Morgunblaðið - 28.05.2022, Qupperneq 10

10 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 28. MAÍ 2022
KOSTIR RAFHLÖÐUVERKFÆRA
Minni hávaði, minni mengun.
Minna viðhald, engin smurning.
Aukinn færanleiki, rafhlöður duga í fjölda verkfæra
SLÁTTUVÉLAR
Mikið úrval af rafhlöðu
sláttuvélum frá MAKITA: litlar,
stórar og allt þar á milli.
SLÁTTUORF
Frábær rafhlöðu sláttuorf.
Frá einföldum heimilisorfum
yfir í sterk atvinnuorf.
KEÐJUSAGIR
25 til 45 cm rafhlöðu keðjusagir
fyrirkröfuharða, bæði
hefðbundnar og á stöng!
HEKKKLIPPUR
Rafhlöðu hekkklippur frá 45cm
til 65cm - Klippir hekk allt að
23,5mm
TILBOÐ
DLM460Z Sláttuvél og
DUR189Z sláttuorf
án rafhlaða
128.000,-
VERÐ FRÁ
5
VERÐ FRÁ
25.
VERÐ FRÁ
58.000,-
VERÐ FRÁ
28 000 -. ,000,-7.000,-
ÖLL ÞJÓNUSTA, VIÐGERÐIR OG VARAHLUTIR Í BOÐI HJÁ OKKUR.
Reykjavík: Krókháls 16 Sími 568 1500
Akureyri: Baldursnes 8 Sími 568 1555
www.thor.is
TILBÚIN í ORKUSKIPTIN?
Skannaðu til að sjá vöruúrvalið
Kærur, sem bárust úrskurðarnefnd
um upplýsingamál, voru nokkru færri
á síðasta ári en á árinu á undan eða
213 í fyrra samanborið við 228 á árinu
2020. Kærur til úrskurðarnefndarinn-
ar á árinu 2021 voru þó mun fleiri en á
næstu árum þar á undan. Þær voru
t.a.m. 165 á öllu árinu 2018 og 72 á
árinu 2017.
Kærurnar eru ýmist vegna þess að
beiðnum um aðgang að gögnum hjá
hinu opinbera hefur verið synjað eða
vegna tafa á afgreiðslu þeirra.
„Langflest kærumál voru frá ein-
staklingum, eða 151 mál. Félagasam-
tök voru kærendur í átta tilfellum og
16 kærur bárust frá fyrirtækjum eða
öðrum lögaðilum. Kærur frá fjölmiðl-
um voru 38 á árinu, en 43 árið áður,“
segir í nýbirtri skýrslu forsætisráð-
herra til Alþingis um framkvæmd
upplýsingalaga.
Nefndin hefur það hlutverk að
leysa úr ágreiningsmálum um aðgang
almennings og fjölmiðla að upplýsing-
um hjá stjórnvöldum. Í fyrra voru
stofnuð 235 mál í málaskrá nefndar-
innar. Lyktir kærumála hjá úrskurð-
arnefndinni í fyrra urðu þær, að kveð-
inn var upp úrskurður í 82 málum, 119
kærumál voru felld niður en tólf mál-
um var ekki lokið þegar skýrslan var
gerð. Í flestum tilvikum voru mál felld
niður vegna þess að beiðni kæranda
hafði verið afgreidd áður en kom til
úrskurðar eða kæran var dregin til
baka af öðrum ástæðum. Nefndin
kvað upp 91 úrskurð í fyrra. Þar af
varð það niðurstaða nefndarinnar í 22
úrskurðum að veita skyldi aðgang, í
heild eða að hluta, að þeim gögnum
sem kæranda hafði verið synjað um
aðgang að.
Kærum fækk-
aði milli ára
- Veitti aðgang að gögnum í 22 úr-
skurðum af 91 sem kveðinn var upp
Kærur eru mislengi til með-
ferðar hjá úrskurðarnefnd um
upplýsingamál þar til niður-
staða liggur fyrir. Málsmeðferð-
artíminn hefur þó styst á sein-
ustu árum og var að meðaltali
131 dagur frá kæru til úrskurðar
í fyrra. Á árinu á undan voru mál
til meðferðar að jafnaði í 142
daga. Í fyrra liðu að meðaltali
76 dagar frá því að síðasta gagn
lá fyrir í máli þar til úrskurður
var kveðinn upp.
131 dagur
MÁL TAKA SKEMMRI TÍMA
Stjórnarráðið Dagar sem liðu frá
kærum til úrskurða voru 11 til 360.
Ekki eru allir á þeirri skoðun að
hækkun húsnæðisbóta til leigjenda í
nýsamþykktum lögum um mótvægis-
aðgerðir vegna verðbólgu gangi nægi-
lega langt eða bæti stöðu leigjenda að
einhverju ráði.
Í umsögn Samtaka leigjenda á Ís-
landi við frumvarpið segir að þessar
aðgerðir bæti aðeins allra tekjulægstu
leigjendunum skaðann af aukinni
verðbólgu og þá aðeins hluta hans.
„Stóran hluta skaðans verður þessi
hópur að bera sjálfur, fólk og fjöl-
skyldur sem fyrir aukna verðbólgu
gat engan veginn náð endum saman,“
segir í umsögninni og ennfremur að
öðrum leigjendum verði bættur skað-
inn að mjög litlu eða engu leyti.
Í stjórnarfrumvarpinu sem nú hef-
ur verið lögfest er kveðið á um að
grunnfjárhæðir húsnæðisbóta hækki
um 10% frá 1. júní og frítekjumörk
húsnæðisbóta hækka afturvirkt frá
áramótum um 3%. Talið er að stærð
leigumarkaðarins hér á landi sé um
32.500 íbúðir og að tæplega helmingur
þeirra eða um 16.000 séu í húsnæð-
isbótakerfinu. Þá séu líklega a.m.k.
70% þeirra sem fái húsnæðisbætur
með vísitölutengda leigusamninga.
BSRB bendir á í umsögn að það séu
eingöngu leigjendur undir ákveðnum
tekjumörkum sem eiga rétt á hús-
næðisbótum og bætur hafi ekki hækk-
að síðan árið 2018. 10% hækkun
grunnbótanna þýði að frá og með 1.
júní verði grunnbæturnar 35.706 kr. í
stað 32.460 á mánuði. Hins vegar hafi
vísitala leiguverðs hækkað um 20 pró-
sent frá ársbyrjun 2018 og vísitala
neysluverðs sömuleiðis. Því hefði að
mati BSRB þurft að hækka grunn-
bæturnar mun meira til að mæta bet-
ur leigjendum eða í tæplega 39.000
krónur.
Samtök leigjenda halda því fram að
þrátt fyrir hækkun á frítekjumarki
með þessum breytingum byrji hús-
næðisbætur að skerðast við tekjur
sem ekki duga fyrir framfærslu og
húsaleigu. „Bætur einstaklings byrja
að skerðast ef hann er með hærri
tekjur en tæplega 408 þúsund krónur
á mánuði. Sá sem er með rúmlega 691
þús. kr. á mánuði fær engar bætur.
Bætur pars með eitt barn byrja að
skerðast við 632 þús. kr. Það merkir
að ef báðir hinna fullorðnu eru á lág-
markslaunum, 378.500 kr. á mánuði,
þá eru húsnæðisbætur fjölskyldurnar
skertar um 13.788 kr. Ef parið er með
meira en 1.070 þús. kr. á mánuði, 535
þús. kr. á mann, fær fjölskyldan eng-
ar bætur.“
Segja leigjendur bera
stærstan hluta skaðans
- Skiptar skoðanir á nýsamþykktri hækkun húsnæðisbóta
Hækkunin
» Áætlað er að kostnaður við
hækkun húsnæðisbóta og frí-
tekjumarks sé um 600 millj-
ónir á yfirstandandi ári og um
einn milljarður yfir heilt ár.
» Grunnfjárhæð óskertra hús-
næðisbóta þar sem tveir eru á
heimili hækkar úr 515.172 kr. í
566.689 kr. á öllu árinu.
Morgunblaðið/Ómar
Leigumarkaður Talið er að um 32.500 íbúðir séu í útleigu og að um 70%
leigjenda sem fá húsnæðisbætur séu með vísitölutengda leigusamninga.