Fréttablaðið - 26.06.2020, Page 12

Afgreiðslutímar á www.kronan.is
Fáðu töfra
innblástur á
kronan.is/
töfrar
OG PÚFF ...
ANANAS
Abra - kadabr -
TÖFRAR Á TEINI!
GÓÐUR Á G
RI
LL
IÐ
ANANA
S
Þegar kosningar eru á næsta leiti er það umræðuefnið þegar menn koma saman.
Jú, ég kýs hann Guðna því hann
er bara svo góður drengur, sagði
svili minn. Og stendur sig þvílíkt
vel, sagði mágkonan. Undir þetta
verð ég að taka. Forsetinn er ekki
valdagírugur og notar embættið
rétt og til góðra verka. Hérlendis
kjósum við einstaklinga til að fara
með ýmis sameiginleg málefni
okkar og bera þeir ábyrgð á hinu
og þessu – fjórða hvert ár kjósum
við til þings og veljum á þann hátt
líka óbeint ráðherra, og sömuleiðis
fjórða hvert ár til bæjarstjórnar.
Hver og einn af hinum þjóðkjörnu
fulltrúum hefur sitt hlutverk, þar á
meðal er hlutverk forsetans alveg
sérstakt, þó einstaka menn virðist
ekki vita það. Guðni þekkir hlut-
verk sitt í embætti. Hann leitast við
að vera mjög gott sameiningartákn
landa sinna. Að menn séu sáttir við
hann og einnig eftir því sem hægt
er kurteisir hver við annan. Um
leið og hann hvetur til umræðu og
skoðanaskipta. Og síðast en ekki
síst til bjartsýni og góðra verka. Með
hvatningunni fylgir þessi þægilega
tilgerðarlausa hegðun forsetans
sem er á sjónvarpsskjá rétt eins og
hún væri í lítilli kennslustofu.
Ég held líka að okkur Íslending-
um finnist sérstaklega mikilvægt
hvernig við könnumst við ýmislegt
í fari Guðna af því það minnir okkur
á okkur sjálf. Já, þetta íslenska.
Sjálfsagt mætti hér nefna margt en
eitt dæmi er hvernig Guðni tengir
saman gamalt og nýtt, fortíð og
nútíð og jafnvel framtíð.  Sagan,
Íslendingasögurnar og jafnvel
blessaður gamli, að ýmsum finnst
ógeðslegi, maturinn okkar. Þarna er
sagnfræðingurinn Guðni auðvitað
á heimavelli. Og nútíminn, þessi
þörf Íslendinga fyrir að fylgjast
með, vera fyrst og best og f lest í að
nota nútímatækni. Þar er forsetinn
einnig öllum hnútum kunnugur.
Annað dæmi er svo fjölskyldu-
maðurinn Guðni, og þá líklega ekki
síst krakkaskarinn. Þriðja dæmið
væri svo auðvitað Guðni að plokka
rusl, en samstarfsmaður minn sem
hleypur gjarnan sér til heilsubótar
rakst á hann eitt rólegt kvöld úti á
Álftanesi við að tína rusl og snyrta
til. Þetta kunnuglega hlýja viðmót
og fullkomna tilgerðarleysi er það
sem auglýsir forsetann einna best.
Mætum öll og kjósum Guðna for-
seta.
Kjósum góðan forseta
Um helgina fara fram forseta-kosningar í okkar 76 ára gamla lýðveldi. Tveir fram-
bjóðendur hafa gefið kost á sér og
annan þeirra þekki ég til margra
ára og aðeins af góðu, Guðna Th.
Jóhannesson sitjandi forseta. Líkt
og langflestum Íslendingum finnst
mér að Guðni og eiginkona hans,
Eliza, hafi staðið sig frábærlega í
embætti og almenn sátt ríkt um
störf þeirra. Reyndar heldur mót-
frambjóðandi hans öðru fram og
beitir orðræðu sem ég man ekki
eftir að hafi áður tíðkast í forseta-
framboði hérlendis. Sem betur fer
hefur Guðna tekist að forðast stór-
yrði í kosningabaráttunni og orð-
ræða hans verið bæði málefnaleg
og yfirveguð. Kurteisi er Guðna í
blóð borin og viðmót þeirra hjóna
er einstaklega vinalegt og alþýð-
legt. Guðna hefur sem forseta tekist
að sameina fólk en ekki sundra, en
það er eiginleiki sem sjaldan hefur
verið eins mikil þörf fyrir og nú.
Það er einmitt í mótvindi sem mest
mæðir á forseta Íslands. Þar kemur
Guðni sterkur inn – og það get ég
fullyrt út frá eigin reynslu.
Guðni kann að hlusta og hefur
reynst mér og f leirum vel þegar
á móti blæs.  Minnisstæð er ferð
okkar á Hvannadalshnjúk fyrir
þremur árum þar sem sofið var í
tjaldi á miðjum Öræfajökli. Hæsti
tindur Íslands, Hvannadalshnjúk-
ur, var síðan toppaður á miðnætti
en þangað hafði hann ekki komið
áður. Þetta var krefjandi fjallaferð
þar sem draga þurfti þungar púlkur
á ferðaskíðum upp Öræfajökul.
Þótt Guðni hefði nær enga
reynslu af jöklaferðum reyndist
þessi ferð honum tiltölulega auð-
veld. Hann var í góðu líkamlegu
formi en það var þó andlegur styrk-
ur og mikil jákvæðni sem tryggðu
að hópurinn náði takmarki sínu.
Á næturstað gekk forsetinn í öll
verk eins og aðrir leiðangursmenn.
Á leiðinni heim náðum við líka að
klífa Vestari Hnapp sem er fáfarinn
snarbrattur tindur. Veðrið þessa
daga var einstakt en það var félags-
skapurinn sem stóð upp úr. Sérstak-
lega þótti mér gaman að sjá Guðna
takast af áræðni og jákvæðni á við
krefjandi og framandi aðstæður.
Slíka eiginleika viljum við sjá hjá
forseta Íslands og ekki spillir fyrir
hversu heilsteyptur Guðni er og að
hann láti velferð allra Íslendinga sig
varða. Ef við viljum ef la slík gildi
mætum við á kjörstað og greiðum
Guðna atkvæði okkar.
Fjallhress forseti
Ég veit ekki nákvæmlega hvernig þetta var í gamla daga, en ég get ímyndað mér það út frá heim-
ildum og sögum. Mér finnst eins og
í gamla daga hafi svokallaðir sterkir
leiðtogar verið einhvers konar per-
sónuleikar sem fólk leit mikið upp
til og dýrkaði jafnvel. Orð þeirra
voru lögð á minnið. Fólk sat þögult
við viðtækin, þaggaði niður í ung-
viðinu, og hlýddi píreygt á ræður
þeirra á örlagatímum. Járnvilji.
Stáltaugar. Þannig orð eru talin lýsa
svona leiðtogum. Hugsanlegt er að
á ferð mannskepnunnar frá trúar-
brögðum til meira trúleysis, einkum
á Vesturlöndum, hafi þessir leiðtogar
á upphafsáratugum lýðræðisins fyllt
í tómið sem guðirnir skildu eftir. Þeir
voru goðum líkir.
Mér finnst ég greina í samtíma
mínum stórbrotna breytingu á því
hvernig almennt er talið að leiðtogar
eigi að haga sér. Hinn sterki leiðtogi
upp á gamla móðinn, í þeim löndum
þar sem hann yfirleitt spriklar enn,
er almennt til leiðinda og óþurftar
nú til dags, sýnist mér.
Áður fyrr var ekkert Google og
engin Wikipedia. Bændur stofn-
uðu jú bókaklúbba og fengu send
nýjustu ritin, eins og norður í Þing-
eyjarsýslum á 19. öld, en almennt
má þó óhikað segja að aðgengi að
vitneskju var mun minna áður fyrr.
Í slíkum jarðvegi uxu alltumlykjandi
leiðtogar mun betur en nú. Þeir gátu
sagt fólki hvað væri að frétta, hvernig
hlutirnir voru og í hvað stefndi. Jafn-
vel logið því að mestu. Núna vita
f lestir f lest. Orð leiðtoganna eru
gúggluð í mauk. Fólk er núna upp til
hópa leiðtogar í eigin lífi. Þjóð eins
og Ísland er uppfull af leiðtogum.
Af fólki sem veit töluvert og hefur á
grunni þekkingar sinnar myndað
sér lífsspeki og er síðan á grunni lífs-
speki sinnar að stefna eitthvert í lífi
sínu og hefur enga þörf fyrir það að
hlusta á einhverja menn segja sér
óumbeðið hvernig hlutirnir eru.
Enn er þó þörf fyrir leiðtoga. Þörf-
in er hins vegar öðruvísi. Nú á tímum
er meira verið að tala um, held ég,
að það þurfi eitthvert áreiðanlegt
fólk til að sjá um sameignina. Mjög
fáir nenna að sjá um sameignina en
flestir átta sig á því að hún er mjög
mikilvæg. Sem betur fer er til prýði-
legt fólk sem er reiðubúið að gefa sig
fram í þessi störf. Þetta fólk má mjög
gjarnan hafa djúpa sýn og ólíka.
Almennt held ég hins vegar að mjög
fáir nenni að hafa í sameigninni
eitthvert egó sem brestur í predik-
anir fyrirvaralaust, þykist vita allt
eða gerir skýlausar kröfur um holl-
ustu við sig eða lítur svo á að nostrið
við sameignina sé einhvers konar
drottnandi hásæti í þúsund ára höll
valdsins. Sá tími er liðinn.
Mér finnst þetta góð þróun og ég
vona að hún haldi áfram án teljandi
bakslaga. Stjórnmál eiga að snúast
um þjónandi leiðsögn. Fólk í leið-
togasæti á að veljast til þeirra starfa
af jafningjum, vegna þess að því
er treyst vegna mannkosta sinna.
Mörg gæfurík dæmi úr mann-
kynssögunni höfum við vissulega
um slíkt, sem hafa orðið farsælum
leiðtogum nútímans innblástur.
COVID-krísan hefur dregið fram
kosti hinna þjónandi jafningjaleið-
toga um allar jarðir. Víða á þessi
breyting á leiðtogahugmyndinni í
átt til meiri hlustunar, hógværðar
og yfirvegunar þó enn undir högg
að sækja. Hugmyndin um hinn fúl-
lynda og yfirþyrmandi stálleiðtoga
engist um í áhugaverðum dauða-
kippum. Þegar hætta steðjar að hafa
slíkir trumpar ekki reynst ráða við
nokkurn skapaðan hlut. Útblásið
egóið gerir þeim ókleift að hlýða á
ráð annarra eða gefa skynseminni á
einhvern hátt sjens.
Auðmýkt, samhygð og virðing
fyrir öðrum. Traust til þekkingar
og vísinda. Húmor fyrir sjálfum sér.
Þekking á sögunni. Víðsýni. Hroka-
leysi. Einlægni. Eins og líklega annar
hver maður, þá hef ég kannast við
Guðna Th. Jóhannesson um langt
skeið. Hann var nágranni minn í
bernsku. Eldri bróðir vinar míns.
Mér hefur alltaf fundist hann frá-
bær náungi. Mér datt aldrei í hug að
hann yrði forseti Íslands. Ekki frekar
en honum sjálfum.
En það er einmitt þetta sem ég
á við. Tímarnir eru að breytast og
mikið er það gott að við Íslendingar
skulum vera komin svona langt í að
átta okkur á þessu, sem ég held við
höfum gert. Kannski fyrir löngu. Það
er svo miklu betra fyrir alla að í leið-
togastól veljist góð, yfirveguð mann-
eskja, eins og Guðni, sem hægt er að
treysta – þótt hann noti buff á höfuð-
ið – frekar en einhver hrútþrjóskur
forystusauður með ranghugmyndir
eða loddari. Annað eins getur gerst.
Leiðtogar
Guðmundur
Steingrímsson
Í DAG
Tómas
Guðbjartsson
hjartaskurð-
læknir
Inga
Þórsdóttir
prófessor og
forseti Heil-
brigðisvísinda-
sviðs Háskóla
Íslands
Þetta kunnuglega hlýja við-
mót og fullkomna tilgerðar-
leysi er það sem auglýsir
forsetann einna best.
Ef við viljum efla slík gildi
mætum við á kjörstað og
greiðum Guðna atkvæði
okkar.
S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð 9F Ö S T U D A G U R 2 6 . J Ú N Í 2 0 2 0