Alþýðublaðið - 15.12.1919, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 15.12.1919, Blaðsíða 1
ublaðið <pS-efið -ú.t »f .A.lþýðuflol£k3QLiim. 1919 Márudaginn 15. desember 41. tölubl. anaið rafifaití í Hljóðfœrahús Reykjaoíkar. Aðalstræti 5/ ef þér viljið fá yður stórt eða smátt hljóðfæri. Kaupið hljóð- fœri að eins í sérverzluninni, því að þar er trygging fyrir því, að þér fáið eingöngu góðar vörur fyrir sanngjarnt verð. — Hvort sem þér þurfið að fá yður Grammófón, Pianó eða eitthvert annað hljóðfœri, þá snúið yður beint til Æíjéðfœrafíuss Æef/Mfavífíur, cftðalsfrcefi ð. -A.utg'lhp'ssÍM gar. Auglýsingum í blaðið er fyrst um sinn veitt móttaka hjá Quð- geir Jönssyni bókbindara, Lauga- vegi 17 (bakhús). Sími 286 og á afgreiðslunni á Laugavegi 18 b. . Xaup verkamaiuia i í Danmörku, hafði í apríl síðastí. stigið að með- altali um 157% frá árinu 1914 eða úr 50 aurum upp í 1 kr. 29 aura. Kaup óbreyttra verkamanna hefir stigið meira en kaup hand- verksmanna (hinna fyrn. 174,7% en hinna síðarn. 148,8%). ,Á þessu sama tímabili hafa vörur stigið í Danmörka um 111% (þannig reikn- að iit af dönsku hagstofunni, mið- að við 2000 kr. árstekjur eínnar fjölskyldu). Tekjuaukinn er þó í raun, og veru töhivert minni en þessar töl- ^r benda á, af því yinnutíminn befir verið styttur á þessu tíma- biH úr að 'meðaltali' 91/* tímaj niður í 8% tíma vinnu að með- altali á dag. Tekjuaukinh nemur Því ekki, miðað við -vöruverðið, nema % frá árinii 1914, þannig að þeir sem þá /höfðu 2000 kr. tekjur, hafa nú kaup eins og þeir hefðu 2400 kr. með því vöruverði Bem þá var. Þetta er fréðlegt fíl s :,manburð- ar fyrir íslenzka verfcin-.ann. Hér hef*r kaupið í;vo sem k;annugt er fremur lœkkað frá árinu 1914, »iða8 við vöruvarðið, ¦\ -. í tjórnarbyltingin þyska. Hinn 9. nóv. síðastl. var liðið ár frá því, að þýska byltingin hófst, og sem enn heldur áfram; á friðsamlegan hátt þó. Byltingin kom nokkuð óvænt, en það vöru ekki nokkrir æsinga- seggir, sem vörpuðu Hohenzollern- keisaranum burtu — nei það var Öll þjóðin, sem fyrir marg4a ára reynslu tók að sér að sjá fyrir sínum eigin málum. 28. október í fyrra stóð til að þýzki flotinn yrði sendur ut úr höfn í Bremenhaven. Sú saga hafði gengið, að hann ætti að leggja til úrslitaorustu við enska flotann og þar myndu ef til vill falla um 80,000 manns. Kyndararnir tóku sig þá saman um að slökkva eld- inn undir kötlunum, en samt kom- ust skipin þó til Kiel og kyndar- arnir voru settir í varðhald. Föstu- daginn 1. nóv. heimtuðu 2—300 sjóliðshermenn að föngunum yrði slept. Því var neitað harðlega. Sunnudaginn næstan á eftir var ákveðið að fara mótmælaferð. Það var- gert, en eftir stutta göngu hittu sjóliðarnir sveit hermanna, sem. var skipað að skjóta á þá vopnlausa. Það var gert og 8 sjó- liðar féllu, en 29 særðust. Daginn eftir mættu allir sjó|iðshermenn með, alvæpni. Þeir kusu hermanna- ráð til að haldá uppi reglu og semja viö borgarstjórarn, en hann 'tók þeim raeð fyrirlitningu, Þá sneru þeir til beggja socialistaflokk- anna (meirihlutaflokksins og hinna óháðu) og verkmannasambandsins. Flokkamir sameinuðust nú til að vinna að byltingunni og mynduðu verkamannaráðið í Kiel. Um kvöld- f í ið kömu þeir Hanszmann ríkisrit- ari og Noske frá Berlín. Noske tók að sér stjórnina og þriðjudaginn 5. nóv. blakti rauði fáninn yflr öll- um herskipunum á Kielarhöfn, á ráðhusinu og hallarturninum. Verkamennirnir og sjóliðsmenn- irnir höfðu tekið völdin i sinar hendur. Næstu daga breiddist bylt- ingin yfir Schleswig og Holsteín — í Hamborg, Lúbeck og Brem- en voru mynduð samskonar ráð og í Kiel — þaðan til Hannover um alt Vestur-Þýzkaland og nið- ur í Suður-Þýzkaland. Aðfaranótt hins 7. nóv. tóku socialistar í Mtinchen undir forystu Kurt Eis- ner að sér stjórnina í Bayern. Frá Norður-Þýzkalandi, Rostock, Warnemilnde og Braunschweig færðist byltingin nær sjálfri Ber- lín og 9. nóv. sigraði hún þar, án blóðsúthellinga þó. Keisarinn var settur af, Scheidemann lýsti því yfir frá fordyrum Ríkisþings- ins að Þýzkaland væri lýðveldi og Karl Liebknecht dró rauða fánann upp á stöng keisarahallarinnar. Socialistar mynduðu stjórn og í henni áttu sæti frá meirihluta- flokknum Ebert, Scheidemann og Landsberg, en frá hinum óháðu, Haase, Dittmann og Barth. Næstu daga hrundi til grunna alt hið æfagamla fyrirkomulag, 24

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.