Fréttablaðið - 30.10.2019, Blaðsíða 16

Við höfum bent á
mikilvægi þess að
fram fari heildstæð endur-
skoðun á opinberum gjöld-
um fjármálafyrirtækja.
Þorsteinn Friðrik
Halldórsson
tfh@frettabladid.is
starfshóps um Hvítbók um framtíð-
arsýn fyrir fjármálakerfið,“ segir Jón
Gunnar en í ýtarlegri samanburðar-
greiningu Bankasýslunnar fyrir
starfshópinn kom fram að íslenskir
bankar greiða einhver hæstu opin-
beru gjöld banka á Vesturlöndum.
Á Íslandi greiða bankar sérstakan
skatt, þar sem skatthlutfallið er
0,376 prósent á skuldir umfram 50
milljarða króna. Bankasýslan varp-
ar ljósi á að skatthlutfallið sé tölu-
vert hærra en í Bretlandi þar sem
bankar greiða sérstakan 0,160 pró-
sent af skammtímaskuldum í skatt
og 0,080 prósent af langtímaskuld-
um og eigin fé umfram 20 milljarða
punda. Þá greiða hollenskir bankar
sérstakan skatt þar sem skatthlut-
fallið er 0,044 prósent fyrir skamm-
tímaskuldir og 0,022 prósent fyrir
langtímaskuldir umfram 20,9 millj-
arða evra.
Afnám sérstaks banka-skatts, sem lagður er á íslensku bankana, myndi hækka sölu-virðið sem ríkissjóð-ur getur búist við að
fá fyrir Landsbankann og Íslands-
banka um rúmlega 70 milljarða
króna. Lækkun skatthlutfallsins
niður í 0,145 prósent, eins og frum-
varp fjármála- og efnahagsráðherra
kveður á um, mun hækka söluvirðið
um 44 milljarða króna. Þetta kemur
fram í greiningu Bankasýslu ríkisins
sem kynnt var á fundi efnahags- og
viðskiptanefndar í síðustu viku.
Fjármála- og efnahagsráðherra
hefur lagt fram frumvarp sem festir
í lög þær fyrirætlanir stjórnvalda að
bankaskattur lækki í fjórum jöfnum
áföngum, úr 0,376 prósentum í
0,145 prósent, á árunum 2021 til
2024. Upphaflega var lagt upp með
að fyrsta skref lækkunarinnar yrði
tekið á næsta ári en með breytingu
á fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar
í sumar var lækkunarferlinu frestað
um eitt ár.
Greining Bankasýslunnar sýnir
að í fyrsta áfanganum, þ.e. þegar
skatturinn lækkar í 0,318 prósent,
muni tekjur ríkissjóðs lækka um 1,1
milljarð en virði eignarhluta ríkis-
sjóðs í Íslandsbanka og Landsbank-
anum aukast um 11 milljarða. Sömu
áhrifa gætir í næstu þremur áföng-
um. Eftir fjórða áfanga, þ.e.a.s. þegar
búið er að lækka bankaskattinn
niður í 0,145 prósent nema tekjur
ríkissjóðs 2,8 milljörðum króna og
hafa því lækkað um 4,3 milljarða
króna. Á sama tímabili hefur virði
eignarhluta ríkissjóðs í bönkunum
tveimur aukist um 43,9 milljarða
króna. Virðisaukningin myndi sem
áður sagði nema 71 milljarði króna
ef skatturinn yrði afnuminn.
Greiningin nær aðeins yfir til-
færsluna sem verður milli skatt-
tekna ríkissjóðs og þess verðs sem
ríkissjóður getur búist við að fá fyrir
bankana. Bankasýslan bendir á að
lækkun bankaskattsins hafi víðtæk-
ari áhrif. Þannig geti lækkun skatts-
ins stuðlað að lækkun útlánsvaxta
og útlánaaukningu sem vega upp
á móti tekjutapi ríkisins. Banka-
skattur vegna ársins 2018 nam um
9 milljörðum króna á síðasta ári.
„Það þarf hvort tveggja að meta
áhrif skattsins á ríkissjóð og raun-
hagkerfið,“ segir Jón Gunnar Jóns-
son, forstjóri Bankasýslunnar, í
samtali við Markaðinn. Bankasýsla
ríkisins studdi á sínum tíma frum-
varp til laga fyrir árið 2014 sem
hækkaði skatthlutfallið og felldi úr
gildi undanþágu aðila í slitameð-
ferð. Nú styður stofnunin áformaða
lækkun á skatthlutfallinu.
„Við höfum bent á mikilvægi þess
að fram fari heildstæð endurskoðun
á opinberum gjöldum fjármálafyrir-
tækja, í samræmi við ábendingar
Munurinn á skattheimtu í Bret-
land og Hollandi annars vegar og á
Íslandi hins vegar er sá að í Bretlandi
og Hollandi kemur hluti skattsins
til frádráttar við útreikning á tekju-
skatti en ekki á Íslandi. Sérstakur
skattur á íslenska banka er 7,3 pró-
sent af rekstrartekjum þeirra en
hjá stórum bönkum í Bretlandi og
Hollandi nemur hlutfallið rúmlega
einu prósenti. Auk þess nema opin-
ber gjöld samtals 10,8 prósentum af
rekstrartekjum íslensku bankanna
samanborið við 4,6 prósent hjá
stórum hollenskum bönkum.
Þá vekur Bankasýslan athygli á
því að til standi að innleiða Evr-
óputilskipunina BRRD sem gerir
ráð fyrir að stofnaður sé sérstakur
skilasjóður, sambærilegur við
Tryggingarsjóð innstæðueigenda
og fjárfesta, sem er ætlað að standa
straum af kostnaði vegna skilameð-
ferðar fjármálafyrirtækja og starf-
semi skilavaldsins. Gert er ráð fyrir
að skilasjóður verði fjármagnaður
af fjármálafyrirtækjum. Í því sam-
hengi er nefnt að greiðslur hollenska
bankans ABN AMRO til skilasjóðs
hafi á árinu 2018 numið tæplega 35
prósentum af þeim opinberu gjöld-
um sem bankinn þurfti að greiða
en sérstakur skattur tæplega 29
prósentum. Til samanburðar nam
bankaskatturinn 68 prósentum af
opinberum gjöldum Landsbankans.
Fjárfestingafélagið Brimgarðar tapaði 1,8 milljörðum króna árið 2018 fyrir tekjuskatt. Árið
áður nam tap félagsins um hálfum
milljarði króna fyrir tekjuskatt.
Brimgarðar eru í eigu systkin-
anna Eggerts Árna, Guðnýjar
Eddu, Gunnars Þórs og Halldórs
Páls Gíslabarna. Þau eiga jafnframt
matvælafyrirtækin Mötu, Matfugl
og Síld og fisk.
Félagið tapaði 1,6 milljörðum
króna á fjárfestingum á hlutabréfa-
markaði á árinu 2018, samkvæmt
ársreikningi Brimgarða. Bókfært
virði skráðra hlutabréfa þess nam
5,4 milljörðum króna við árslok,
þar af átti það í fasteignafélögunum
þremur – Eik, Regin og Reitum –
fyrir 4,5 milljarða króna.
Rekja má 838 milljóna króna
tap til framvirkra samninga um
kaup á hlutabréfum. Árið áður
nam það tap 200 milljónum króna.
Brimgarðar áttu hlutabréf fyrir
4,5 milljarða króna í framvirkum
samningum árið 2018 en skulduðu
5,3 milljarða króna vegna samn-
inganna. Árið áður nam sú eign 2,7
milljörðum króna en skuldin 2,9
milljörðum króna.
Eignir Brimgarða námu 9,9
milljörðum króna og eiginfjár-
hlutfallið var 14 prósent við árslok
2018. Félagið á fjölda fasteigna sem
metnar eru á 2,2 milljarða króna.
Fasteignamat eignanna var hins
vegar mun hærra eða tæpir fimm
milljarðar króna og vátrygginga-
verð þeirra var átta milljarðar
króna. Miðað við það er eiginfjár-
staða Brimgarða í raun betri en
fram kemur í ársreikningi.
Á meðal fasteigna Brimgarða er
Grandagarður 8, sem hýsir meðal
annars leikjafyrirtækið CCP, en
fasteignamat þess er 1,6 milljarðar
króna, og Völuteigur 2 sem hýsir
Matfugl. Fasteignamat þess var 940
milljónir króna en bókfært mat 80
milljónir króna.
Brimgarðar eiga í f leiri fasteigna-
félögum: Heimavöllum, Almenna
leigufélaginu, Gamma 201 fast-
eignasjóði og 105 Miðborg sem
vinnur að uppbyggingu við Kirkju-
sand. – hvj
Fjárfestingafélagið Brimgarðar töpuðu um 1,8 milljörðum króna
3 0 . O K T Ó B E R 2 0 1 9 M I Ð V I K U D A G U R4 MARKAÐURINN
✿ Fjárhagsleg áhrif frumvarpsins
0
n Árlegar skatttekjur ríkissjóðs
n Virðisaukning eignarhluta m.v. mismunandi skatthlutfall
20
40
60
80
Fj
ár
hæ
ið
ir
í
m
a.
kr
.
7,1
0,376%
6
11
0,318%
21,8
5
0,261%
Skatthlutfall
32,9
3,9
0,203%
43,9
2,8
0,145%
71,4
0%
Virðið aukist um 70 milljarða
Afnám bankaskattsins getur aukið söluvirði ríkisbankanna um rúmlega 70 milljarða samkvæmt grein-
ingu Bankasýslu ríkisins. Lækkun útlánsvaxta og útlánaaukning geti vegið upp á móti tekjutapinu.
Arnar Bergmann Gunnlaugs-son, fjárfestir og fyrrverandi k nat t spy r nu maðu r, va r
úrskurðaður gjaldþrota í sumar
og lýkur skiptum á búinu á næstu
dögum. Samkvæmt upplýsingum
frá skiptastjóra búsins er útlit fyrir
að kröfur á hendur félaginu muni
nema um 70 milljónum króna. Þá
eru taldar litlar líkur á því að ein-
hverjar eignir finnist til að vega upp
á móti lýstum kröfum.
Arnar og tvíburabróðir hans,
Bjarki, voru um tíma umsvifamiklir
á fasteignamarkaðinum. Þeir stóðu
meðal annars að ýmsum bygginga-
framkvæmdum í aðdraganda fjár-
málahrunsins í gegnum félagið
Hanza-hópinn ehf. Þá áttu þeir tölu-
verðan þátt í stofnun leigufélagsins
Heimavalla sem varð í raun til með
sameiningu smærri fasteignafélaga.
Árið 2014 keyptu Arnar og Bjarki
ásamt öðrum fjárfestum tvö fjöl-
býlishús á Selfossi sem síðar urðu
hluti af eignasafni Heimavalla.
Félag bræðranna og Þórðar Más
Jóhannessonar, fyrrverandi for-
stjóra Straums fjárfestingarbanka,
seldi 16,8 prósenta hlut sinn í
Heimavöllum árið 2016 en þá nam
eignasafn leigufélagsins tæpum tíu
milljörðum króna. – þfh
Arnar
gjaldþrota
Bankar munu þurfa að greiða í skilasjóð þegar búið er að innleiða tilskipunina BRRD. FRÉTTABLAÐIÐ/ANTON BRINK
Gunnar Þór
Gíslason, fram-
kvæmdastjóri
Brimgarða.
Kex Hostel tapaði 182 millj-ónum króna fyrir skatta árið 2018. Árið áður nam tapið
58 milljónum króna. Eigið fé fyrir-
tækisins var neikvætt um 28 millj-
ónir króna við árslok. Hlutafé þess
var aukið um 33 milljónir í fyrra og
229 milljónir króna árið áður. Þetta
kemur fram í ársreikningi.
Tap hostelsins fyrir fjármagnsliði,
afskriftir og áhrif dótturfélaga var
60 milljónir króna samanborið við
66 milljóna króna hagnað árið áður.
Fiskisund á 53 prósent í Kex
Hostel. Það er í eigu Einars Arnars
Ólafssonar, fyrrverandi forstjóra
Skeljungs, Höllu Sigrúnar Hjartar-
dóttur, fyrrverandi stjórnarfor-
manns Fjármálaeftirlitsins, og Kára
Þórs Guðjónssonar, fyrrverandi
starfsmanns Íslandsbanka. KP, sem
er í eigu Birkis Kristinssonar, á 37
prósenta hlut.
Dótturfélög Kex Hostels, þar á
meðal veitingastaðurinn Sæmundur
í sparifötunum, töpuðu 89 millj-
ónum á árinu samanborið við 71
milljónar króna tap árið áður.
Velta Kex Hostels dróst saman um
fjórðung milli ára og var 353 millj-
ónir króna árið 2018. Seld gisting
dróst ekki jafn mikið saman, þar
var samdrátturinn 14 prósent og
þær tekjur námu 264 milljónum
króna. – hvj
Kex Hostel
tapaði 182
milljónum
Arnar Gunn-
laugsson,
fjárfestir.
Jón Gunnar
Jónsson, for-
stjóri Bankasýslu
ríkisins.
3
0
-1
0
-2
0
1
9

0
5
:2
5
F
B
0
4
8
s
_
P
0
3
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
2
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
1
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
2
1
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
4
1
D
-9
0
B
0
2
4
1
D
-8
F
7
4
2
4
1
D
-8
E
3
8
2
4
1
D
-8
C
F
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
4
B

F
B
0
4
8
s
_
2
9
_
1
0
_
2
0
1
C
M
Y
K