Morgunblaðið - Sunnudagur - 23.01.2022, Blaðsíða 15

inn var fyrir utan að keyra; það var út-
göngubann.“
Elma bindur miklar vonir við myndina.
„Ég trúi því að þetta sé mikilvæg saga sem
þarf að segja. Við erum að opna samfélagið um
geðheilsu; um þunglyndi. Og núna í þessu
ástandi sjáum við betur hvað geðheilsan er
mikilvæg, því ef maður missir hana missir
maður allt. Við þurfum að hlúa vel að okkur.“
Hefur þú sjálf upplifað þunglyndi?
„Já, ég er alveg með þunglyndi í mér. Ég hef
alltaf verið mjög dugleg og skautað yfir það,
en þarna kom það hart niður. Það er mjög
skrítið að finna sig þar, sérstaklega þegar ég
er þannig manneskja sem nýtur þess að vera
til og horfa á eitthvað fallegt. Allt í einu sá ég
ekkert fallegt. Ég sá ekki himininn þegar hann
var blár. Ég varð líka mjög viðkvæm fyrir há-
vaða. Ég var bara mjög brotin í þessu Covid-
ástandi,“ segir Elma.
Gastu nýtt þér það í hlutverkinu, að hafa
sjálf farið niður í dimman dal?
„Já, en kannski var það erfitt vegna þess að
ég var komin upp úr dalnum og þurfti að fara
þangað aftur. Og ég vissi hvert ég þyrfti að
fara og það var mjög erfitt, þótt ég vissi auð-
vitað að ég hafði skapað manneskju sem var
ekki ég og þetta voru ekki börnin mín. En ég
vissi alveg hver tilfinningin var. Enginn sem
hefur upplifað þunglyndi vill fara þangað aft-
ur; þetta er ógeðslega vont. Ég hélt að það
væri ekki hægt að líða svona illa,“ segir Elma.
„En svo er þetta allt þess virði og þegar
myndin kemur út getur fólk vonandi tengt við
hana. Það er líka von í myndinni.“
Kennt um sjálfsvígið
Elma þekkir harmleik af eigin raun og talar nú
í fyrsta sinn um sinn eigin harm. Því eins og
Elma segir þá þurfum við að heyra sögur af
harmleik svo að við lærum að setja okkur í
spor annarra og fáum samkenndina til að vaxa.
„Ég hef aldrei sagt neinum þetta; ég er ekki
manneskja sem ber tilfinningar sínar á torg,“
segir Elma og þarf að draga andann djúpt.
„Þegar ég var tvítug átti ég kærasta og hinn
19. ágúst árið 2006 fremur hann sjálfsvíg eftir
rifrildi við mig. Öll fjölskyldan hans og vinir
kenndu mér um og ég mátti ekki mæta í jarð-
arförina. Mér var sagt að ég ætti að fara í
fangelsi fyrir manndráp af gáleysi. Ef ég hitti
einhvern tengdan honum niðri í bæ var mér
hótað; mér var gerð grein fyrir því að ég ætti
ekki að láta sjá mig. Það væri hættulegt,“ seg-
ir Elma og tárin spretta fram, enda sárt að
rifja upp verstu minningar lífsins.
Elma segir nú mál að opna sig og segja frá.
„Ég fór að hugsa um alla þá sem sitja eftir;
um þá sem kennt er um svona,“ segir Elma og
segist hafa óttast hefnd frá hans nánustu lengi
á eftir.
Jafnvel árum síðar laust þeirri hugsun niður
í huga Elmu.
„Stundum áður en ég fór á svið í Þjóðleik-
húsinu hugsaði ég: „Ætli einhver þeirra sé
hérna, ætli einhver sé með byssu?“ En óttinn
hvarf alltaf eins og dögg fyrir sólu þegar ég
steig á svið,“ segir hún og segist líka hafa
misst flesta vini sína á þessum tíma.
„Mér fannst að ég ætti að bera þennan
kross, þó að ég kenndi mér ekki beint um. Ég
var bara tvítug og þurfti að lifa með þessu.“
Þegar ár og dagar liðu, fór fólk ekki að sjá
að sér og hætta að kenna þér um?
„Besti vinur hans framdi sjálfsvíg nokkrum
árum síðar. Þá kom ein fyrrverandi vinkona
mín til mín og baðst afsökunar og sagðist nú
sjá að sjálfsvígið hefði ekki haft neitt með mig
að gera. En nei, fólk sá það ekki,“ segir Elma
og segir engan hafa haft samband í öll þessi ár.
Sár sem geta gróið
„Við lendum öll í einhverju í lífinu. Kannski er
einhver sem les þetta sem lent hefur í svona og
sér að það er hægt að komast í gegnum þetta
og maður getur látið drauma sína rætast. En
maður þarf að berjast fyrir þeim samt,“ segir
Elma og segist ekki hafa fengið mikla hjálp
eftir áfallið við að missa kærastann og vera svo
kennt um dauða hans.
„Presturinn reyndi að tala við fólkið hans en
þau vildu ekki hlusta,“ segir Elma og útskýrir
að þau hafi verið saman í átta mánuði áður en
hann svipti sig lífi. Þau voru á leið í sambúð
þegar harmleikurinn gerðist.
Hún minnist kærastans sem fór alltof fljótt.
„Hann jós persónutöfrum, söng og spilaði á
gítar og var hrókur alls fagnaðar. Gullfallegur.
Þetta var stormasamt samband og mikið fyll-
erí og hann var búinn að reyna oft að taka sitt
líf. Hann braut eitt sinn glerið í útidyrahurð-
inni og tók gler og reyndi að skera sig. Ég reif
af honum glerið og bað hann að drepa sig ekki
og bað hann að leita sér hjálpar. Maður reynir
auðvitað að koma í veg fyrir svona en það er
erfitt ef manneskjan er búin að ákveða það,“
segir Elma.
„Við sitjum eftir og skiljum ekki hvað gerð-
ist en fólk sem fremur sjálfsvíg er yfirleitt búið
að hugsa oft um það og það gengur í gegnum
mörg stig áður en það lætur verða af því. Þótt
það líti út fyrir að það sé framið í stundarbrjál-
æði er yfirleitt aðdragandi. Þetta er sjúkleiki.
Svo sitja allir eftir í sárum,“ segir hún og seg-
ist ekki hafa verið hjá honum þegar hann loks
lét verða af því.
„Ég kom að honum daginn eftir. Hann var
búinn að skjóta sig. Ég vildi ekki trúa því sem
ég sá og reyndi að vekja hann en fann svo að
blóðið var kalt. Ég reyndi að snúa honum við
en það tókst ekki sem betur fer, því andlit hans
var farið af,“ segir Elma og þurrkar tárin.
Vissir þú að hann ætti byssu?
„Nei.“
Elma segir engan kenna manni hvernig eigi
að höndla svona áfall.
„En í dag ætla ég að standa með þessari tví-
tugu stelpu sem kom að kærastanum sínum
svona og var kennt um dauða hans en gat ekk-
ert að þessu gert,“ segir Elma og segist hafa
unnið úr þessu síðar með hjálp fagfólks.
„Þetta eru sár sem geta gróið. Þótt ég gráti
núna þá græt ég ekki á hverjum degi. En nú vil
ég vera óhrædd og stíga inn í óttann og segja
frá þessu. Fólk á að passa sig að taka utan um
alla sem eiga í hlut. Það er svo fallegt ef fólk
getur tekið utan um kærustuna eða kærastann
sem eftir situr,“ segir Elma og segir að ásak-
anir færi fólki ekki frið; manneskjan er farin
og sorgin situr eftir.
Er það ákveðin hreinsun að segja frá þessu
loksins?
„Já, ég held það. Ég er tilbúin að segja frá.
Ég hef oft hugsað það en aldrei getað það fyrr.
Ég vil ekki sitja uppi með þetta,“ segir Elma
og segir fjölskyldu sína hafa staðið þétt við
bakið á sér eftir andlát hans.
„Ég átti rosalega góða að, góða fjölskyldu og
hefði aldrei komist í gegnum þetta án þeirra.
Mamma og pabbi tjösluðu mér saman. Þau
stóðu með mér. Það er oft sagt að ef eitthvað
svona gerist vitirðu hverjir eru vinir þínir, og
það er alveg þannig. Þeir sem fóru máttu fara.
Þeir sem urðu eftir urðu meiri og sterkari vin-
ir. Eftir þetta er eitt sem ég kann, og það er að
vera góð vinkona.“
Nú þegar þú ert búin að segja frá, óttastu
einhvers konar viðbrögð frá fjölskyldu hans?
„Þau geta ekki verið verri en það sem ég
lenti í þá. Ég er örugg. Ég vona bara að þau
finni frið.“
Að verða betri leikkona
Við snúum okkur aftur til nútímans og að plön-
um framtíðarinnar, en margt er í deiglunni hjá
listahjónunum í Berlín. Elma og Mikael hafa
sannarlega ekki setið auðum höndum frá því
að þau kláruðu að taka upp Dimmalimm.
„Við erum búin að selja sjónvarpsseríu til
ZDF hér í Þýskalandi og Mikael er að skrifa
handritið. Þetta er löggusería og ég leik aðal-
hlutverkið. Ég hef líka verið að hlúa að fjöl-
skyldunni, lesa handrit og æfa, og Mikki er í
fullt af verkefnum en þetta verður næsta verk-
efnið okkar saman. Serían verður líka sýnd á
RÚV, en við byrjum að skjóta næsta vetur,“
segir Elma og segir frá hlutverkinu.
„Ég leik löggukonuna Önnu Margrétardótt-
ur og serían verður tekin upp bæði á Íslandi og
í Þýskalandi og á að gerast árið 2010,“ segir
hún og segir persónuna vera að rannsaka lát
föður síns.
Er ekki gott að eiga eiginmann sem skrifar
fyrir mann hlutverk?
„Jú, ég gæti ekki hugsað mér það betra,“
segir hún og hlær.
Elma segir þau rólyndisfólk og heimakær og
segist alla daga huga að sál og líkama.
„Ég geri eitthvað á hverjum degi til að verða
betri leikkona og til að líða betur sem mann-
eskja. Lífið er líka svo mikið „scam“. Það gæti
verið búið á morgun þannig að ég er mjög
meðvituð um hvað ég vil gera í dag. Ég er líka
með svo mikla ástríðu fyrir leiklistinni og ætla
ekki að hvíla mig fyrr en ég næ markmiðum
mínum.“
Dreymir þig um að verða heimsfræg leik-
kona?
„Já, algjörlega. Mig dreymir um að verða
stór evrópsk leikkona. Mig dreymir um að
segja sögur og að þær komist út um allan
heim. Ég vil hafa áhrif.“
Blessað barnalán fylgir hjónunum. Hér
má sjá Ísold, Ídu, Jóel Torfa, Unu og
Gabríel ásamt þeim Elmu og Mikael.
Elma Stefanía og Mikael kynntust
á Facebook fyrir tíu árum og það
varð ekki aftur snúið. Þau vinna
mikið saman að ýmiss konar
kvikmyndaverkefnum.
’
Ég geri eitthvað á hverj-
um degi til að verða betri
leikkona og til að líða betur
sem manneskja. Lífið er líka
svo mikið „scam“. Það gæti
verið búið á morgun þannig
að ég er mjög meðvituð um
hvað ég vil gera í dag.
23.1. 2022 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 15