Fréttablaðið - 30.10.2019, Page 6

Frumvarpið gerir ráð
fyrir að lenging fæðingar­
orlofs verði gerði í tveimur
áföngum.
VELFERÐARMÁL Eitt af fyrstu verk-
efnum þeirrar ríkisstjórnar sem nú
situr var að lögfesta notendastýrða
persónulega aðstoð fyrir fatlað fólk,
eða NPA. Innleiðingin hefur hins
vegar gengið brösuglega og er mjög
mismunandi eftir sveitarfélögum,
bæði hvað varðar fjölda NPA-samn-
inga og upphæðir sem greiddar eru.
Að sögn Rúnars Björns Herrera
Þorkelssonar, formanns NPA mið-
stöðvarinnar, hafa sveitarfélögin
haft lítið samráð við útfærsluna.
Hafnarfjörður, sem hefur hlut-
fallslega f lesta NPA-samninga,
ákvað nýlega að stofna starfshóp
en lét upphæðina fylgja launa-
vísitölu en ekki kjarasamningum,
4.117 króna tímagjald. „Upphæðin
er allt of lág og dugar engan veginn
til að greiða aðstoðarfólki kjara-
samningsbundin laun og réttindi,
og þannig er þetta víðs vegar,“ segir
Rúnar. „Við höfum sent helstu sveit-
arfélögum landsins útreikninga
samkvæmt lágmarki kjarasamn-
inga og nokkur hafa tekið þá upp,
svo sem Reykjavík og Ísafjörður.“
Samræming launataxta hefur
gengið mjög illa og skapar það ójöfn
búsetuskilyrði fyrir fatlað fólk.
Sveitarfélögin greiða 75 prósent
af kostnaði samninga og ríkið 25
prósent. Fjármálaráðuneytið hefur
ekki gefið út viðmið taxta eins og
sveitarfélögin vilja. Rúnar segir að
taxtamunurinn hafi verið allt að
10 prósent á síðasta ári. „Fatlað fólk
myndi ábyggilega flytja ef það gæti
en húsnæðismarkaðurinn er erf-
iður, sérstaklega fyrir fatlaða þar
sem húsnæði með aðgengi er aðeins
hluti af markaðinum,“ segir hann.
„Í dag er staðan sú að mörg sveit-
arfélögin eru hrædd við að taka
upp NPA. Ákvörðunum er frestað
og mál tafin. Fatlað fólk fær mjög
misvísandi upplýsingar um réttindi
sín og oft beinlínis rangar. Einnig er
Búsetumismunun vegna NPA
Innleiðing NPA-löggjafarinnar hefur gengið illa. Launataxtar aðstoðarfólks eru ekki samræmdir, deilt
um gildissvið og fatlaðir ekki með í ráðum varðandi útfærslur, að sögn formanns NPA miðstöðvarinnar.
Rúnar segir enn verið að gera beingreiðslusamninga byggða á úreltum lögum. FRÉTTABLAÐIÐ/GVA
Reykjavík 19
Hafnarfjörður 15
Mosfellsbær 12
Eyjafjörður 8
Norðurland vestra 7
Garðabær 6
Kópavogur 5
Vesturland 2
Suðurland 2
Fjalla- og Dalvíkurbyggð 1
Reykjanes 0
Austurland 0
Vestfirðir 0
Heild: 77
✿ Heildarfjöldi NPA-
samninga í lok árs 2018
enn þá verið að gera beingreiðslu-
samninga við fólk, sem byggjast á
afnumdum lögum um málefni fatl-
aðs fólks, til dæmis um liðveislu,“
segir Rúnar.
Samk væmt lög u num sk u lu
sveitarfélögin hafa samráð við hags-
munasamtök fatlaðs fólks varðandi
skipulag en aðeins tvö hafa gert það,
Reykjavík og Reykjanesbær. Sam-
ráð við fatlaða varðandi NPA-nám-
skeið fyrir fatlað fólk, aðstoðarfólk
og umsýsluaðila hefur einnig verið
í skötulíki. Samkvæmt lögum á
ráðherra að skipa samráðsnefnd
ráðherra til ráðgjafar og fatlaðir að
vera þar í meirihluta. „Ekkert hefur
heyrst af skipun þessarar nefndar
og nú er komið ár síðan lögin voru
samþykkt,“ segir Rúnar. „Samt er
verið að funda um þessi lög, milli
sveitarfélaganna og ráðuneytisins.“
Eitt helsta deilumálið varðandi
NPA er það hvort löggjöfin nái til
barna eða ekki. Samband íslenskra
sveitarfélaga telur svo ekki vera en
velferðarnefnd Alþingis telur að
sveitarfélögunum sé það í sjálfs-
vald sett að gera NPA-samninga
fyrir börn.
„Ég tók þátt í að semja þessi lög og
það hefur allan tímann verið mjög
skýrt að þau nái til barna. Hvergi
er tekið fram að svo sé ekki,“ segir
Rúnar.
kristinnhaukur@frettabladid.is
ÍSAFJÖRÐUR Ráðast þarf í endur-
bætur á loftræstikerfi Stjórnsýslu-
hússins á Ísafirði en kostnaður er
áætlaður um 86 milljónir króna.
Þetta kemur fram í minnisblaði frá
bæjarritara sem lagt var fyrir bæjar-
ráð síðastliðinn mánudag.
Í minnisblaðinu kemur fram
að starfsmenn í húsinu, sem hýsir
meðal annars bæjarskrifstofur,
hafi kvartað yfir þurru og þungu
lofti. Takmarkaðir möguleikar séu á
því að auka loftgæði en starfsmenn
hafa fundið fyrir sárindum í hálsi,
augum og húð. Mælingar sem gerð-
ar hafa verið staðfesta að loftgæðin
séu undir viðmiðunarmörkum.
Ísaf jarðarbær hafði gert ráð
fyrir að verja 10 milljónum króna
til endurbóta á loftræstikerfinu á
yfirstandandi ári. Bærinn á tæpan
þriðjung af húsnæðinu en sam-
kvæmt upphaf legri úttekt Verkís
áttu framkvæmdirnar að kosta
30-40 milljónir. Í þessum mánuði
kom hins vegar ný úttekt sem gerir
ráð fyrir kostnaði upp á 86 millj-
ónir.
Bæjarráð samþykkti að vísa
framkvæmdinni til fjárhagsáætl-
unargerðar næsta árs. – sar
Kvartað yfir
loftgæðum
Loftgæði eru slæm í Stjórnsýsluhús-
inu. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI
VELFERÐARMÁL Frumvarp félags- og
barnamálaráðherra um lengingu
fæðingar- og foreldraorlofs hefur
verið lagt fram til kynningar í sam-
ráðsgátt stjórnvalda. Gerir frum-
varpið ráð fyrir því að réttur for-
eldra lengist úr níu mánuðum í tólf.
Lenging orlofsins verður gerð
í tveimur áföngum. Þannig mun
einn mánuður bætast við sjálf-
stæðan rétt hvors foreldris um sig
vegna barna sem eru fædd, ættleidd
eða tekin í varanlegt fóstur á árinu
2020. Sameiginlegur réttur foreldra
verður hins vegar tveir mánuðir í
stað þriggja.
Annar mánuður bætist svo við
sjálfstæðan rétt hvors foreldris
vegna barna sem fæðast, eru ætt-
leidd eða tekin í varanlegt fóstur
2021. Þá verður réttur hvors for-
eldris um sig fimm mánuðir auk
tveggja mánaða sem foreldrar geta
skipt sín á milli.
Eru þessar tillögur í samræmi við
yfirlýsingu stjórnvalda í tengslum
við gerð lífskjarasamningsins.
Heildarkostnaður við fyrri áfang-
ann er talinn nema um 1,7 millj-
örðum króna sem skiptist á árin
2020 og 2021. Síðari áfanginn er
talinn kosta um 3,2 milljarða sem
skiptast á árin 2021 og 2022.
Með fyrri áfanga breytingunum
er áætlað að feður taki um 33 pró-
sentum f leiri daga í feðraorlof en
Kynna frumvarp um lengingu fæðingarorlofs í samráðsgátt
Lagt er til að fæðingarorlof lengist í
12 mánuði. FRÉTTABLAÐIÐ/PJETUR
nú er. Áhrifin fyrir mæður muni
hins vegar ekki koma fram fyrr en
breytingarnar eru að fullu komnar
til framkvæmda. – sar
UTANRÍKISMÁL Kínversk stjórn-
völd hafa lýst yfir vilja til að auka
enn frekar íslenskan innf lutning
til Kína með því að greiða fyrir inn-
f lutningi á sjávarafurðum, fiski-
mjöli, laxi og lambakjöti. Kristján
Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og
landbúnaðarráðherra, fundaði með
Zhang Jiwen, vararáðherra Kína á
sviði tollamála og eftirlits með inn-
f lutningi matvæla, og kom þetta
fram á fundinum.
Ráðherrann er staddur í Qingdao
í Kína þar sem hann sækir stærstu
sjávarútvegssýningu heims ásamt
því að funda með kínverskum ráða-
mönnum þar sem fundarefni er
meðal annars hvernig fylgja megi
eftir fríverslunarsamningi land-
anna sem tók gildi árið 2014. Ellefu
íslensk fyrirtæki taka þátt í sjávar-
útvegssýningunni.
Í fréttatilkynningu á vef Stjórnar-
ráðsins er haft eftir Kristjáni Þór
sjávarútvegsráðherra að mikilvægt
sé að samskipti þjóðanna gangi vel.
„Það er því gríðarstórt hags-
munamál fyrir Ísland að þessi
samskipti gangi vel og það er því
ánægjulegt að heyra vilja kín-
verskra stjórnvalda til að greiða
fyrir frekari innf lutningi til Kína
frá Íslandi.“ – bdj
Vilja auka
innflutning
NÁTTÚRUVERND Pólska ofurfyrir-
sætan Julia Kuczynska, sem jafn-
framt heldur úti tískuvefsíðunni
Maffashion, er harðlega gagnrýnd
í pólskum lífsstílsmiðlum, svo sem
Pudelek og Plotek, fyrir að traðka
á íslenskum mosa. Julia var hér á
landi til að taka upp auglýsingu
fyrir fataframleiðanda.
Á myndunum sést hún ásamt
tökuliði sínu greinilega fara inn á
mosagróin svæði sem afmörkuð
eru með bandi. En samkvæmt 17.
grein laga um náttúruvernd segir
að forðast skuli að „eyða eða spilla
gróðri með mosa-, lyng- eða hrís-
rifi“.
Í pólskum miðlum er Julia sögð
hafa brotið íslensk lög og sé það
sérstaklega ámælisvert í ljósi þess
að fólk í tískugeiranum er í auknum
mæli að taka upp umhverfisvænan
lífsstíl, beita sér fyrir náttúruvernd
og vekja athygli á loftslagsvánni.
Ekki liggur fyrir hvar nákvæm-
lega Julia og tökulið hennar fóru
inn á mosalendurnar, en hún birti
my ndir á samfélagsmiðlasíðu
sinni. Mosi er hægvaxta planta og
það getur tekið hann áratugi að
jafna sig. Mál þar sem mosalendur
hafa verið eyðilagðar vegna utan-
vegaaksturs hafa komið inn á borð
lögreglu og menn hlotið sektar-
greiðslur fyrir. – khg
Pólsk fyrirsæta traðkar á íslenskum mosabreiðum
Mál þar sem mosalendur
hafa verið eyðilagðar vegna
utanvegaaksturs hafa komið
inn á borð lögreglu og menn
hlotið sektargreiðslur fyrir.
Julia Kuczynska á Christian Dior sýningunni í Parísarborg þann 24. septem-
ber. Hún rekur einnig tískusíðuna Maffashion. NORDICPHOTOS/GETTY
3 0 . O K T Ó B E R 2 0 1 9 M I Ð V I K U D A G U R6 F R É T T I R ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
3
0
-1
0
-2
0
1
9

0
5
:2
5
F
B
0
4
8
s
_
P
0
4
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
4
2
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
0
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
0
7
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
4
1
D
-9
A
9
0
2
4
1
D
-9
9
5
4
2
4
1
D
-9
8
1
8
2
4
1
D
-9
6
D
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
5
B

F
B
0
4
8
s
_
2
9
_
1
0
_
2
0
1
C
M
Y
K