Morgunblaðið - 05.01.2018, Síða 29

FÖSTUDAGUR 5. JANÚAR 2018 MORGUNBLAÐIÐ 29
Námskeið framundan
Kennsla - ráðgjöf
Aðferðir tónlistar í kennslu
- í samstarfi við LHÍ
Kennari: Gunnar Benediktsson fagstjóri
skapandi tónlistarmiðlunar við LHÍ.
Leikstjórn með ungu fólki
- í samstarfi við LHÍ
Kennari: Bjarni Snæbjörnsson leikari og
MA í leiklistarkennslu.
Ungmenni með einhverfu og önnur
þroskafrávik
- í samstarfi við Greiningarstöð
Umsjónarkennarar: Laufey I. Gunnars-
dóttir þroskaþjálfi og Elín Konráðsdóttir
félagsráðgjafi.
Hagnýtar, einfaldar og jákvæðar aðferðir
í kennslu: Bætt hegðun, betri líðan
Kennari: Elísa Guðnadóttir sálfræðingur hjá
salstofan.is.
Kvíði barna og unglinga: Hagnýtar leiðir
Kennari: Elísa Guðnadóttir sálfræðingur hjá
Sálstofan.
Máltækni
Kennari: Eiríkur Rögnvaldsson prófessor í
íslenskri málfræði við HÍ.
Forrit og öpp til að búa til myndrænt
efni: Töflur með myndum og texta
Kennari: Sigrún Jóhannsdóttir
talmeinafræðingur, framkvæmdastjóri
Tölvumiðstöðvar.
TEACCH - Skipulögð kennsla
og vinnubrögð
Kennarar: Áslaug Melax og Sigrún
Hjartardóttir leikskólasérkennarar og
einhverfuráðgjafar og Ásgerður Ólafsdóttir
sérkennari og einhverfuráðgjafi.
Upplýsingatækni og starfsþróun til
framtíðar - á framhaldsstigi
Kennarar: Dr. Anna Ólafsdóttir dósent
við HA og Sólveig Zophaníasdóttir
sérfræðingur við HA.
Yngstu börnin í leikskólanum
- á framhaldsstigi
Kennari: Kristín Dýrfjörð dósent Hug- og
félagsvísindasvið HA.
Fjármál - rekstur - skattar
Virðisaukaskattur frá a til ö
Kennari: Ásmundur G. Vilhjálmsson
skattalögfræðingur hjá SkattVis og aðjúnkt
við HÍ.
Úthlutun arðs hjá hluta- og
einkahlutafélögum
Kennari: Ásmundur G. Vilhjálmsson
skattalögfræðingur hjá SkattVis og aðjúnkt
við HÍ.
Verktaki – launþegi
Kennari: Ásmundur G. Vilhjálmsson
skattalögfræðingur hjá SkattVis og aðjúnkt
við HÍ.
Skattlagning útleigu á íbúðarhusnæði.
Heimagisting o.fl.
Kennari: Ásmundur G. Vilhjálmsson
skattalögfræðingur hjá SkattVis og aðjúnkt
við HÍ.
Verðmat fyrirtækja
Kennari: Jóhann Viðar Ívarsson
framkvæmdastjóri Fidelis ráðgjafar.
Lestur og greining ársreikninga
Kennari: Jóhann Viðar Ívarsson
framkvæmdastjóri Fidelis ráðgjafar.
Arðsemisgreining fjárfestingatækifæra
í rekstri
Kennari: Jóhann Viðar Ívarsson
framkvæmdastjóri Fidelis ráðgjafar.
Menning - stjórnun - færni
Á slóðum fornsagna - trílógia
Kennari: Þorgrímur Gestsson blaðamaður
og rithöfundur.
Mættu - láttu sjá þig - sýndu kjark
Kennari: Ragnhildur Vigfúsdóttir CDWF.,
MA, diplóma í jákvæðri sálfræði.
Styrkleikavinnustofa
Kennari: Ingrid Kuhlman MA.,
diploma í jákvæðri sálfræði, þjálfari hjá
Þekkingarmiðlun.
Að taka á erfiðum starfsmannamálum
Kennari: Eyþór Eðvarðsson MA. í vinnusál-
fræði, leiðbeinandi hjá Þekkingarmiðlun.
Samskipti og samtalsaðferðir
Kennari: Sigrún V. Heimisdóttir,
sálfræðingur hjá Sálfræðiþjónustu
Norðurlands.
NLP markþjálfun
Kennarar: Hrefna Birgitta Bjarnadóttir
NLP kennari, stjórnenda- & starfsþróunar-
markþjálfi og Þyri Ásta Hafsteinsdóttir NLP
stjórnendamarkþjáfi og samskiptaráðgjafi
- bruen.is
Konur til áhrifa
Kennari: Svanhildur Hólm, lögfræðingur,
aðstoðarmaður fjármálaráðherra og
fjölmiðlamaður og dr. Sigrún Stefánsdóttir,
fjölmiðlafræðingur.
Listmeðferð - grunnnámskeið
- á framhaldsstigi
Kennari: Dr. Unnur G. Óttarsdóttir
listmeðferðarfræðingur.
Listmeðferð - grunnnhugtök, aðferðir
og kenningar - á framhaldsstigi
Kennari: Dr. Unnur G. Óttarsdóttir
listmeðferðarfræðingur.
Listin að komast að í fjölmiðlum
Kennari: Dr. Sigrún Stefánsdóttir,
fjölmiðlafræðingur.
Spænska I
Kennari: Auður Inga Ólafsdóttir
spænskukennari við VMA.
Sólborg, Norðurslóð 2, 600 Akureyri, sími 460 8090, simenntunha@simenntunha.is, www.simenntunha.is
M
eðvirkni er undarlegt og
torskilið fyrirbæri. „Fólk
spyr mig oft hvort það að
vera hjálpsamur og góð-
viljaður í garð annarra sé með-
virkni,“ segir sr. Anna Sigríður Páls-
dóttir. „Það er það alls ekki,
munurinn á góðvild og meðvirkni
liggur fyrst og fremst í líðan gerand-
ans. Ef við gerum mikið fyrir aðra
og klárum við það okkar eigin and-
legu innistæðu, þá finnum fyrir von-
brigðum með viðbrögð þeirra sem
við viljum hjálpa. Enginn skilur okk-
ur eða gerir neitt fyrir okkur á móti.
Við finnum fyrir líkamlegum og and-
legum einkennum á borð við spennu,
vanlíðan, áhyggjur, svefnleysi, líður
almennt illa og einangrum okkur fé-
lagslega. Er þá líklegt að hegðun
okkar eigi meira skylt við meðvirkni
en góðmennsku. Ef við hinsveg hug-
um vel um okkur sjálf , mætum og
uppfyllum okkar eigin þörfum, þá
gefur við af gnægð okkar og væntum
einskis til baka. „
Anna starfaði um langt árabil sem
prestur, fyrst í Grafarvogskirkju, og
síðustu sjö árin í Dómkirkjunni. Áð-
ur en hún varð prestur var hún rá-
gjafi aðstandenda áfengis og vímu-
efnaneytenda, bæði hérlendis og í
Svíþjóð. Þar hefur hún reglulega
haldið meðvirkninámskeið, eins og
það sem haldið er í Skálholti, þar
sem fólki er hjálpað að ná tökum á
meðvirknivandanum. Námskeiðið í
Skálholti er haldið í samstarfi við
Lausnina og geta áhugasamir skráð
sig bæði á Lausnin.is og á Skálholt-
.is.
Meðvirk af ýmsum ástæðum
Að sögn Önnu var það fyrst í
tengslum við meðferð á fólki með
áfengis- og fíkniefnavanda að sér-
fræðingar tóku að átta sig á að öll
fjölskyldan bregst við fíkninni á
óheilbrigðan hátt, og reynir að hafa
áhrif á þann sem er í neyslu með
leiðum sem að jafnvel auðvelda fíkl-
inum að halda uppteknum hætti. Þar
var farið að aðstoða aðstandendur
við það að þekkja meðvirkni og veita
þeim aðstoð við að láta af meðvirkni.
Anna segir að síðar hafi komið í
ljós meðvirkni sé alls ekki bundin við
fjölskyldur og vini fólks sem glímir
við fíkn. Meðvirkni geti t.d. komið
fram hjá aðstandendum langveikra,
og í kringum fólk sem kljáist við
vandamál af ýmsum toga. Meðvirkni
getur líka komið fram þó ekkert
bjáti á, og einfaldlega verið vegna
slæms hegðunar- og fjölskyldu-
mynsturs sem kemst á með tím-
anum:
„Jafnvel í fjölskyldum þar sem all-
ir eru vel meinandi, og allir vilja
hvorum öðrum hið besta, þá geta
hlutirnir verið í ólagi,“ segir Anna og
bætir við að oft sé grunnurinn að
meðvirkni lagður á meðan við erum
börn. „Mörg börn læra einfaldlega
ekki að hugsa nógu vel um sjálf sig,
eða að þekkja þarfir sínar. Til dæmis
getur rót vandans legið í því að það
verða hlutverkaskipti í fjölskyld-
unni; börnin verða fullorðin allt of
ung, taka á sig ábyrgð sem þau valda
ekki og ganga jafnvel foreldum sín-
um í vina eða foreldrastað. Það verð-
ur til þess að þau læra að setja þarfir
annarra fram fyrir síðar. Margir
læra það líka að tala ekki um tilfinn-
ingar, fela ástand á heimilinu og
minnast ekki á ákveðin leyndarmál.
Á mínum uppvaxtarárum, í minni
fallegu og kærleiksríku fjölskylda
var ýmislegt sem ekki var talað um
og margt sem var ekki kennt.“
Eina heilbrigða manneskjan
Anna bendir á að meðvirknin sé svo
lúmsk að fólk eigi í miklum erf-
iðleikum með að uppgötva, og við-
urkenna fyrir sjálfu sér að það sé
meðvirkt. „Meðvirkir einstaklingar
líta oft á sig sem einu heilbrigðu
manneskjurnar í sínu nærumhverfi
og finnst jafnvel að allir aðrir hefðu
meira gagn af að fara á meðvirkni-
námskeið. Enda er þetta iðulega fólk
sem stendur sig ákaflega vel, er allt-
af til staðar, og reiðubúið að fórna
sjálfu sér fyrir aðra án þess að fá
nokkuð í staðinn. Það er oft ekki fyrr
en þau sjá eigin upplifun í frásögn-
um annars fólks sem líður fyrir með-
virkni, að vandinn verður þeim ljós.
Sagt er að þeir sem fórna sér á
þennan hátt sjái, á dauðastund sinni,
líf annarra líða hjá sem kvikmynd,
ekki sitt eigið. Það hefur gleymt að
lifa sínu lífi.“
Námskeiðið í Skálholti varir í
fimm daga og er það hluti af með-
ferðinni að gefa þátttakendum færi á
að aftengjast amstri og skyldum
hversdagslífsins í svona langan tíma.
Með því gefst þeim ráðrúm til að
huga að eigin líðan og hamingju.
„Allir hafa sitt eigið herbergi og
geta dregið sig þar í hlé ef þess
þarf,“ útskýrir Anna. „Við höldum
tvær fræðslustundir á dag þar sem
farið er yfir birtingarmyndir og
áhrif meðvirkni, og hvernig hún hef-
ur áhrif á heilsu okkar og daglegt líf.
Margir kannast við sjálfa sig í þess-
um fyrirlestrum, og í hópsamræðum
sem haldnar eru tvisvar á dag þar
sem er farið yfir efni fræðslustund-
anna og reynslu þátttakenda.“
Að vinna bug á meðvirkni getur
verið flókið verkefni og sjaldan leyst
eins og hendi sé veifað. Anna segir
námskeiðið í Skálholti yfirleitt bara
fyrsta skrefið. „Eftir námskeiðið
hittast þátttakendur vikulega, fjórar
vikur í röð, og ræða þar um daglegt
líf sitt og þær breytingar sem hafa
vonandi átt sér stað. Aðstæður fólks
eru mismunandi, bakland þeirra
einnig, og sumum finnst of lítið hafa
breyst á meðan aðrir óttast að of
miklu hafi verið breytt. Margir kjósa
síðan að hitta meðlimi hópsins áfram
af og til, og hjálpa hver öðrum að
vinna að betri líðan í einkalífi og
starfi.“ ai@mbl.is
Að vinna
sig frá
meðvirkni
Á námskeiði Önnu Sigríðar Pálsdóttur í Skálholti er
farið í saumana á orsökum og afleiðingum með-
virkni, og hvernig stuðla má að heilbrigðari sam-
skiptum einstaklinga innan og utan fjölskyldunnar.
Morgunblaðið/Kristinn
Vandmeðfarið Anna segir meðvirkni ekki aðeins geta komið fram hjá aðstandendum fíkla og sjúklinga. Fólk getur jafnvel
þróað með sér meðvirkni þó svo að engin vandamál virðist til staðar í fjölskyldunni, og allir vilji öðrum hið besta.
Fórn Stundum er rót meðvirkni að fólk
lærði ungt að setja þarfir annarra ofar
sínum eigin. Munurinn á góðmennsku
og meðvirkni getur verið óskýr.