Fréttablaðið - 30.04.2020, Blaðsíða 30

Summit® E-470
Verð: 406.500 kr.
Lykilmyndir
X-kynslóðarinnar
n Reality Bites (1994)
n Before Sunrise (1995)
n High Fidelity (2000)
n Empire Records (1995)
n The Breakfast Club (1985)
n Heathers (1988)
n Say Anything... (1989)
n Singles (1992)
n Dazed and Confused (1993)
n Clerks (1994)
n Fight Club (1999)
n St. Elmo's Fire (1985)
n Do the Right Thing (1989)
n Slacker (1990)
n Encino Man (1992)
n Grosse Pointe Blank (1997)
n Hackers (1995)
n Scream (1996)
n Trainspotting (1996)
n Wayne's World (1992)
n Boyz n the Hood (1991)
n Ferris Bueller's Day Off
(1986)
n Big Daddy (1999)
n Pump up the Volume (1990)
n Being John Malkovich (1999)
Samkvæmt orðabókarskil-greiningunni felur orðið „kynslóðabil“ í sér veru-legan mun „milli kynslóða í lífsviðhorfum og atferli“. Þessi árin er belgingurinn,
bægslagangurinn og núningur-
inn mestur milli eftirstríðsára-
barnanna, svokallaðra búmmera,
og aldamótakynslóðarinnar, dekur-
dýranna, sem fæddust á árabilinu
1980-2000 og mega ekkert aumt sjá
og þola enn minna á eigin skinni.
Á bláþræðinum milli átakakyn-
slóðanna hangir síðan X-kynslóðin
í krónískri angist og tilvistarkreppu
þeirra sem fæddust á milli vampíru-
kynslóðarinnar og snjókornanna, á
árabilinu 1960-1980.
Heimur X-kynslóðarinnar er á
hverfanda hveli og tilgangslaust að
reyna að berjast fyrir honum sem
kann að skýra hvers vegna þessi
hópur lætur sér fátt um finnast. X-in
í þessari jöfnu sem aldrei gengur
upp eiga líka þá huggun harmi gegn
að þau geta lifað í fortíðarljóma
allra þeirra frábæru bíómynda sem
þau ólust upp við og skilgreina í
raun kaldastríðsbörnin.
Upworthy.com birti nýlega býsna
marktækan lista yfir 25 kvikmynd-
ir sem eru sérlega heppilegar til þess
að öðlast dýpri skilning á X-kyn-
slóðinni enda sýna jafn ólíkar kvik-
myndir og Being John Malkovich og
St. Elmo’s Fire svo ekki verður um
villst að það er f leira en hallæris-
leg fatatíska níunda og tíunda ára-
tugarins sem bindur tvístraðan
mannskapinn saman.
Kvikmyndir X-kynslóðarinnar
hafa ríka tilhneigingu til þess að
endurspegla lífsleiða og angist
eftirnámsáranna, andúð á uppum
og yfirvaldi og valdi hvers konar. Þá
er oftar en ekki stutt í kæruleysið og
slæpingjann hjá persónunum sem
upplifa ítrekað firringu og einangr-
un ásamt tilhneigingum til þess að
brjóta normið með svo sturluðum
stælum að þeir geta sameinað pönk
og diskó.
Leikstjórar eins og Richard Link-
later og John Hughes eru frekir til
fjörsins á listanum og ekki merkari
leikarar en til dæmis Ethan Hawke,
John Cusack og meira að segja Judd
Nelson hafa fest sig rækilega í sessi
ástmögra X-kynslóðarinnar í kvik-
myndum. toti@frettabladid.is
Skemmtilegasta
kynslóðabilið
Kynslóðaátök vorra daga kristallast
helst í öskurkeppni öldunga- og ungl-
ingadeildarinnar á meðan X-kynslóðin
lætur sér fátt um finnast. Bíómyndirnar
sem hún ólst upp við kunna að skýra
tómlætið að einhverju leyti.
The Breakfast Club (1985)
Mikilvægi The Breakfast Club
hefur sig yfir kynslóðabilið enda
óumdeildur hornsteinn kvik-
myndasögu X-kynslóðarinnar.
Leikstjórinn sjálfur, John Huges,
var búmmer en virtist hafa ein-
stakt lag á 80’s-krökkunum þótt
hann hafi komist mun nær því að
hafa áhrif á og segja þeim hvernig
skólakrakkar þau ættu að vera
heldur en að endurspegla raun-
veruleika þeirra.
Scream (1996)
Þær eru fáar hryllingsmyndirnar sem skara fram úr og X-kynslóðin getur
slegið eign sinni á, en það má vel sætta sig við Scream sem eina þeirra
bestu. Hún er ógnvekjandi og fyndin, fantagóð paródía á klassíska
„slasher-hrollinn“ og löðrandi í kaldhæðni. Svona eins og GenX-fólkið.
Trainspotting (1996)
Ein allra besta og svartasta kómedía tíunda áratugarins er eina breska
myndin sem kemst á listann hjá Upworthy en verðskuldað er það.
Nálgun myndarinnar á fíkn í hörð efni og fátækt í Edinborg stuðaði
marga með bersögli sinni sem er nú alveg voða X-eitthvað.
Wayne’s World (1992)
Þeir félagar Wayne og Garth eru
sjálfsagt einhverjar táknrænustu
landeyður og slæpingjar kvik-
myndasögunnar enda vilja þeir
bara halda partíinu gangandi
og framkalla heilahristing við
undirleik Queen og Bohemian
Rhapsody. Tímalaus snilld.
Ferris Bueller’s Day Off (1986)
Áhrif og mikilvægi þessarar myndar eftir John Hughes verður aldrei
ofmetið enda í raun filmaður þjóðsöngur 80’s-krakkanna. Í Ferris Bueller
verður Matthew Broderick holdtekja hins eilífa æskudraums um „eitt-
hvað meira“ í mynd sem er svo sjarmerandi að langt út fyrir X-kynslóð-
ina í báðar áttir er vandfundið fólk sem hefur ekki margoft séð hana.
Being John Malkovich (1999)
Þetta samkrull leikstjórans Spike
Jonze og handritshöfundarins
Charlie Kaufman er án efa mesta
furðuverkið á X-kynslóðarlist-
anum en haft hefur verið eftir
Kaufman að myndin spretti af
þeirri hugmynd að vilja ekki vera
maður sjálfur og öfund út í annað
fólk. John Cusack, merkilegt nokk,
fer fyrir hópi venjulegs fólks sem
finnur ormagöng sem gera þeim
kleift að upplifa heiminn sem
fræg manneskja með aðgangi að
höfði leikarans John Malkovich.
Persóna Malkovich verður síðan
einhvers konar holdgervingur
þeirrar samfélagslegu áherslu-
breytingar tíunda áratugarins
þegar það að vera frægur og
alræmdur runnu saman í eitt.
Fight Club (1999)
Aðlögun Davids Fincher á bók Chucks Palahniuk er ein áhrifamesta
bíómynd síns tíma með Edward Norton og Brad Pitt í hlutverki ósköp
venjulegs náunga sem fer út af sporinu, merkilegt nokk, í leit að þessu
illskilgreinanlega „eitthvað meira“. Um leið varð myndin að einhvers
konar stefnuskrá gaura sem eru ekki alveg að náessu.
3 0 . A P R Í L 2 0 2 0 F I M M T U D A G U R22 M E N N I N G ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
BÍÓ