Morgunblaðið - 03.03.2021, Blaðsíða 9

MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 3. MARS 2021 9SJÓNARHÓLL
INXX II
Glæsilegasta lína okkar til þessa.
INXX II
BLÖNDUNARTÆKI
Brushed brass
Gæði, þjónusta, ábyrgð - það er Tengi
Smiðjuvegi 76 • Kópavogi • Sími 414 1000 • tengi@tengi.is
Baldursnesi 6 • Akureyri • Sími 414 1050 • www.tengi.is
Þessa dagana eru í þinglegri meðferð lög tilstjórnskipunarlaga, en í frumvarpinu er ímeginatriðum um að ræða breytingar á
þeim ákvæðum stjórnarskrárinnar sem varða
sumar grunnstoða stjórnskipunar hér á landi, t.d.
þeim sem varða forseta Íslands og ríkisstjórn.
Skiptar skoðanir hafa verið um sumar þeirra; til
dæmis verið bent á vannýtt tækifæri til að skera
úr um ýmis vafamál í forsetakafla stjórnarskrár-
innar sem uppi hafa verið. Fullyrða má að mest-
ur styr hafi þó staðið um þau nýmæli sem boðuð
eru; nýtt náttúruverndarákvæði og auðlinda-
ákvæði.
Sitt sýnist hverjum um þau og raunar hafa
lengi verið uppi ólíkar skoð-
anir hvað þetta varðar, eink-
um auðlindaákvæðið og um-
ræðan um stjórnarskrána
verið fjörleg allra síðustu
misseri, svo ekki sé meira
sagt. Þannig hafa ýmis mis-
skynsamleg og missönn sjón-
armið heyrst héðan og þaðan
og ýmsir lýst stuðningi við
„nýja stjórnarskrá“ sem
Stjórnarskrárfélagið hefur
haldið á lofti. Sumir að því er
virðist án þess að hafa kynnt
sér með nokkrum hætti hvað í
henni felst og hvað felst ekki í
henni. Frumvarpið sem nú
liggur fyrir er efnislega að
sumu leyti ágætlega ígrundað,
auk þess sem breytingarnar eru meðvitað settar
fram með það í huga að breyta stjórnarskránni í
skrefum, frekar en að kollvarpa henni í heilu lagi.
Eitt er það sem sérstaka athygli vakti í ferlinu,
en það eru svokallaðar rökræðukannanir sem
framkvæmdar voru um tiltekin álitamál í stjórn-
arskránni sem tíundaðar eru í greinargerð með
frumvarpinu. Með öllum fyrirvörum um aðferða-
fræðina þar að baki og það vægi sem slík könnun
getur haft gekk hún út á nokkurs konar blöndu
af skoðanakönnun og rökræðum. Um 320 manns
tóku þátt og lýstu afstöðu sinni í upphafi til til-
tekinna álitamála í tengslum við stjórnarskrána
(þó ekki sum þeirra sem nú er helst þrætt um). Í
framhaldinu voru hlutirnir ræddir út og inn og
að lokum var púlsinn tekinn á ný. Í sumum til-
fellum var í raun ótrúlegur munur á svörum þátt-
takenda fyrir og eftir upplýsta umræðu um mál-
in. Ýktasta dæmið varðar landsdóm, en í upphafi
fundar voru 60% þátttakenda á móti því að
leggja hann niður en aðeins 32% voru á þeirri
skoðun í lok fundar. Fyrir fund höfðu 70%
áhyggjur af hugsanlegri misbeitingu ákæruvalds
Alþingis gagnvart ráðherrum, en 79% eftir um-
ræður. Til að taka annað dæmi kom í ljós veru-
legur munur á afstöðu til breytinga á aðferð við
kjör forseta Íslands, en 56% voru hlynnt
óbreyttu kerfi fyrir umræðu
en 40% eftir umræðurnar.
Hér verða ekki færð sérstök
rök fyrir einhvers konar al-
mennu og beinu lýðræði við
lagasetningu, en margir eru
þó þeirrar skoðunar að stjórn-
arskrá eigi að breyta í sem
mestri sátt. Þverpólitísk sátt
um breytingarnar sé jafnvel
nauðsynleg. Þetta eru eðlileg
sjónarmið, en ljóst er að um
það frumvarp sem nú liggur
fyrir er ekki pólitísk sátt.
Upplýst umræða er mikilvæg í
því skyni að sæmileg sátt geti
náðst um umdeild laga-
frumvörp, ekki síst þau veiga-
meiri. Í einhverjum skilningi
má líta svo á að hér sé um gæðamál að ræða.
Miðað við þau áhrif sem upplýst umræða hafði í
rökræðukönnuninni má velta fyrir sér hvaða
áhrif upplýstari umræða á stærri skala en sem
nemur fundinum í Laugardalshöll (rúmlega þús-
und sinnum stærri) hefði haft á sátt um ýmis um-
deild atriði í tengslum við stjórnarskrána. Til
dæmis málefni á sviði auðlindanýtingar og nátt-
úruverndar sem Stjórnarskrárfélagið þyrlaði upp
síðastliðið haust af miklum krafti með „góðum“
árangri að aðeins nýja stjórnarskráin myndi
leysa. Kannski hefðu þá fleiri skipt um skoðun og
meiri sátt væri um frumvarp forsætisráðherra.
Skoðanaskipti
LÖGFRÆÐI
Jón Birgir Eiríksson
sérfræðingur á lögfræðisviði
Viðskiptaráðs Íslands
”
Hér verða ekki
færð sérstök rök
fyrir einhvers kon-
ar almennu og
beinu lýðræði við
lagasetningu, en
margir eru þó
þeirrar skoðunar
að stjórnarskrá
eigi að breyta í
sem mestri sátt.
sem er Pinot Noir og framleitt
samkvæmt hinni eldfornu saignee-
aðferð. Það er nokkuð kraftmikið
og „hornótt“ vín sem batnar mjög
með aldrinum. Það stendur ætíð
fyrir sínu en er ekki stærsta meist-
araverkið úr smiðju hins magnaða
framleiðanda.
Að lokum var rósahópurinn fyllt-
ur með Rosé de blancs frá Pierre
Gimonnet. Líkt og Special Club er
þar um afar tært vín að ræða sem
hvergi kemst í tæri við eik. Það er
92,5% Chardonnay og blandað 7,5%
saman við Pinot Noir sem ræktað
er í Bouzy, norður af Côte des
blancs. Það er brakandi ferskt og
bíður þess að springa út á pallinum
í sumar.
Blönduð vín og stórbrotin
Þriðji flokkurinn voru blönduð
vín en þó úr ólíkum áttum. Krug
167ème, Clos des Goisses 2010 og
Jacquesson °743. Síðastnefnda vín-
ið er nýkomið til landsins en hefur
verið á markaði úti í tæpt ár. Lík-
legast eitt best heppnaða vínið úr
700-línu bræðranna lunknu sem
tóku við húsinu um aldamótin. Það
er það fyrsta í línunni án nokurs
viðbætts sykurs og er blandað úr
meginþrúgunum þremur, Pinot
Noir, Meunier og Chardonnay.
Clos des Goisses er elsta einnar
ekru vínið á markaðnum og leit
fyrst dagsins ljós 1937. Það er sótt
á eina mögnuðustu ekruna í
Champagne sem liggur meðfram
Marne-ánni í Vallée de la Marne.
Þar koma saman ótrúlegir eig-
inleikar, fersk sýra og tær stein-
efni, einkum kalk. En þar bregður
einnig fyrir hvítum pipar sem lyftir
því í hæðir. Um Krug er eiginlega
fátt að segja annað en að það er
stórkostlegt og ekki að undra að
húsið forna sé á þeim stalli sem það
er. Einn góður í hópnum líkti því
við „gylltan ávalan skriðdreka“ og
svei mér þá ég held að það sé raun-
sönn lýsing.
Þriggja áratuga meðganga
Að lokum var það vínið sem hlaut
að standa eitt og sér. Jacquesson
1989 DT. Skammstöfunin fyrir aft-
an árganginn vísar til þess að vínið
er tekið óvenjuseint af geri. Það
var látið standa með stútinn niður
allt til ársins 2005. Þá var gertapp-
anum skotið af og lokað með korki.
Svo liðu 16 ár þar til vínið var
drukkið í kjallaranum á Laugavegi.
Sá er flutti vínið inn óttaðist að það
mætti muna fífill sinn fegurri. Öðru
nær. Það var stókostlegt og raunar
svo að það útheimtir annan pistil á
þessum vettvangi að fara betur yfir
það. ses@mbl.is
Fátt er betra en að kynnast mögnuðum vínum sem búið er að leggja meiri
natni í en hægt er að ímynda sér. 30 ár tók að gera elsta vínið.
Morgunblaðið/Stefán Einar Stefánsson