Morgunblaðið - 28.02.2022, Side 13

FRÉTTIR 13Erlent
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 28. FEBRÚAR 2022
IB ehf | Fossnes A | 800 Selfoss | ib.is
Nánari upplýsingar ib.is
Ábyrgð og þjónusta fylgir öllum nýjum bílum frá IB
Sími 4 80 80 80
25 ára reynsla
JEPPABREYTINGAR
VERKSTÆÐI
VARAHLUTIR
SÉRPANTANIR
RYÐVÖRN
Josep Borrel tilkynnti í gær að ríki
Evrópusambandsins ætluðu að
bregðast við ákalli Úkraínumanna
um að veita þeim aðstoð í flughern-
aði þeirra við Rússa. „Þetta verða
mikilvæg vopn fyrir Úkraínu til að
bregðast við árásum Rússa og við
erum að tala um jafnvel orrustu-
þotur.“ Talið er að þoturnar komi frá
Búlgaríu, Slóvakíu og Póllandi og
hafi verið framleiddar í Rússlandi.
Í gær var haft eftir Dmytro Ku-
leba, utanríkisráðherra Úkraínu, að
stærstu flugvél heims, hinni úkra-
ínsku Antonov AN-225, sem kölluð
hefur verið Mriya, eða Draumurinn,
hefði verið grandað af innrásarher
Rússa í gær.
Eftir að Boris Johnson, forsætis-
ráðherra Breta, reið á vaðið með að
banna rússneska flugrisanum Aero-
flot að lenda í Bretlandi fylgdi Evr-
ópusambandið í kjölfarið og lokaði
sinni lofthelgi fyrir allri rússneskri
flugumferð, bæði farþegaflugi og
einkaflugi, sem refsiaðgerð eftir inn-
rás Rússa í Úkraínu.
Rússar hafa svarað í sömu mynt
og hafa bannað alla flugumferð frá
mörgum Evrópulöndum, eins og
Bretlandi, Lettlandi, Litháen, Eist-
landi, Slóveníu, Búlgaríu, Póllandi
og Tékklandi. Þeir hafa einnig aflýst
öllu flugi til Evrópu á heimasíðu
Aeroflot frá og með deginum í dag
þar til annað verður tilkynnt.
AP
Draumurinn ANTONOV AN-225 var grandað í gær af innrásarher Rússa.
Von á orrustuflug-
vélum til Úkraínu
- Vélarnar koma frá ESB-löndunum
Urður Egilsdóttir
urdur@mbl.is
Yfirvöld í Úkraínu samþykktu í
gær, á fjórða degi átaka í landinu,
að hefja viðræður við Rússa á
landamærum Hvíta-Rússlands, ná-
lægt Tsjernobyl-kjarnorkuverinu.
Þetta var ákveðið í kjölfar þess
að Vladimír Pútín Rússlandsforseti
fyrirskipaði hersveitum Rússa sem
sjá um fælingarvopn að vera í við-
bragðsstöðu. Undir slík vopn flokk-
ast meðal annars kjarnorkuvopn.
„Vestræn ríki hafa ekki aðeins tek-
ið óvinsamleg efnahagsleg skref
gegn landinu okkar heldur hafa
leiðtogar mikilvægra NATO-ríkja
verið árásargjarnir í yfirlýsingum
sínum gegn okkur. Þess vegna hef
ég virkjað kjarnorkusveitir lands-
ins,“ sagði Pútín í ávarpi sem hann
flutti í gær.
Nú þegar hafa tugir látið lífið í
átökunum og hundruð þúsunda
hafa lagt á flótta frá Úkraínu.
Barist um næststærstu borgina
Volodimír Zelenskí, forseti Úkra-
ínu, ræddi við Alexander Lúka-
sjenkó, forseta Hvíta-Rússlands,
símleiðis í gær og samþykkti að
senda úkraínska sendinefnd til við-
ræðna við rússneska sendinefnd á
landamærum Hvíta-Rússlands.
Hingað til hefur Lúkasjenkó leyft
rússneskum hermönnum að fara yf-
ir landamæri landsins til þess að
komast til Úkraínu. Þá hefur eld-
flaugum einnig verið skotið frá
Hvíta-Rússlandi á Úkraínu.
Rússar hafa náð á sitt vald hér-
uðum í norður-, austur- og suður-
hluta landsins sem eiga landamæri
að Rússlandi og Hvíta-Rússlandi
eða liggja að Krímskaga.
Í gær var meðal annars hart bar-
ist um næststærstu borg Úkraínu,
Kharkiv. Rússar náðu henni á vald
sitt í gærmorgun en síðar um dag-
inn var greint frá því að úkraínskar
hersveitir hefðu náð borginni aftur
á sitt vald. Borgin var höfuðborg
úkraínska sovétlýðveldisins frá
árinu 1919 til 1934.
Sögulegir vopnaflutningar
Fjöldi ríkja hefur lýst yfir stuðn-
ingi við Úkraínu og gripið til refsi-
aðgerða, þar er einna helst að nefna
að rússneskir bankar hafa verið úti-
lokaðir frá alþjóðagreiðslumiðlunar-
kerfinu SWIFT. Eftir að það var
tilkynnt á laugardagskvöld hefur
aðsókn í hraðbanka í Rússlandi
ekki verið meiri frá því í mars 2020,
í upphafi kórónuveirufaraldursins.
Ursula von der Leyen, forseti
framkvæmdastjórnar Evrópusam-
bandsins, tilkynnti að sambandið
hygðist hefja vopnaflutninga til
Úkraínu. Þetta er í fyrsta sinn í
sögu sambandsins sem slík ákvörð-
un er tekin. Ríki Evrópusambands-
ins munu einnig senda orrustuþotur
til Úkraínu, að beiðni stjórnvalda í
Kænugarði, til að hrinda á bak aft-
ur innrás rússneska hersins bæði í
lofti og á láði.
Þá tilkynnti Magdalena Anders-
son, forsætisráðherra Svíþjóðar, að
sænska ríkistjórnin myndi senda
herbúnað og vopn til landsins.
Þetta er í fyrsta sinn frá árinu 1939
sem Svíþjóð sendir vopn til lands
sem er í stríði. Síðast voru send
vopn til Finnlands þegar grannríkið
varðist innrás Sovétríkjanna. And-
ersson sagði að sendingin myndi
innihalda 5.000 sprengjuvörpur
gegn skriðdrekum, 5.000 herbrynj-
ur, 5.000 hjálma og 135.000 matar-
pakka.
Sjaldgæfur neyðarfundur
Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna
samþykkti í gærkvöldi að allsherj-
arþing samtakanna kæmi saman til
sjaldgæfs neyðarfundar í dag til að
ræða ástandið. Á honum munu allar
193 aðildarþjóðir samtakanna fá
tækifæri til að lýsa skoðun sinni á
innrásinni.
Rússland kaus gegn því að kalla
saman allsherjarþingið, en sam-
kvæmt reglum Sameinuðu þjóðanna
hefur landið ekki völd til þess að
koma í veg fyrir að allsherjarþingið
komi saman og ræði stríðsástand í
heiminum. Kínverjar, Indverjar og
Sameinuðu arabísku furstadæmin
sátu hjá við atkvæðagreiðsluna. Öll
önnur aðildarríki öryggisráðsins
greiddu atkvæði með því að boða til
neyðarfundarins.
Mannúðarkrísa
Flóttamannastofnun Sameinuðu
þjóðanna telur að meira en 368.000
manns hafi flúið til nágrannaríkja
Úkraínu. Þá er talið að meira en
160.000 manns séu á vergangi innan
landsins.
Janez Lenarcic, sem fer með
mannúðarmálefni í framkvæmda-
stjórn Evrópusambandsins, varaði
við því í gær að Evrópa gæti staðið
frammi fyrir mestu mannúðarkrísu
í heimsálfunni í langan tíma. Hann
sagði að allt að átján milljónir
Úkraínumanna gætu orðið fyrir
beinum áhrifum af mannúðarkrís-
unni og að líklegt væri að fjórar
milljónir myndu flýja landið.
Í gærkvöldi samþykktu aðildar-
ríki Evrópusambandsins því að
taka á móti flóttamönnum frá
Úkraínu til allt að þriggja ára án
þess að fólk þyrfti að sækja um al-
þjóðlega vernd.
Þá býður Deutsche Bahn, rekstr-
araðili járnbrauta í Þýskalandi, nú
úkraínskum flóttamönnum sem
ferðast til landsins frá Póllandi
ókeypis lestarferðir.
Kjarnorkusveitir
í viðbragðsstöðu
- Rússar og Úkraínumenn samþykkja friðarviðræður
AFP
Innrás Rússar hafa náð á sitt vald héruðum í norður-, austur- og suðurhluta Úkraínu.
AFP
Mannúðarkrísa Talið er að hátt í 400 þúsund manns hafi lagt á flótta frá
Úkraínu. Líklegt er að sá fjöldi geti orðið að fjórum milljónum.