stað í dag.
Margir fóru eftir snjóflóðið
og þar á meðal ég.
Ég flutti þá til Reykjavíkur
og var að vinna við bókhald
og að keyra rútur og hafði
mjög gaman af því. Svo kom
ég hingað vestur og ætlaði
bara að stoppa í sex mánuði
en endaði sem framkvæmda-
stjóri Fiskmarkaðarins og var
það í fimm ár. Þegar þar var
komið var ég búinn að eignast
lítinn strák og ég og Lada,
móðir hans og kona mín,
ákváðum að skoða hvað við
gætum gert hér fyrir vestan.
Við unnum að því í eitt og
hálft ár að koma búðinni Berg-
kristall á laggirnar. Við vorum
lengi að reyna að finna leið
hvernig við gætum mögulega
gert þetta því allir sögðu að
þetta væri ekki hægt. Það er
svo mikil skriffinnska að baki
þess að fá vörur fyrir búðina,
kristal, postulín, metravöru
o.fl. því við reynum að bjóða
lægsta verðið með því að
skipta beint við framleiðanda.
En maður þarf að hafa alla
pappíra í lagi. Vörurnar eru
margskoðaðar, bæði í flutn-
ingabílunum á vegum Rúss-
lands og á hafnarbökkunum.
Allt í kringum þetta er mjög
erfitt, en Lada, sem er há-
menntuð og hefur langa reyn-
slu af rekstri eigin bygginga-
vörufyrirtækis í Rússlandi,
fann leið svo við skelltum
okkur út í þetta.
Við erum að bjóða vöruna
á mun lægra verði en þekkist
hér á landi og þetta eru afar
vandaðar vörur enda skiptum
við bara við fyrirtæki sem hafa
gott orð á sér. Fyrirtækin eru
flest 200-250 ára gömul og
margverðlaunuð fyrir gæði.
Við höfum ekkert verið að
skipta við ný fyrirtæki sem
hafa ekkert orð á sér. Enda
eru þeir sem hafa verið að
kaupa af okkur verið mjög
ánægðir. Þeir sjá að þeir eru
að fá hágæða efni. Það sem
við erum að vinna í núna er
aðallega að koma þessum vör-
um á sölustaði um allt Ísland.
Við stefnum að því að vera
með 5-6 staði, á Ísafirði, í
Reykjavík, á Akureyri og á
Selfossi. Við skiptum nú þeg-
ar við eina búð á Egilsstöðum
sem heitir Klassík og vörurnar
hafa verið að seljast mjög vel
þar. Konan sem rekur búðina
þar hefur hrósað kristalnum
okkar þar sem hann er svo
tær. Hann er alveg eins og
kristall á að vera. Svo vorum
við að fá einkaleyfi á litaða
kristalinn okkar. Við höfum
verið að markaðsetja hann en
hann þykir ótrúlega fallegur.
Við fórum á sýningu í Frank-
furt í janúar og skoðuðum þar
nokkurn veginn sambærilegar
vörur frá öðrum framleiðend-
um. Þeir voru að bjóða okkur
verðið á glasinu frá verksmiðj-
unum sínum á sama verði og
við erum að selja í versluninni
okkar. Svo við erum í miklu
betri málum en ég hélt.“
Miklir kostir við
að búa fyrir vestan
„Við erum alltaf að velta
fyrir okkur hvernig við getum
byggt fyrirtækið upp, en við
höfum viljað gera það fyrir
vestan. Kostirnir við að vera
hér er að húsnæðið er ódýrt
og maður hefur vinnuafl sem
maður getur treyst. Gallinn er
sá að flutningakostnaðurinn
er rosalegur. Það er orsökin
fyrir því hve erfitt er að byggja
upp fyrir vestan. Og ekkert
gerist þrátt fyrir að menn tali
mikið og þá sérstaklega fyrir
kosningar. En hér er allt annað
til staðar til þess að byggja
fyrirtæki. Það eina sem skiptir
raunverulega máli er flutning-
urinn og andrúmsloftið í
kringum það sem verið er að
gera. Túristarnir sem hafa
komið til okkar trúa varla
hversu góð kaup er hægt að
gera hér og kaupa til þess að
taka með sér heim, en heima-
menn hafa verið lengur að taka
við sér. Það verður að segjast
alveg eins og er að það hefur
verið afar rólegt hér á Ísafirði.
Margir vita ekki einu sinni
um búðina okkar þrátt fyrir
að við höfum verið hér síðan í
júlí, sem segir manni að menn
séu afar heimakærir. Bæjar-
stjórinn vissi lengi vel ekki
einu sinni af henni. Það er nú
svolítið furðulegt þegar helstu
menn í bænum vita ekki af
því sem er að gerast“, segir
Guðbjartur og hlær. „Menn
þurfa einnig að sleppa þessum
smágunguhætti og fara í sókn.
Menn geta unnið hvar sem er
með tilkomu internetsins og
því þá ekki að vinna hér fyrir
vestan í ró og næði. Það er til
dæmis ekkert mál að vinna
bókhald hér þótt fyrirtækin
séu öll í Reykjavík. Menn
þurfa bara að koma sér inn í
hlutina og nýta sér þennan
möguleika. Það eru svo miklir
kostir við að búa hér og menn
verða að skoða sjálfir hvað
þeir geta gert og bera sig eftir
því. Það er hægt að gera mjög
margt t.d. í þróunar-, þekk-
ingar,- og tæknivinnu. Nú til
dags eru til samskiptamögu-
leikar sem kosta ekki neitt.
Maður getur haldið fundi þótt
hinir fundargestirnir séu hin-
um megin á landinu eða hnett-
inum þess vegna. Eins og í
okkar rekstri þar sem við þurf-
um mikið að hringja til útlanda
er vonlaust að nota símann
því þá færi maður nú fljótt á
hausinn. Maður verður að nota
internetið eins mikið og hægt
er.
Við erum með verslun á
netinu en það hefur ekki orðið
mikið úr henni þrátt fyrir að
vefsíðan hafi farið snemma í
loftið. Mest allt sem er inni á
síðunni er úr fyrstu sending-
unni okkar en það kostar mikla
vinnu að uppfæra og halda
utan um slíka vefsíðu. Við
sjáum til hvað verður.“
Bergkristall
um allt land
„Við reiknum með að opna
staði í Reykjavík og á Akur-
eyri á næstu mánuðum. Það
er mest spennandi hjá okkur í
dag. Við sjáum að það selst
mjög vel á Egilsstöðum og
einnig á Selfossi. Við stefnum
á að eiga sjálf eina búð á Sel-
fossi. Það er eitt af mörgu
sem við ætlum okkur að gera,
þó það sé ekki fremst á fram-
kvæmdalistanum.“
– Þannig að það er nógu
stór markaður hérlendis fyrir
þessar vörur? „Já, það mikið
til af kristal og postulíni á Ís-
landi. En við fáum, sem fyrr
segir, vörurnar á mjög góðu
verði og flytjum þær inn án
milliliða og það munar mjög
mikið um það. Þegar maður
er með svona gott verð og
veit hvað samkeppnisaðilinn
er að bjóða þá hefur maður
mikið forskot. Við vitum að
enginn annar er að flytja inn
litkristalinn, og venjulega
kristalinn og postulínið getur
enginn annar boðið á jafn
góðu verði. Reyndar erum við
með kynningarverð hér á Ísa-
firði sem mun ekki standa
mjög lengi enn. Bara rétt á
meðan við erum að koma okk-
ur upp og kynna okkur fyrir
fólki.
Við ætluðum aldrei að eiga
neina verslun, í upphafi ætluð-
um við aðeins að flytja inn
fyrir heildsala. Við vorum bú-
in að kasta okkur út í nær
hálfrar milljón króna kostnað
við að flytja prufur til landsins
en svo vildi heildsalinn ekki
borga nógu gott verð fyrir þær.
Þá sáum við fram á að við
gætum alveg gert þetta sjálf.
Við vitum að það er vonlaust
fyrir hvern sem er að fara inn
í Rússland til þess að eiga
viðskipti, það eru þvílíkar
reglugerðir sem verður að
fylgja. Ef maður talar ekki
málið og veit ekki nákvæm-
lega út á hvað hlutirnir ganga,
þá er getur maður gleymt því
að viðskiptin gangi upp. En
út af öllum þessum reglugerð-
um þá eru allar vörur sem flutt-
ar eru út miðaðar við Evrópu-
staðla. Við vitum því að allar
þær vörur sem við erum að fá,
standast harðar kröfur Evr-
ópubúa. Enda flytjum við ekki
inn eitthvert drasl.“
Á ferðalagi um
framandi lönd
– Guðbjartur hefur ferðast
víða um heim og heimsótt
mörg framandi lönd.
„Fyrsta ferðin mín var til
Hawaii eftir samræmdu próf-
in. Ég ferðaðist í gegnum
Bandaríkin á leið minni þang-
að og heillaðist ekki af Banda-
ríkjamönnunum. Mér finnst
þeir yfirborðskenndir og leið-
inlegir. Auðvitað er ekki hægt
að segja svo um alla Banda-
ríkjamenn en allir sem ég
kynntist voru þannig.
Síðan kynntist ég Áströlum
sem voru að vinna hér fyrir
vestan og ég fékk tækifæri til
þess að ferðast með þeim um
Afríku. Við fórum til Frakk-
lands, Portúgals og Spánar og
enduðum í Kenýa. Við ferðuð-
umst í gegnum mörg lönd Afr-
íku á leiðinni þangað. Þar sá
maður margt og mikið, t.d.
stærsta fólk sem ég hafði séð
og minnsta fólk sem ég hafði
séð. Þetta var mikil upplifun.
Það eina sem var ekki skemm-
tilegt var að þegar ég fór að
heiman þá var ég nú ekki stór,
rétt tæp 60 kíló, en þegar ég
kom heim var ég um 30 kíló.
Ég var með matareitrun mest
allan tímann.
Síðan fór ég til Ástralíu og
til Lady Elliot-eyjar og kafaði
við kóralrifin: það var alveg
meiriháttar og eitthvað það
flottasta sem ég hef séð á öll-
um mínum ferðalögum.
Ég fór þrisvar til Ástralíu, í
um þrjá mánuði í einu með
nokkurra ára millibili. Ég tók
eftir því að Ástralarnir urðu
sífellt líkari Bandaríkjamönn-
um og maður sá muninn á
milli heimsókna. Ástralar eru
rosalega áhrifagjarnir og voru
farnir að herma eftir Kananum
í mataræði og öllu.
En ég fór líka til Nýja-Sjá-
lands og þeir hafa haldið sín-
um sérkennum og ekki smitast
af Ameríkuvæðingunni. Þeir
eru mjög kurteisir og opnir.
Svo eyddi ég nokkrum mán-
uðum í Indlandi. Ég flaug til
Nýju Delhi og tók þar bíla-
leigubíl og ók um merkustu
svæðin. Þaðan flaug ég til
Bangkok sem mér þótti afar
subbulegur staður. Ég stopp-
aði þar í smátíma en fór síðan
niður til Malasíu og endaði
loks á Bali. Fyrir utan það hef
ég ferðast um alla Evrópu.“
Margar tegundir
af ferðamönnum
„Ég sá helling á þessum
ferðum mínum og við Íslend-
ingar megum þakka fyrir það
sem við höfum. Ferðamanna-
iðnaðurinn á eftir að eflast
mun meira hérlendis en hvort
við náum honum til Vestfjarða
tel ég að sé miklu stærri höf-
uðverkur. Ísland er mjög dýrt
land og við hugsum ekki nóg
um þann fjölda sem vill ferð-
ast fyrir lítinn pening. Þetta
fólk eyðir samt miklum pen-
ingum. Það vill ekki kasta
þeim í dýra gistingu heldur
nota þá í eitthvað annað. Þann-
ig var það þegar ég var að
ferðast. Ég gisti frekar á lítt
þekktum stöðum heldur en á
þessum dýru og flottu. Stund-
um voru ekki einu sinni böð
eða salerni til staðar en maður
svaf bara þarna. Svo eyddi
maður miklu meiri pening í
það að skoða landið.
Það eru til nokkrar tegundir
af ferðamönnum og Íslend-
ingar þurfa að huga að þeim
öllum. Sem dæmi má taka að
fólkið sem kemur hingað á
skemmtiferðaskipunum skilar
naumast peningum til samfé-
lagsins, jú auðvitað skila þeir
alltaf einhverju en ekkert í lík-
ingu við það sem vonast var
eftir. Það hefur allt til alls og
nennir ekki einu sinni að
kaupa litla minjagripi til þess
að hafa með sér. En hinir sem
eru ekki að eyða miklum pen-
ingum í mat og gistingu taka
með sér eitthvað til þess að
muna eftir ferðinni þegar heim
er komið. Þetta er munurinn
og ég held að við séum svolítið