Morgunblaðið - 08.08.2016, Blaðsíða 17

17
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 8. ÁGÚST 2016
Hugsar vel um blómin Mikilvægt er að hirða vel um gróðurinn í Reykjavík því að sumarið hefur verið tiltölulega þurrt. Í júlí var úrkoman í borginni um 77% af meðallagi áranna 1961 til 1990.
Ófeigur
Fyrrum var ábyrgð
kjölfesta trausts og
mannorðið fólgið í að
standa við skuldbind-
ingar sínar. Í viðskipta-
lífinu ætti það að skipta
máli. En krafan um auk-
ið frelsi, samkeppni og
mestan hagnað hefur
borið hæst á þeim vett-
vangi síðustu árin.
Frelsið er dýrmætt fyr-
ir þjóðlífið. Er þá allt leyfilegt á kostn-
að ábyrgðar og trausts? Skipta rétt-
látar leikreglur engu máli lengur?
Það er einfalt að stofna fyrirtæki
með kennitölu. Síðustu ár hefur við-
skiptalífið einkennst af slíkum gjörn-
ingum. Einfaldur rekstur er flæktur
saman af aragrúa kennitalna um eign-
arhaldið svo reiknimeistara þarf til að
greina rauneigendur. Er það gert til
þess forðast ábyrgð á skuldbindingum
sínum? Sömuleiðis viðgengst að fyr-
irtæki með afar lítið eigið fé telst eig-
andi rekstrar, jafnvel stóriðju. Þetta
sjáum við t.d. hjá fyrirtækjum sem
biðja nú stjórnsýsluna um leyfi til að
setja á stofn og helga sér stór og
ókeypis umráðasvæði í íslenskum
fjörðum fyrir risalaxeldi með millj-
arðaveltu og tifandi tímasprengju fyr-
ir lífríkið, en að baki stendur tæpast
meira en bláköld kennitalan og fáein-
ar krónur, en fyrirheit um erlent fjár-
magn til fjárfestinga. Er hér að hefj-
ast nýtt kvótabrask, þar sem ókeypis
leyfin um aðgang að sjó og landi til
laxeldisiðjunnar ganga svo í við-
skiptum á útlenskum fjármálamörk-
uðum fyrir skjótfenginn gróða?
Þá tíðkast í viðskiptalífinu í nafni
frelsis gegndarlaust kennitöluflakk,
þar sem eigendur fyrirtækja færa
gjaldþrotinn rekstur yfir á nýja kenni-
tölu, skilja skuldirnar eftir á gömlu
kennitölunni og halda svo áfram
rekstri eins og ekkert hafi í skorist
með bros á vör og láta aðra borga
skuldir sínar. Þessi spilling virðist
vera orðin gjaldgeng venja í viðskipta-
lífinu, og fólk lætur sér fátt um finn-
ast. Ég þekki til fjölskyldna sem setið
hafa eftir með kröfur í
slíkum snúningum og
stórskaðast fjárhags-
lega.
Grundvöllur viðskipta
er traust. Þess vegna
vekur athygli að heið-
arlegt forystufólk í við-
skiptalífinu skuli una
svona kennitöluflakki
sem hlýtur að raska
samkeppnisstöðu og
vega að heilbrigðum við-
skiptaháttum. Í raun er
þetta meira en spilling,
langtum fremur hreinn þjófnaður,
þegar vísvitandi ásetningur er að baki.
Víða í nágrannalöndum okkar hefur
þessi spilling verið upprætt með
strangri löggjöf. En íslenskir stjórn-
málamenn láta sér fátt um finnast og
virðast hvorki hafa þrek né dug til
þess að grípa til lagasetningar sem
getur spornað við slíkri spillingu.
Á endanum er það almenningur
sem borgar í hærra vöru- og þjón-
ustuverði, vöxtum og gjöldum. Svo
eru einstaklingar sem sitja eftir með
kröfur og geta ekki velt þeim yfir á
neinn, en verða að borga óverðskuldað
fyrir aðra vegna þess að þeim er annt
um ábyrgð sína og mannorð. Er
kennitöluflakkið hluti af frelsinu sem
elskar áhættu? Viljum við fórna
ábyrgðinni fyrir það? Er mannorðið
nú fólgið í að láta hendur standa fram
úr ermum, svífast einskis og láta til-
ganginn um skjótfenginn gróða helga
meðalið, allt í skjóli frelsis, þó skilin sé
eftir sviðin jörð og aðrir borgi og líði
fyrir sukkið, þegar upp er staðið?
Eftir Gunnlaug
Stefánsson
» Þess vegna vekur at-
hygli að heiðarlegt
forystufólk í viðskipta-
lífinu skuli una svona
kennitöluflakki sem
hlýtur að raska sam-
keppnisstöðu.
Gunnlaugur Stefánsson
Höfundur er sóknarprestur
í Heydalakirkju.
Frelsi um spillingu
Öldungaráð Suð-
urnesja hefur nú í
haust starfað í tvö ár.
Ráðið er skipað
fulltrúum Félags eldri
borgara á Suð-
urnesjum og bæj-
arstjórnir á Suð-
urnesjum kjósa hvert
um sig tvo í ráðið og
einn til vara. Samtals
eru 33 í ráðinu sem
kjósa sér sjö manna
stjórn.
Hlutverk ráðsins er að vera ráð-
gefandi um framtíðarskipulag öldr-
unarþjónustu, uppbyggingu hjúkr-
unarheimila, þjónustu- og
öryggisíbúða á Suðurnesjum. Ráð-
ið vinni að samþættingu á þjónustu
og áhersla er lögð á að efla and-
lega og líkamlega líðan eldri borg-
ara m.a. með skilvirkri læknisþjón-
ustu, heimahjúkrun, félagslegri
heimþjónustu, dagvistun, iðju og
sjúkraþjálfun sem hvetur til lík-
amsræktar og lífsleikni. Ekkert er
ákveðið í heilbrigðismálum á Suð-
urnesjum án umfjöllunar öldung-
aráðs.
Stjórn öldungaráðs hefur á síð-
asta ári fundað með stjórnum
sveitarfélaganna á Suðurnesjum,
með stjórn Sambands sveitarfélaga
á Suðurnesjum. Þá hefur hún átt
fund með stjórn Heilbrigðisstofn-
unar Suðurnesja og átti mjög góð-
an fund með alþingismönnum á
Suðurnesjum 6. maí síðastliðinn.
Heilbrigðismál hafa verið til um-
fjöllunar á fundunum og helstu
áherslur hafa verið:
1. Skortur á hjúkrunarrúmum.
Biðin eftir hjúkrunarrýmum
er lengst hér á Suðurnesjum,
eða 138 dagar, og á biðlista nú
eru 33 sjúkir eldri borgarar.
2. Unnið verði að samþættingu á
heimahjúkrun, heimilisþjón-
usta og fé-
lagslegri þjón-
ustu. Hér þarf
samvinnu Heil-
brigðisstofnunar
Suðurnesja og
bæjarfélaganna á
Suðurnesjum,
sem ynnu saman
og gerðu með sér
starfssamning.
3. Málefni sjúkra-
hússins og vöntun
á læknum.
Það hefur lengi ver-
ið mikill skortur á
hjúkrunarrýmum á Suðurnesjum
og horfir nú til vandræða. Reiknað
er með að sjúkum öldruðum fjölgi
ört á næstu árum og eru núna á
biðlista um fjörutíu sjúkir eldri
borgarar. Þá hefur öldungaráðið
vakið athygli á fundum sínum með
sveitarstjórnum, þingmönnum og
stjórn sjúkrahúss Suðurnesja að
hér verði að gera ráð fyrir því að
árið 2020 verði 100 eldri borgarar
á biðlista ef ekkert verður gert til
þess að fjölga hjúkrunarheimilum.
Vond er staða sjúkra eldri borg-
ara á landsvísu en biðin er lang-
lengst á Suðunesjum eins og áður
segir eða 138 dagar eftir aðhlynn-
ingu á hjúkrunarheimilum. Sam-
kvæmt áætlun frá heilbrigð-
isráðherra er ekki gert ráð fyrir
fjölgun hjúkrunarrýma á Suð-
urnesjum næstu fimm árin.
Stjórn öldungaráðs Suðurnesja
lagði fram eftirfarandi á fundi með
alþingismönnum 6. maí:
„Heilbrigðisráðherra gerir ekki
ráð fyrir í tillögu sinni að byggt
verði hjúkrunarheimili á Suð-
urnesjum næstu fimm árin, þó að
kannanir staðfesti að þörfin á Suð-
urnesjum er mest á landinu. Sjúkir
aldraðir bíða langlengst hér á Suð-
urnesjum eftir umönnun á hjúkr-
unarheimilum en áður hafa þeir
notið þjónustu heimilishjálpar og
heimahjúkrunar.
Mikið liggur við að tekin verið
ákvörðun um byggingu hjúkr-
unarheimilis á Suðurnesjum sem
fyrst. Eldri borgurum fjölgar ört
hér á Suðurnesjum og til að mæta
því er nauðsynlegt að bregðast nú
þegar við og setja nýtt hjúkr-
unarheimili á dagskrá hér á Suð-
urnesjum.
Stjórn öldungaráðs skorar á
þingmenn sem búsettir eru á Suð-
urnesjum að taka forystu í þessu
máli. Með samstöðu þingmanna,
sveitarstjórna og Félags eldri
borgara er hægt að fá jákvæða
niðurstöðu.“
Nú er það Suðurnesjamanna
saman að fylgja eftir sjálfsagðri
kröfu og standa saman um að
ákveðið verði að reisa hjúkr-
unarheimili svo að komist verði hjá
því ástandi sem gæti skapast
vegna þess að ekki er hægt að að-
stoða sjúka aldraða þegar heima-
hjúkrun dugar ekki og leita verður
hjúkrunar á vistheimili fyrir aldr-
aða.
Einn liðurinn í því gæti verið
íbúafundur um þessi mál en hljóm-
grunnur er fyrir því að halda íbúa-
fund á Suðurnesjum í september
til þess að fylgja eftir kröfunni um
nauðsyn þess að fjölga hjúkr-
unarrýmum með byggingu hjúkr-
unarheimilis.
Eftir Eyjólf
Eysteinsson »Halda á íbúafund á
Suðurnesjum í sept-
ember til þess að fylgja
eftir kröfunni um nauð-
syn þess að fjölga hjúkr-
unarrýmum með bygg-
ingu hjúkrunarheimilis.
Eyjólfur
Eysteinsson
Höfundur er formaður stjórnar öld-
ungaráðs Suðurnesja.
Mesta þörfin fyrir hjúkrunar-
heimili er á Suðurnesjum