Morgunblaðið - 26.03.2021, Blaðsíða 21

✝
Heba Árnadótt-
ir Theriault
fæddist í Grindavík
14. júní 1938. Hún
lést 13. mars 2021 á
líknardeild Land-
spítalans. Móðir
Hebu var Þuríður
Filippusdóttir hús-
freyja, f. í Reykja-
vík 21. nóvember
1908, d. 21. október
2000. Þuríður var
dóttir Filippusar Ámundasonar
frá Bjólu, járnsmiðameistara í
Reykjavík og Ingveldar Jóhanns-
dóttur frá Götu í Landsveit, klæð-
skera í Reykjavik. Faðir Hebu var
Árni Eiríksson bifreiðastjóri, f. 6.
júlí 1912 í Grindavík, d. 13. sept-
ember 1978, sonur Eiríks Guð-
mundssonar sjómanns og Rósu
dísar var andvana fæddur. Hafdís
lést í Massachusetts í Bandaríkj-
unum 7. apríl 2016. Hennar mað-
ur var Halldór Hildigunnarsson.
Þau skildu, en hann lést í
Massachusetts 2. júní 2005. Þeirra
dóttir er Herdís Eriksson, fædd
15. júlí 1955. Hún er búsett í
Massachusetts. Börn hennar og
þáverandi eiginmanns hennar eru
Cody McBurnett, í sambúð með
Douglas Friend í New York og
eiga þau eitt barn, Waylon Julius
Douglasson, og Jesse McBurnett,
í sambúð með Kellen Bing, en þau
eru búsett í Massachusetts. Hálf-
bróðir Hebu samfeðra er Oddur
Árnason, fæddur 15. apríl 1941,
búsettur á Akureyri. Kona hans
er Hulda Lilý Árnadóttir, fædd 8.
júní 1943. Þau eiga þrjá syni og
fimm barnabörn.
Útförin fer fram frá Háteigs-
kirkju 26. mars 2021 klukkan 13.
Streymi frá útför https://
www.streyma.is
Virkan hlekk á streymi má
finna á:
https://www.mbl.is/andlat
Samúelsdóttur, hús-
freyju á Byggð-
arenda í Grindavík.
Heba var trúlof-
uð Kurt Schmal (lát-
inn) og eignuðust
þau eina dóttur. Í
október 1962 giftist
Heba Joseph E.R.
Theriault í Maine í
Bandaríkjunum.
Þau skildu, en Jo-
seph lést árið 2015.
Dóttir Hebu er Belinda Þurý
Theriault, fædd í Kaliforníu 15.
ágúst 1960. Hún er alþjóða-
samskiptafræðingur og fram-
kvæmdastjóri Fulbright-
stofnunarinnar í Reykjavík.
Systir Hebu er Hafdís Árna-
dóttir Hildigunnarsson, fædd 6.
júní 1936, en tvíburabróðir Haf-
Móðir mín var lítillát og vildi
ekki láta hafa fyrir sér. Og hún
var sjálfri sér samkvæm þegar
hún læddist hægt og hljóðlega
burt snemma morguns 13. mars
sl. Það var mér mikils virði að
geta verið hjá henni á þeirri
stundu. Mamma hafði lengst af
verið heilsuhraust. Hún tók
sjaldan veikindadag og eftir að
hún fór á eftirlaun hélt hún sér í
formi og tók nánast engin lyf. Allt
fram á síðasta haust gekk hún án
vandræða daglega stigana upp á
fjórðu hæð þar sem hún bjó. Þeg-
ar hún greindist með alvarlegt
krabbamein sl. haust var hún
hress, þó að vissulega væri hún
orðin hægari, og því kom sjúk-
dómsgreiningin á óvart. En hratt
hallaði undan fæti og var hún síð-
ustu þrjá mánuði á líknardeild
Landspítalans, þar sem hún fékk
frábæra aðhlynningu þennan síð-
asta spöl. Lengst af gat hún notið
þess að tala við vini og ættingja,
taka á móti gestum, skreppa út í
hjólastól og borða góðan mat.
Blessunarlega voru það bara
örfáir dagar sem hún var of veik
til njóta. Hún var tilbúin að fara
og kvaddi sátt.
Mamma glímdi við kvíða allt
sitt líf. En hún lét aldrei bugast.
Hún stóð ætíð sína plikt, stundaði
sína vinnu og var myndarleg hús-
móðir. Hún var skilningsrík og
þolinmóð kona sem stóð með
þeim sem áttu erfitt. Þessa eig-
inleika sótti hún án efa til móður
sinnar, en þær mæðgur voru
mjög nánar. Seinni hluta starfs-
ævinnar hafði mamma umsjón
með kassadeildinni í Hagkaupum
í Kringlunni. Þar bar hún ábyrgð
á starfsmönnum, m.a. mörgu
ungu fólki. Síðar hitti hún stund-
um þessa einstaklinga á förnum
vegi, og þá fögnuðu þeir henni og
töluðu um hvað hún hefði verið
góð og sanngjörn. Henni þótt
vænt um það.
Skin og skúrir skiptust á í lífi
mömmu, en hún vann mikið í
sjálfri sér og gerði farsælar
breytingar á lífi sínu í lok níunda
áratugarins sem færðu henni
jafnvægi og frið. Alltaf var hún
glæsileg enda mikil smekkkona
og fagurkeri. Hún naut þess að
ferðast, en síðasta ferð okkar
saman til útlanda var til New
York um jólin 2018. Mamma, þá
áttræð, arkaði með mér um alla
borg og kvartaði ekki þótt dag-
skráin væri stíf. Hún naut þess að
fara í eftirmiðdagste á Plaza-hót-
elinu, á jólamarkaði, í nudd í
Kínahverfinu, á nýárstónleika og
margt fleira. Hún var til í allt.
Síðasta sumar fórum við í ynd-
islega ferð norður og minningin
er enn dýrmætari þar sem þetta
reyndist okkar síðasta ferð sam-
an. Mömmu þótti óendanlega
vænt um öll dýrin sem ég kom
með inn í líf okkar og leit á þau
sem sín barnabörn. Elsku Tíra,
Birta og Mús sem nú taka fagn-
andi á móti henni, Mímí fóstur-
kisa sem náði að blómstra þegar
hún var komin til mömmu, Mía
mín og Rúsína sem allar sakna
ömmu sinnar.
Mamma átti góða æsku í
Grindavík og þær systur, hún og
Hafdís, voru samrýndar og sóttu
styrki hjá hvor annarri í gegnum
lífið. Fjarlægðin hafði ekki áhrif á
þeirra samband. Þær systur
munu nú hvíla saman með ást-
kærri móður sinni, elsku Dúu, í
Hólavallakirkjugarði, þrjár
sterkar konur sem veita mér inn-
blástur
Ég veit að þú gerðir alltaf þitt
besta fyrir mig, mamma mín, og
fyrir það er ég þakklát. Hvíl í
friði elsku mamma,
Belinda Þurý Theriault.
Heba mín, um leið og ég kveð
þig vil ég þakka þér fyrir alla þá
tryggð og vináttu sem þú hélst
við móður mína. Við kynntumst
þér fyrst í gegnum verslunar-
ferðir móður minnar og okkar í
Hagkaup í Kringlunni, allt frá því
að hún var opnuð. Þar mætti okk-
ur einstaklega þjónustulunduð og
elskuleg kona. Má segja að þú
hafir gegnt hlutverki
kaupmannsins á horninu í stór-
verslun. Með tíð og tíma mynd-
uðust vináttutengsl á milli þín og
móður minnar sem þú ræktaðir
af stakri umhyggjusemi eftir að
hún veiktist og allt þar til hún
lést. Móðir okkar og fjölskylda
hennar mat það mikils og er það
alveg einstakt að óskyld mann-
eskja gefi sér tíma fyrir þá sem
mestrar samveru þarfnast.
Eftir að móðir mín lést kom ég
nokkrum sinnum í heimsókn til
þín þar sem við áttum gott sam-
tal. Kom ekki annað til greina en
að bera á borð fyrir mig veislu-
borð í hvert skipti. Svo mikill
metnaður var lagður í smur-
brauðið að fagmaður hefði ekki
gert betur. Mía, kötturinn þinn,
fylgdist makindalega með sam-
ræðum okkar og gerði mér ljóst
hvar forsætið hennar væri.
Kynntist ég þá dýravininum
Hebu sem hugsaði vel um köttinn
sinn og hund dóttur sinnar sem
hún gætti ef hún þurfti að bregða
sér af bæ. Hitti ég Hebu einnig
stundum á gangi með hundinn í
Hólavallarkirkjugarði við Suður-
götu að vitja fjölskyldugrafreits
þar sem hún vildi hvíla.
Lífshlaupið kom upp í
samræðum okkar og þau kröppu
kjör sem kynslóðin á undan mér
þurfti að glíma við en kveinkaði
sér aldrei yfir. Þið vinkonurnar
áttuð það sameiginlegt að þurfa
að strita fyrir lífsviðurværinu og
unnuð langa vinnudaga, þó að þið
hafið unnið ólík störf. Samkennd
hefur því verið ykkar á milli sem
leiddi til sterkra vináttubanda.
Á þeim tíma sem þú vannst í
Hagkaup var verslunin sú
stærsta, með fjöldan allan af af-
greiðslukössum og engin strika-
merki. Þú hafðir mannaforráð
með höndum og hélst utan um
allt sem sneri að afgreiðsluköss-
unum. Tæknivæðingin var því
ekki eins mikil og í dag og allt
þyngra í vöfum. Eftir samræður
okkar gerði maður sér meira
grein fyrir þeim langa vinnudegi
sem verslunarfólk þarf að vinna
og það álag sem því fylgir.
Ungt fólk hóf oft sín fyrstu
störf undir þinni stjórn og heyrir
maður enn þann dag í dag hversu
vel var látið af þér sem stjórn-
anda af fólki sem er orðið full-
orðið og er það til vitnis um það
að þú hafir skilað góðu ævistarfi
og gott betur.
Veikindum þínum tókst þú af
stöku æðruleysi og varst sátt við
það sem koma skyldi. Því miður
gerði kórónuveiruástandið okkur
erfitt um vik um heimsóknir en
við áttum samtöl í síma eftir að
þú lagðist inn á líknardeildina. Þú
varst þér lík og varst þakklát
starfsfólkinu fyrir alla þá alúð
sem þér var sýnd. Lífsviðhorf þitt
mótaðist af þakklæti og sátt við
Guð og menn.
Hafðu þakkir fyrir alla þá
tryggð og vináttu sem þú sýndir
móður minni. Nú hittist þið vin-
konurnar á ný og veit ég að það
verða fagnaðarfundir. Belindu
votta ég innilega samúð okkar
fjölskyldunnar við fráfall einstak-
lega góðhjartaðrar vinkonu og
mannvinar.
Steinar Jens Friðgeirsson
Heba Árnadóttir
Theriault
MINNINGAR 21
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 26. MARS 2021
✝
Jóhannes Finn-
ur Skaftason
fæddist á Ísafirði
17. ágúst 1941.
Hann lést á líkn-
ardeild Landspítala
Íslands þann 19.
mars 2021.
Foreldrar hans
voru Skafti Jósefs-
son frá Setbergi í
Grundarfirði, f. 1.
mars 1920, d. 28.
nóvember 1993, og Margrét
Jónsdóttir frá Ísafirði, f. 17.
október 1920, d. 10. mars 1995,
garðyrkjubændur í Hveragerði.
Jóhannes átti þrjú systkini, Jós-
ef, f. 8. september 1943, d. 16.
október 2008, Hólmfríði (Fríða),
skrifstofumaður í Hveragerði, f.
4. ágúst 1948, og Auði, hjúkr-
unarfræðingur á Akureyri, f. 9.
júlí 1951.
Jóhannes eignaðist þrjár dæt-
ur með Huldu Björgu Sigurð-
ardóttur f. 21. september1945,
foreldrar hennar voru Sigurður
Tryggvason og Inga Hanna
Ólafsdóttir, bæði látin.
Dætur Jóhannesar og Huldu
Bjargar eru Hlín Jóhann-
esdóttir, f. 3. janúar 1973, henn-
stoksikologiske institutt í Ósló.
Eins rannsakaði hann lyfja-
mengun í matvælum hjá Statens
Levneds- middelinstitut í Kaup-
mannahöfn.
Jóhannes starfaði sem lyfja-
fræðingur í Apóteki Vest-
mannaeyja 1966-1970. Hann var
lektor í lyfjafræði við læknadeild
Háskóla Íslands 1971-1985, með
kennsluskyldu við lyfjafræði lyf-
sala og læknisfræði. Hann starf-
aði jafnframt sem deildarstjóri
alkóhóldeildar Rannsóknarstofu
í lyfjafræði við Háskóla Íslands.
Jóhannes var lyfsali í Hvera-
gerði og Ölfusi frá árinu 1985 til
1991 þegar hann tók við rekstri
Reykjavíkur Apóteks sem síðan
var lagt niður í apríl árið 1999.
Jóhannes var síðasti lyfsali
Reykjavíkur Apóteks í tæplega
240 ára sögu þess.
Jóhannes gegndi fjölmörgum
trúnaðarstörfum fyrir Lyfja-
fræðingafélag Íslands og sat
m.a. í stjórn þess í samtals 10 ár,
þar af fjögur ár sem var-
arformaður og eitt ár sem for-
maður. Eftir hann voru birtar
fjölmargar greinar um lyfja-
fræðitengd efni.
Hann verður jarðsunginn frá
Fossvogskirkju 26. mars 2021
klukkan 15.
Útför verður streymt á:
https://tinyurl.com/4kfmmfkp
Virkan hlekk á streymi má
finna á:
https://www.mbl.is/andlat
ar börn eru Vaka
Erlendsdóttir, f. 10.
október 2006, og
Björn Erlendsson, f.
9. ágúst 2009. Inga
Hanna Jóhann-
esdóttir, f. 11. jan-
úar 1975, og Halla
Margrét Jóhann-
esdóttir, f. 6. júlí
1983, hennar börn
eru Eyjalín Pic, f.
20. maí 2013, og
Ámundi Loup Pic, f. 27. október
2015.
Jóhannes tók stúdentspróf frá
Menntaskólanum að Laug-
arvatni vorið 1961. Hann nam
lyfjafræði við Háskóla Íslands
1961-1963 með námsvistun í
Lyfjaverslun ríkisins og Holts
apóteki. Lauk lyfjafræðiprófi frá
Danmarks Farmaceutiske Høj-
skole sumarið 1966. Samhliða
lyfjafræðinni stundaði hann nám
í viðskiptadeild Háskóla Íslands
1967-1970. Jóhannes lauk einnig
sérnámi við notkun tilraunadýra
við rannsóknir og kennslu við
Universitetets Farmasöytiske
Institutt í Ósló og rétt-
arefnafræðilegar rannsókn-
araðferðir við Statens rett-
Orðin standa á sér þegar
skrifa á um þann sem stendur
manni svo nærri og hefur kvatt
þetta líf. Pabbi var þekktur sem
einstakt ljúfmenni og góð mann-
eskja, einnig fyrir að vera með
eindæmum klár í kollinum, stál-
minnugur og stálheiðarlegur. Við
dætur hans getum vottað hvert
einasta orð, enda studdi hann við
bakið á okkur hverri og einni til
að við gætum af öryggi og festu
tekið þau skref sem við kusum á
okkar leið í lífinu.
Pabbi var alltaf þarna, varkár
og rólegur klettur sem áttum að.
En hann var svo miklu meira,
hann var félagi og pælari, sérleg-
ur áhugamaður um skordýr,
gróður og náttúruna almennt.
Pabbi hafði skoðanir og fannst
gaman að ræða heimsmálin og
það sem var efst á baugi hér
heima. Okkar síðustu dagar sam-
an voru á Landspítalanum og við
gættum þess að hafa útvarp og
sjónvarp rétt stillt þegar föstu
liðirnir voru á dagskrá og svo
gátum við aðeins rætt um mál-
efnin, ekki eins og áður – en
samt.
Verandi eins hógvær og lítil-
látur eins og hann var, finnst
manni ástæða til að vekja í þess-
um kveðjuorðum athygli á því
merkilega sem hann var að sýsla
við, samhliða sínum hefðbundnu
störfum. Það yrði þó full langur
lestur, við látum duga að segja
frá því að hann lét mikilvægan
draum rætast þegar hann var
laus frá föstum störfum í Reykja-
víkur Apóteki og byrjaði að vinna
í afleysingum. Það gaf honum
tækifæri til að einhenda sér í
rannsóknir á náttúrunni, sér í
lagi skordýrum og hann nýtti
ómældan tíma í að liggja í gras-
inu, móanum, moldinni og hraun-
inu með myndavél mundaða, á
veiðum, því hann var að veiða
myndir af því sem hann var að
rannsaka það og það skiptið. Oft
var hann fengsæll og sumar af
þeim myndum sem hann tók ferð-
uðust víða og voru jafnvel notað-
ar í lærðum greinum og doktors-
ritgerðum líffræðinga í öðrum
löndum.
Pabbi og ég deildum heimili
síðastliðin hartnær fimmtán ár,
börnin mín ólust upp með hann
við hendina og léku sér lítil í sóf-
anum hjá honum nær alla daga.
Hann var hluti af heimilislífinu og
mikið verður erfitt að sætta sig
við að litlu föstu venjurnar hans
pabba séu ekki lengur partur af
daglega mynstrinu. En eitt sinn
verða allir menn að deyja, stund-
in hans pabba kom fyrr en við
hefðum óskað, en hann var orð-
inn þreyttur undir það síðasta.
Við dætur hans kveðjum föður
okkar með söknuði en þó helst
með þakklæti og við vitum að
hann hefur sameinast ljósinu.
Fyrir hönd Jóhannesdætra,
Hlín Jóhannesdóttir.
Það var haustið 1961 sem ég
hitti Jóhannes fyrst þegar við
hófum báðir nám í lyfjafræði við
Háskóla Íslands. Við fráfall hans
rifjast upp margar ljúfar minn-
ingar. Jóhannes var frábær
námsmaður og naut ég þess að
eiga hann að vini og geta leitað til
hans með ýmislegt tengt náms-
efninu, sérstaklega á síðari hluta
námstímans í Kaupmannahöfn.
Það var gott að leita til hans og
hann var einstaklega hjálpsamur
og virtist ekki sjá eftir þeim tíma
sem fór í að aðstoða okkur bekkj-
arfélagana. Mér er minnisstætt
þegar prófað var munnlega í
„atomfysik“ á fyrsta ári. Prófið
var opið þannig að allir gátu
hlustað á þegar prófessorinn
spurði nemandann. Margir voru
vitni að því þegar prófessorinn og
Jóhannes voru ekki sammála um
atriðið sem spurt var um og lentu
í umræðum sem enduðu með því
að prófessornum þótti nóg komið,
vísaði Jóhannesi út og gaf honum
falleinkunn, öllum sem fylgdust
með til mikillar furðu. Jóhannes
fékk svo að endurtaka prófið sem
hann stóð með prýði eins og öll
önnur próf sem hann tók í skól-
anum enda fékk hann við útskrift
gullmedalíu skólans, H.C. Ör-
stedsmedalie, fyrir frábæran
námsárangur. Eftir lokapróf og
útskrift leigðum við okkur bíl og
fórum í viku skoðunarferð um
Jótland áður en við sigldum heim
með Gullfossi.
Siglingin er minnisstæð vegna
þess hve veðrið var gott alla leið-
ina, við sáum Surtseyjargosið í
fullum gangi og við sigldum fram
hjá Jólni, eyjunni sem var að
myndast en hvarf síðan nokkrum
vikum síðar. Eftir heimkomuna
fór Jóhannes fljótlega til Vest-
mannaeyja og var þar meira og
minna næstu þrjú ár sem stað-
gengill lyfsala.
Við vorum báðir einhleypir á
þessum árum og ég heimsótti Jó-
hannes til Vestmannaeyja nokkr-
um sinnum.
Í einni slíkri ferð vorum við svo
heppnir að fá að fljóta með í eft-
irlitsferð til Surtseyjar og ganga
þar á land, það voru fáir sem
fengu að stíga þar á land.
Það var gaman að ferðast með
Jóhannesi. Hann var fróður um
flest, reglusamur og kurteis og
sóttist ekki eftir athygli, né held-
ur veraldlegum verðmætum af
neinu tagi. Hann var mikill nátt-
úruunnandi og sérstaklega fróð-
ur um jurtir og skordýr, sem
hann lagði mikla áherslu á að
kynna sér á seinni árum.
Eftir að ég flutti til Egilsstaða
og Jóhannes til Hveragerðis og
síðar Reykjavíkur urðu sam-
skipti okkar strjálli en sjaldan
kom ég svo til Reykjavíkur að við
mæltum okkur ekki mót og áttum
þá alltaf notalegar samveru-
stundir. Ég kveð Jóhannes með
þakklæti eftir sextíu ára hnökra-
lausa vináttu. Dætrum hans og
öðrum aðstandendum sendi ég
mínar innilegustu samúðarkveðj-
ur.
Hjálmar Jóelsson.
Jóhannes F. Skaftason, góður
vinur og samferðamaður í ára-
tugi, hefur kvatt eftir erfið veik-
indi. Hann átti að baki fjölbreytt-
an starfsferil sem lyfjafræðingur
og eftir hann liggja margar
greinar tengdar faginu.
Hann gaf kost á sér í stjórn
Lyfjafræðisafnsins árið 2003 og
var gjaldkeri þess í u.þ.b. 10 ár.
Árið 2019 sagði hann sig úr
stjórn, en hélt áfram sem hollvin-
ur og mætti manna best á viku-
lega vinnufundi safnsins fram til
loka síðasta árs.
Þar naut sín vel yfirburða-
þekking hans í lyfjafræði og þá
ekki síst í efnafræði. Hann hafði
reyndar verið afburðanámsmað-
ur og hjálpaði oft samnemendum
sínum úti í Kaupmannahöfn þeg-
ar þeir villtust í öngstrætum vís-
indanna. Hann hreykti sér þó
aldrei af snilligáfu sinni, en var
þægilegur og hlýr við alla.
Jóhannes átti orðið erfitt með
gang hin síðari ár, en það aftraði
honum ekki í að mæta, oft í vond-
um veðrum. Hann var ætíð úr-
ræðagóður og oft fóru kaffitíma-
rnir í spjall um námsárin í Kaup-
mannahöfn og vinnuna í apótek-
unum þegar þar var lyfjafram-
leiðsla og margt fólk í vinnu, en
það er einmitt sú saga sem safn-
inu er ætlað að varðveita.
Við höfðum vonast til að njóta
samveru hans lengur, því hugs-
unin var skýr þótt líkaminn væri
farinn að hrörna. Hans verður
sárt saknað.
Dætrum hans og fjölskyldum
þeirra sendum við einlægar sam-
úðarkveðjur.
F.h. stjórnar Lyfjafræðisafns-
ins,
Kristín og Vigfús.
Jóhannes Finnur
Skaftason
Morgunblaðið birtir minningargreinar endurgjaldslaust alla
útgáfudaga.
Óheimilt er að taka efni úr minningargreinum til birtingar í
öðrum miðlum nema að fengnu samþykki.
Skil | Þeir sem vilja senda Morgunblaðinu greinar eru vinsamlega
beðnir að nota innsendikerfi blaðsins. Smellt á Morgunblaðslógóið í
hægra horninu efst og viðeigandi liður, „Senda inn minningargrein,“
valinn úr felliglugganum. Einnig er hægt að slá inn slóðina
www.mbl.is/sendagrein
Skilafrestur | Ef óskað er eftir birtingu á útfarardegi verður greinin
að hafa borist eigi síðar en á hádegi tveimur virkum dögum fyrr (á
föstudegi ef útför er á mánudegi eða þriðjudegi).
Þar sem pláss er takmarkað getur birting dregist, enda þótt grein ber-
ist áður en skilafrestur rennur út.
Lengd | Minningargreinar sem birtast í Morgunblaðinu séu ekki
lengri en 3.000 slög. Ekki er unnt að senda lengri grein. Lengri grein-
ar eru eingöngu birtar á vefnum. Hægt er að senda örstutta kveðju,
HINSTU KVEÐJU, 5-15 línur.
Minningargreinar