Bæjarins besta - 28.01.2010, Page 8

8 FIMMTUDAGUR 28. JANÚAR 2010
Hugsanafeill að borgin sé e
staðurinn þar sem hlutirnir ger
Elísabet Gunnarsdóttir er Ís-
firðingur í húð og hár og getur
ekki hugsað sér að slíta tengslin
við Ísafjörð. Eftir stúdentspróf
frá MÍ hélt hún þó til náms í
arkitektúr í Edinborg í Skotlandi
og þaðan lá leiðin til Parísar þar
sem hún dvaldi í sjö ár. Eftir
fimmtán ára dvöl á Ísafirði, þar
sem hún rak eigin arkitektastofu,
lá leiðin til Noregs og þaðan,
fyrir duttlunga örlaganna, til
Fogo-eyju við strönd Nýfundna-
lands þar sem hún veitir forstöðu
nýstárlegri listamiðstöð. Elísabet
kom heim til Ísafjarðar í jólafrí-
inu og Bæjarins besta greip hana
glóðvolga og forvitnaðist um
starfið á Fogo-eyju, ferilinn og
framtíðarplönin.
„Ég á bæði íbúð og hús á Ísa-
firði, get bara ekki hugsað mér
að eiga ekkert hér. Þessi tíu ár
sem ég var úti í náminu var ég
alltaf ákveðin í að koma aftur
heim og vinna úti á landi. Ástæð-
an fyrir því að ég fór frá Edin-
borg, eftir þriggja ára nám, var
að ég þoldi ekki hvað þeir voru
fastir í því að allt væri að gerast
niðri í London. Það örlar svo
sem á þessu hér heima líka gagn-
vart Reykjavík. Þetta er óþolandi
viðhorf. Það er fólksins á hverj-
um stað að sjá til þess að hlutirnir
gerist og það sé jafnvægi á milli
landshluta. Þessi hugsanafeill að
höfuðborgin sé eini staðurinn þar
sem eitthvað gerist af viti er menn-
ingarlega stórhættuleg og það
verður að snúa henni við.“
– Elísabet á líka íbúð í París,
en hún segist ekki geta hugsað
sér að dvelja þar lengi í einu.
„Við maðurinn minn keyptum
þessa litlu íbúð og ætluðum okk-
ur að búa í París helminginn af
árinu og hinn helminginn hér heima.
En svo fæddist eldri strákurinn
og ég gat ekki hugsað mér að ala
hann upp í París. Fannst einsog
allur útblásturinn frá bílunum
færi bara beint upp í nasirnar á
honum. En árin í París voru ham-
ingjuár og ég get einhvern veginn
ekki ennþá fundið mig þar ein,
svo ég fer þangað ekki oft og
stoppa stutt í einu.“
Eini arkitektinn
á Vestfjörðum
„Eftir að náminu lauk fluttum
við heim til Ísafjarðar þar sem
mér bauðst vinna við skipulags-
málin og stofnaði eigin stofu. Þeg-
ar ég lít til baka þá var þetta
náttúrulega fífldirfska óreynd
eins og ég var, en ég fékk nóg af
verkefnum og finnst alveg hreint
ótrúlegt hvað mér var treyst. Í
samanburði við kollega mína
fékk ég mjög mikið af spennandi
verkefnum. Enda vantaði fólk og
enginn arkitekt starfandi frá
Blönduósi og suður í Borgarnes.
Ég byrjaði á Edinborgarhúsinu,
en ég teiknaði líka sorpbrennslu-
stöðina Funa, inngangana að
Vestfjarðagöngunum, kirkjuna á
Tálknafirði, íþróttahúsið og leik-
skólann í Súðavík, leikskólann
Sólborg, litlu spennistöðina í
Mánagötu á Ísafirði, viðgerðir á
Faktorshúsinu í Hæstakaupstað
og fleira og fleira.
Þá tók ég þátt í rekstri Slunka-
ríkis og það var sennilega ástæð-
an fyrir því að ég fékk vinnuna í
Noregi, enda galleríið búið að
geta sér orðstýr út fyrir landstein-
ana. Í Noregi veitti ég forstöðu
listamiðstöð sem heyrði undir
Norrænu ráðherranefndina og er
á vesturströndinni, þriggja tíma
ferðalag frá Bergen í Dalsfjorden,
þar sem Ingólfur Arnarson ólst
upp. Það var ótrúlegt að vera
þar, það var svo merkilegt að
kynnast svona fjarskyldum ætt-
ingjum sínum. Þetta fólk þarna í
afdölum talaði mállýskur sem eru
íslenskari en okkar íslenska og
svo fallegt mál að maður kiknar
í hnjánum. Þarna voru líka ótrú-
lega margir karakterar sem mað-
ur kannaðist við. Þótt Íslendingar
og Norðmenn hafi þróast í ólíkar
áttir í tímans rás þá breytist nú
ekki meira en þetta á þúsund
árum. Við erum orðin meira
ameríkanseruð, en þeir hafa varð-
veitt mikið af gömlu gildunum.
Bæði þeim góðu og svo líka aftur-
haldssemina.“
Listamiðstöðin í Noregi
– En hvers vegna ákvað Elísa-
bet að söðla svona um?
„Eftir að maðurinn minn, Guð-
mundur Thoroddssen, dó úr
krabbameini, fannst mér ég þurfa
að breyta til. Mér gekk líka illa
að fá samstarfsfólk. Mig langaði
til þess að reka stofuna í samstarfi
við einhvern, en það þurfti auð-
vitað að vera einhver sem var
sammála mér um það hvernig
ætti að gera hlutina. En fólk var
svo hrætt við að flytja út á land
og ég bara gafst upp á því að
leita. Ég þurfti líka fjarlægð,
þurfti að hlaða batteríin og lang-
aði bara að fara eitthvert og vera
í eitt ár. Ég varð mjög hissa þegar
ég fékk þessa vinnu í Noregi,
mér fannst það svo ótrúlegt að
vera að ráða einhvern vestan af
fjörðum með takmarkaða reynslu
í stjórnun listastofnana. En þar
spilaði sjálfsagt inn í að ég var
alveg óhrædd við að vera ein-
hvers staðar utan við stórborgina,
ég hef alltaf séð mikla möguleika
í því. Það er bara mín lífs-eitt-
hvað, lífsköllun kannski, að sýna
fram á að það er hægt að gera
góða hluti úti á landi. Borgin er
ekki norm og á ekki að vera það,
við eigum ekki að líta þannig á
að það sem gerist í New York
eða Tokyo eða Reykjavík sé það
eina sem er eitthvað vit í. Og þá
heldur ekki og allra síst kannski
á listasviðinu. Það var þetta sem
við höfðum í huga við mótun
starfsins í Noregi. Öll okkar
verkefni fólust í því að vinna
með umhverfið, fólkið og kúltúr-
inn – vinna með sérstöðuna og
sérkennin. Þetta miðaði allt að
því að finna kjarnann í því sem
var til staðar. Og það er sennilega
ástæðan fyrir því að ég fékk starf-
ið í Kanada. Það er líka svona
utan við alfaraleið.“
– Starfið í Kanada er forstaða
listamiðstöðvar á Fogo-eyju fyrir
utan strönd Nýfundnalands.
Hvernig rataði Elísabet þangað?
„Ég kom til Fogo með strákana
mína í byrjun september 2008
og ætlaði bara að vera þar í eitt
ár. Fékk ársleyfi frá störfum í
Noregi. En svo kom auðvitað í
ljós að eitt ár var ekki nærri því
nóg til að byggja upp verkefni af
þessari stærðargráðu. Það kom
þannig til að konan sem stendur
fyrir þessu verkefni á Fogo-eyju
kom í heimsókn til að skoða
listamiðstöðina í Noregi. Hún er
ein ríkasta kona Kanada, ólst upp
á Fogo-eyju og hefur sett sér að
hjálpa til við uppbyggingu eyj-
unnar eftir að fiskveiðarnar, sem
hafa verið lifibrauð eyjaskeggja
öldum saman, lagðist að mestu
af. Við fórum að tala saman um
það hvernig eigi að reka svona
listastarfsemi og hvernig það sé
að koma frá litlum stað, annars
vegar á Íslandi og hins vegar á
Nýfundnalandi, og bara náðum