Fréttablaðið - 15.07.2021, Síða 4

K Y N N U M N ÝJ A N J E E P®
A L V Ö R U J E P P I – A L V Ö R U FJ Ó R H J Ó L A D R I F
UMBOÐSAÐILI JEEP® OG RAM Á ÍSLANDI • ÍSLENSK-BANDARÍSKA • ÞVERHOLT 6 • 270 MOSFELLSBÆR
S. 590 2300 • WWW.ISBAND.IS • ISBAND@ISBAND.IS • OPIÐ VIRKA DAGA 10-18
VERÐ HLAÐINN AUKABÚNAÐI FRÁ
6.399.000 KR.*
N Á N A R I U P P LÝ S I N G A R Á J E E P. I S
• STÆRRI VÉL 240 HÖ
• 360° MYNDAVÉL
• LÁGT DRIF
• LEÐURSÆTI OG MÆLABORÐ
• SNERTILAUS OPNUN AFTURHLERA
• FJARLÆGÐARSTILLTUR HRAÐASTILLIR
N Ý H Ö N N U N
N Ý I N N R É T T I N G
N Ý TÆ K N I
N Ý R Ö R Y G G I S B Ú N A Ð U R
* S V A R T U R L I M I T E D. A Ð R I R L I T I R 6 . 5 6 2 . 0 0 0
ÁRA ÁBYRGÐ 8 ÁRA ÁBYRGÐ ÁDRIFRAFHLÖÐU PLUG-IN HYBRID
NÚ FÁANLEGUR Í TRAILHA WK ÚTFÆRSLU
Nú fer fram leit að þátttak­
endum í rannsóknarverk­
efnið Svefnbyltinguna.
Markmið verkefnisins er að
uppfæra rannsóknaraðferðir
í kringum kæfisvefn. Verk­
efnið var nýlega styrkt um 2,5
milljarða.
birnadrofn@frettbladid.is 
HEILBRIGÐISMÁL Kæfisvefn, þar sem
fólk hættir að anda reglulega yfir
nóttina og hrýtur oft mikið þess á
milli, svefnleysi og fótaóeirð í svefni,
eru meðal helstu vandamála sem
tengjast svefni.
Þetta er eitt rannsóknarefna
Svefnbyltingarinnar, fjögurra ára
rannsóknarverkefnis, sem leitt er
af Ernu Sif Arnardóttur, lektor við
Háskólann í Reykjavík og forstöðu­
manns Svefnseturs.
Svefnbyltingin fékk tveggja og
hálfs milljarðs króna styrk úr Hori­
zon 2020 rammaáætlun Evrópu­
sambandsins fyrir rannsóknir og
nýsköpun. Markmið verkefnisins
er að nútímavæða og uppfæra rann­
sóknaraðferðir í kringum kæfisvefn.
„Staðreyndin er sú að sé fólk með
kæfisvefn þá eru auknar líkur á
ýmsum öðrum sjúkdómum, eins
og hjartasjúkdómum og háþrýstingi
ásamt oft mikilli dagsyfju,“ segir
Erna.
Að sögn Ernu er mikilvægt að
rannsaka svefngæði fólks og kom­
ast að því hvort hægt sé að bæta þau
með einföldum lífsstílsbreytingum
eða hvort þurfi að leita frekari þjón­
ustu heilbrigðiskerfisins.
„Sé mikill hluti fólks vansvefta þá
hefur það ekki bara áhrif á lífsgæði
fólks heldur líka efnahagsleg áhrif,
bæði á einstaklinga sem og á sam­
félagið,“ bætir hún við.
Lára Jónasdóttir er verkefnastjóri
Svefnbyltingarinnar og segir hún
verkefnið fara vel af stað.
„Í sumar erum við að safna svefn­
mælingum þar sem verið er að sann­
reyna nýja, einfaldari uppsetningu
mælibúnaðar og gildi tveggja mis­
munandi snjallúra til að mæla
svefn,“ segir Lára.
„Þessar mælingar munu svo vera
nýttar í næstu skref Svefnbyltingar­
innar þar sem eingöngu einfaldari
mælibúnaður er notaður,“ bætir
Lára við.
Nú stendur yfir leit að þátttak­
endum í rannsóknina og segir Lára
leitina ganga nokkuð vel. „En við
erum að vonast til að fá enn fleiri
áhugasama til að taka þátt í sumar,“
tekur hún fram
Þátttaka felst í því að fólk sofi eina
nótt heima hjá sér með svefnmæli­
búnað sem mælir öndun, heilarit,
augnhreyfingar og fleira til að mæla
svefnstig, meðal annars magn djúp­
svefns og draumsvefns.
„Við erum að leita að alls konar
fólki, bæði einstaklingum sem sofa
vel og þeim sem hafa upplifað ein­
hver vandamál tengd svefni, til
dæmis þeim sem hefur verið sagt að
þau hrjóti og hætti að anda í svefni
eða eiga erfitt með svefn,“ segir Lára.
„Þeir sem gefa okkur tíma sinn
með því að sofa með mælibúnað,
fá svo að nokkrum vikum liðnum
ítarlega greiningu á svefni sínum,“
bætir Lára við.
Aldrei fyrr hefur verið veittur
jafn hár styrkur til rannsóknar hér
á landi. Erna segir niðurstöðurnar
geta gagnast Íslendingum og von­
andi einstaklingum um allan heim,
til að mynda með betra aðgengi að
svefnmælingum og bættri meðferð
við svefnvandamálum.
„Og að vita betur hver þarf í raun
á meðferð við slíkum vanda að
halda og bæta meðferðarúrræði svo
einstaklingar greinist fyrr en nú og
fái viðeigandi aðstoð,“ segir Erna. n.
Leita að fólki til að sofa fyrir vísindin
Lára Jónasdóttir, verkefnisstjóri Svefnbyltingarinnar, og Erna Sif Arnardóttir, lektor í HR. FRÉTTABLAÐIÐ/ÓTTAR GEIRSSON
gar@frettabladid.is
SKAGAFJÖRÐUR Veitt hefur verið
undanþága í Skagafirði frá reglum
um skólaakstur, svo barn eitt geti
fengið far með bílnum í leikskólann.
Fram kemur í fundargerð byggð­
arráðs Skagafjarðar að barnið búi
tæplega 40 kílómetra frá leikskólan­
um. Rætt hafi verið við bæði skóla­
bílstjóra og leikskólastjóra og leyfi
veitt til þess að barnið gæti farið
með skólabílnum – sem eingöngu
er ætlaður eldri börnum.
„Með hliðsjón af mikilvægi þess
að barnið fái að ganga í leikskóla
með jafnöldrum sínum sem og með
hliðsjón af vegalengd á milli heim­
ilis og skóla, samþykkir fræðslu­
nefnd að gera undanþágu,“ vitnar
byggðarráðið til bókunar fræðslu­
nefndar“. n
Leikskólabarni
ekið 40 kílómetra
Í Skagafirði. FRÉTTABLAÐIÐ/STEFÁN
birnadrofn@frettabladid.is
COVID-19 Síðasti dagur bólusetn­
inga fyrir sumarfrí var í gær, þegar
um tvö þúsund manns fengu seinni
skammt bóluefnis frá Moderna.
Ragnheiður Ósk Erlendsdóttir,
framkvæmdastjóri hjúkrunar hjá
Heilsugæslu höfuðborgarsvæðis­
ins, segir að þeir sem telji sig þurfa
á bólusetningu að halda meðan á
sumarfríi stendur geti haft samband
í gegnum netspjall Heilsuveru og
fengið bólusetningu.
„Mér sýnist við vera búin að
metta markaðinn að mestu en við
munum hafa þessa línu opna fyrir
þá sem vilja bólusetningu,“ segir
Ragnheiður. Bólusett verður í hús­
næði Heilsugæslunnar á Suður­
landsbraut, í sama húsi og sýnataka
hefur farið fram.
„Þar verður alltaf einn hjúkrunar­
fræðingur á vakt sem getur bjargað
þeim sem þurfa, til dæmis náms­
mönnum sem búa erlendis eða fólki
sem býr í löndum þar sem illa geng­
ur að bólusetja,“ segir Ragnheiður.
Bólusett verður með bóluefni frá
Pfizer og Janssen.
Þeim sem hafa af þakkað bólu­
setningu eða hafa frestað því að fá
seinni skammt bóluefnis, er einn­
ig velkomið að hafa samband við
Heilsugæsluna í gegnum netspjallið
og bóka tíma í bólusetningu. n
Hægt að fá bólusetningu þótt komið sé sumarfrí
Ragnheiður Ósk
Erlendsdóttir,
framkvæmda-
stjóri hjúkrunar
hjá Heilsugæslu
höfuðborgar-
svæðisins.
Sé mikill hluti fólks
vansvefta þá hefur það
ekki bara áhrif á lífs-
gæði fólks heldur líka
efnahagsleg áhrif.
Erna Sif Arnardóttir, lektor við
Háskólann í Reykjavík og for-
stöðumaður Svefnseturs.
r
Ursula von
der Leyen.
thorgrimur@frettabladid.is
LOFTSLAGSMÁL Evrópusambandið
kynnti í gær áætlun til að minnka
losun gróðurhúsalofttegunda um
rúman helming á næsta áratug.
Meðal aðgerða er sérstakur meng­
unarskattur á erlend fyrirtæki.
ESB kynnir nýja
loftslagsáætlun
Pakkinn ber nafnið „Fit for 55“,
sem vísar til prósentanna sem sam­
bandið vill skera niður í losun.
„Losun koltvísýrings verður að
kosta sitt og kostnaðurinn verður
að hvetja neytendur, framleiðendur
og frumkvöðla til að velja hreinan
tækjabúnað og grænar og sjálfbærar
vörur,“ sagði Ursula von der Leyen,
forseti framkvæmdastjórnar ESB. n
4 Fréttir 15. júlí 2021 FIMMTUDAGURFRÉTTABLAÐIÐ