Morgunblaðið - 28.05.2022, Síða 6

6 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 28. MAÍ 2022
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Styttan af Guðríði Þorbjarnardóttur verður í dag sett á
ný á stall á fæðingarstað hennar, Laugarbrekku á Snæ-
fellsnesi. Bæjarstjórinn í Snæfellsbæ á von á því að sú
athygli sem styttan hefur fengið
undanfarnar vikur muni leiða til þess
að enn fleiri ferðamenn leggi leið sína
að styttunni en áður hefur verið.
Styttu Ásmundar Sveinssonar,
Fyrsta hvíta móðirin í Ameríku, var
stolið frá Laugarbrekku í byrjun apríl
og dúkkaði síðan upp sem hluti af
listaverki í Reykjavík. Lögreglan tók
styttuna í sína vörslu. Eftir nokkurt
þóf var hún afhent fulltrúa áhuga-
mannahópsins, sem stóð fyrir því að
afsteypu af verki Ásmundar var kom-
ið fyrir á fæðingarstað Guðríðar á Laugarbrekku árið
2000.
Ör eftir þjófana sjást
Síðustu daga hefur verið unnið að því að sjóða sam-
an undirstöður styttunnar og verður hún sett á sinn stað
í dag, við athöfn sem hefst klukkan fjögur. Kristinn Jón-
asson, bæjarstjóri í Snæfellsbæ, segir að sárið í und-
irstöðunum muni alltaf sjást, eins og ör í andliti fólks
sem verður fyrir áverkum, og verði til minningar um það
sem gerðist í apríl.
Komið hefur fram að Guðríðar- og Laugarbrekku-
hópurinn muni gera kröfu um að þeim verði bætt það
tjón sem þau hafa orðið fyrir vegna þjófnaðarins.
Við athöfnina verður saga Guðríðar Þorbjarnar-
dóttur sögð og rifjuð upp ferð Snæfellinga í Vatíkanið,
með Ólafi Ragnari Grímssyni forseta, þar sem Benedikt
XVI páfa var færð sams konar afsteypa af styttunni að
gjöf.
Geta nú sagt tvær sögur
Kristinn segir að leiðsögumenn ferðahópa og al-
mennir ferðamenn hafi verið að spyrja hvenær styttan
færi á sinn stað. Á hann von á því að fleiri muni gera sér
ferð að styttunni á Laugarbrekku en áður. Bendir Krist-
inn á að leiðsögumenn geti nú sagt ferðamönnum tvær
sögur, annars vegar sögu Guðríðar og hins vegar af
þjófnaði styttunnar.
Ferðamenn eru sagðir
forvitnir um styttuna
- Guðríður Þorbjarnardóttir heim að Laugarbrekku í dag
Morgunblaðið/Hrefna Magnúsdóttir
Minnismerki Styttan af Guðríði Þorbjarnardóttur með
soninn Snorra Þorfinnsson var afhjúpuð á Laug-
arbrekku árið 2000. Forsetinn ávarpaði samkomuna.
Kristinn
Jónasson
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Grunur er um að ISA-veiran sem
getur valdið blóðþorra í laxi kunni
að vera komin upp í kvíabóli í Beru-
firði. Grunurinn vaknaði við skoðun
á einu sýni af mörgum og er verið
að senda það til raðgreiningar er-
lendis. Dýralæknir fisksjúkdóma
hjá MAST segir ekki hægt að full-
yrða neitt um málið fyrr en niður-
stöður raðgreiningar berast.
Veiran hefur greinst í öllum kvía-
bólum Ice Fish Farm í Reyðarfirði í
vetur, Gripalda, Sigmundarhúsum
og síðast við Vattarnes. Slátrun var
flýtt úr öllum kvíum, í öryggis-
skyni, og nú er unnið að slátrun við
Vattarnes.
Eftir sameiningu Laxa fiskeldis
og Fiskeldis Austfjarða í Ice Fish
Farm er hið sameinaða fyrirtæki
með eldi á tveimur kvíabólum í
Berufirði og tveimur í Fáskrúðs-
firði. Vegna veirunnar í Reyðarfirði
hafa sýni verið tekin reglulega á öll-
um kvíabólunum.
Sýni tekin úr öllum kvíum
Eitt sýni sem tekið var í Hamra-
borg í Berufirði var talið grunsam-
legt og er verið að senda það til rað-
greiningar erlendis til að fá það á
hreint hvort þar sé um að ræða
veiruna sem getur valdið blóðþorra,
eða ekki. Gísli Jónsson, dýralæknir
fisksjúkdóma hjá MAST, segir að
þessi grunur hafi vaknað við reglu-
bundna sýnatöku og sé bundinn við
þetta eina sýni. Reiknar hann með
að niðurstöður úr raðgreiningu ber-
ist fyrrihluta næstu viku. Í gær var
unnið að því að taka fleiri sýni úr
öllum kvíum á Hamraborg.
Í tilkynningu Ice Fish Farm
kemur fram að áætlað er að um 890
þúsund laxar séu á þessu kvíabóli,
að meðaltali 2.137 kg að þyngd.
Tekið er fram að erfitt sé að meta
afleiðingar hugsanlegs sjúkdóms en
dregið geti úr framleiðslu á þessu
ári og því næsta.
Spurður hvort vitað sé hvernig
veiran barst í laxakvíarnar í Reyð-
arfirði segir Gísli Jónsson að allt
bendi til þess að stökkbreytt mein-
virkt afbrigði af meinlausri laxa-
flensu sem er í laxfiskum í nátt-
úrunni hafi orðið til á Gripalda. Það
hafi síðan borist á milli stöðvanna
þar. Ekki sé vitað hvernig veiran
hafi borist á milli en nærtækast sé
að álykta að það hafi gerst með
búnaði sem notaður hafi verið á
kvíabólunum, jafnvel áður en ljóst
var hvað um var að ræða á fyrsta
staðnum. Tekur hann fram að
starfsmenn fyrirtækisins hafi verið
mjög vel á verði við sóttvarnir, sér-
staklega eftir að veiran greindist á
Gripalda.
Gísli tekur fram að fleiri mögu-
leikar séu á smiti á milli stöðva.
Nefnir að ekki sé langt á milli Grip-
alda og Sigmundarhúsa og hugsan-
legt að veiruna hafi rekið þar á milli
en það sé ekki mögulegt í tilviki
Vattarness. Þá sé þekkt frá öðrum
löndum að lax geti smitað síld og
loðnu þótt einkenni komi þar ekki
fram og þessar tegundir geti borið
veiruna í lax.
Grunur um veirusýkingu í Berufirði
- Veiran sem varð til þess að laxi er slátrað upp úr öllum kvíabólum í Reyðarfirði gæti hafa borist í
Berufjörð - Grunur beinist að einu seiði af mörgum sem hafa verið skoðuð - Málið er í rannsókn
Morgunblaðið/Hafþór Hreiðarsson
Seiðaflutningar Brunnbátur Ice Fish Farm tekur seiði á Kópaskeri til flutnings á nýtt kvíaból í Fáskrúðsfirði.
Lík flensuveiru
» ISA-veiran sem getur valdið
blóðþorra í laxi býr yfir flestum
eiginleikum inflúensuveiru og
á frekar auðvelt með að stökk-
breytast úr góðkynja veiru yfir
í illkynja sjúkdómsvald. Veiran
sýkir einungis laxa og er því
hættulaus mönnum.
» Það hefur slæmar efnahags-
legar afleiðingar í laxeldi þegar
veiran greinist því þess er kraf-
ist að öllu sé slátrað og kvía-
bólið hvílt.
Sigtryggur Sigtryggsson
sisi@mbl.is
Borverktaki hóf nýlega að gera jarð-
grunnsrannsóknir meðfram Sæ-
braut, vegna fyrirhugaðra fram-
kvæmda við steyptan vegstokk á
Reykjanesbraut/Sæbraut. Borverk-
takinn var ráðinn til verksins af
Vegagerðinni.
Vegagerðin auglýsti í mars sl. eft-
ir tilboðum í mat á umhverfisáhrif-
um og forhönnun Reykjanesbrautar
milli Vesturlandsvegar og Holtaveg-
ar í vegstokki.
Um er að ræða hönnun vegstokks
í núverandi vegstæði Sæbrautar
(Reykjanesbrautar), um 850 metra
að lengd, frá Vesturlandsvegi og
fram yfir Kleppsmýrarveg. Fyrir
gatnamótin við Holtaveg verður að-
lögun vegar og stokks lokið að nú-
verandi vegi. Aðlaga þarf rampa á
mislægum gatnamótum Sæbrautar
og Miklubrautar þegar Sæbrautin
er lækkuð. Stokkurinn færi undir
gatnamót Kleppsmýrarvegar og
Skeiðarvogs og yrðu ný gatnamót
þar ofan á norðurhluta stokks með
römpum að og frá Sæbraut til norð-
urs og suðurs.
Fjögur tilboð bárust, frá Eflu hf.,
Hniti verkfræðistofu hf., Mannviti
og Verkís hf. Lægsta tilboðið sem
barst átti Verkís, tæpar 99 milljónir
króna. Áætlaður verktakakostnaður
var 100 milljónir.
Samkvæmt gildandi aðalskipulagi
og samgöngusáttmála er einnig gert
ráð fyrir steyptum stokki í Miklu-
braut, frá Snorrabraut og austur
fyrir Kringlu.
Morgunblaðið/sisi
Vegstokkur undirbúinn Borverktaki hófst nýlega handa við að bora við
Sæbraut. Þar og víðar verður safnað jarðvegssýnum til undirbúnings.
Byrjað að bora
við Sæbrautina
- Jarðgrunnsrannsóknir vegna fyrir-
hugaðra framkvæmda við vegstokk