Morgunblaðið - 14.06.2022, Side 12

12 FRÉTTIR
Viðskipti | Atvinnulíf
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 14. JÚNÍ 2022
Sími 555 2992 og 698 7999
• Við hárlosi
• Mýkir liðina
• Betri næringar-
upptaka
Náttúruolía sem hundar elska
Við höfum notað Dog Nikita hundaolíu fyrir hundana
okkar í 3 ár og við erum ekkert á því að hætta.
Feldurinn á þeim er mjúkur, fallegur og hárlosið á
þeim gengur fyrr yfir. Þófarnir eru mjúkir og sléttir
en ekki harðir og grófir eins og þeir verða oft.Við
mælum með Dog Nikita hundaolíu.
Páll Ingi Haraldsson
EldurÍs hundar
Við mælum með Dog NIKITA hundaolíu
NIKITA hundaolía - Selaolía fyrir hunda
• Gott við exemi
• Betri og sterkari
fætur
BAKSVIÐ
Þóroddur Bjarnason
tobj@mbl.is
Árni Oddur Þórðarson, forstjóri Mar-
els, segir að neytendavörumarkaður á
heimsvísu fyrir afurðir úr plöntupró-
teinum geti tífaldast á næstu árum. Í
dag er markaðurinn sjö milljarðar evra
að stærð en Árni segir að hann geti
verið orðinn um 70 milljarðar evra árið
2030.
Til samanburðar eru markaðir fyrir
kjúkling, kjöt og fisk, sem Marel hefur
hingað til einbeitt
sér að, samtals um
1.400 milljarðar að
stærð, að sögn
Árna.
„Við viljum vaxa
með viðskiptavin-
um okkar. Laxa-
iðnaðurinn fór af
stað af alvöru fyrir
um 20 árum. Við
þekktum t.a.m.
vart sushi fyrir
þann tíma. Markaðurinn hefur síðan
þá vaxið um 11% á ári og við höfum
vaxið með honum. Marel kom á hár-
réttum tíma inn á þann markað árið
2001 með yfirtökum á tveimur fyrir-
tækjum í Þýskalandi og hefur verið í
miðju umbreytinga þess markaðar
með nánd við viðskiptavini og stöðuga
nýsköpun,“ segir Árni í samtali við
Morgunblaðið.
Fjórða stoðin í rekstrinum
Marel tilkynnti í síðustu viku um frá-
gang kaupa á bandaríska fjölskyldu-
fyrirtækinu Wenger, leiðandi fyrirtæki
í lausnum og þjónustu fyrir framleið-
endur á matvælum fyrir gæludýr, fóðri
fyrir fiskeldi og markaðsaðila sem eru
að hasla sér völl á ört vaxandi neyt-
endavörumarkaði með afurðir úr
plöntupróteinum (e. plant-based pro-
tein).
Með kaupunum bætist fjórða stoðin
við rekstur Marels á eftir lausnum fyr-
ir kjöt-, kjúklinga- og fiskframleiðslu.
Heildarkaupverð Wenger er 540
milljónir Bandaríkjadala.
Spurður um stærð yfirtökunnar í
samhengi við fyrri yfirtökur Marels,
segir Árni að sé horft til veltu og starfs-
mannafjölda sé hún önnur til þriðja
stærst. Stork-yfirtakan árið 2008 hafi
verip stærst en Wenger og MPS árið
2016 séu svipaðar.
Fjölmörg félög hafa sameinast Mar-
el og eru yfirtökurnar um 40 talsins á
síðustu 40 árum, flestallt fjölskyldufyr-
irtæki. „Árlegur vöxtur félagsins frá
skráningu á markað hefur verið yfir
20% sem er að tveimur þriðju hlutum
frá yfirtökum og svo kröftugur 6% ár-
legur innri vöxtur,“ segir Árni.
Í samræmi við framtíðarsýn
Árni segir að yfirtakan á Wenger sé
í samræmi við framtíðarsýn Marels
sem kynnt var á aðalfundi árið 2016.
Hún kveður á um að félagið ætli í sam-
starfi við viðskiptavini að umbreyta
matvælavinnslu í heiminum. „Við
ákváðum að horfa mjög mikið á hag-
kvæmni, sjálfbærni og öryggi matvæla
í þeirri framtíðarsýn. Þannig að kaupin
á Wenger eru rökrétt skref í þeirri
vegferð. Við erum að fá til liðs við okk-
ur félag sem er með mjög svipaða
stefnu og fyrirtækjamenningu og Mar-
el en Wenger leggur mikla áherslu á
nálægð við sína viðskiptavini, djúpt
samstarf og nýsköpun, líkt og við.“
Um það skref að bæta við fyrirtæki
sem framleiðir lausnir fyrir afurðir úr
plöntupróteinum segir Árni að sú grein
sé að taka út sitt annað vaxtarskeið um
þessar mundir. Iðngreinin hafi ekki
orðið til fyrir alvöru fyrr en fyrir 6-7 ár-
um. „Þegar ný iðngrein fæðist í mat-
vælaiðnaði er það oft þannig að fólk
þarf fyrst að kynnast nýrri afurð á veit-
ingahúsum, líkt og gerðist í laxaiðnaði,
en svo skilar hún sér inn í stórmark-
aðina. Það hægðist á því ferli í faraldr-
inum þar sem fólk var meira og minna
heima hjá sér. En í byrjun þessa árs
fór greinin aftur að vaxa af krafti. Auk-
in heilsuvakning og sjálfbærni spila
einnig inn í vöxtinn.“
IKEA skiptir í grænmeti
Árni Oddur nefnir sem dæmi að
IKEA hafi sett sér það markmið að
hinar frægu kjötbollur verslunarinnar
verði í auknum mæli gerðar úr græn-
meti. „Þau hafa sett sér markmið um
að 40% af bollunum þeirra verði græn-
metisbollur fyrir árið 2030. Það er mik-
il vitundarvakning í heiminum á þessu
sviði en aðalatriðið er að hver og einn
neytandi hafi valkost.“
Árni segir að það skipti Marel veru-
legu máli að búa yfir tækni sem styður
við tækni Wenger. Hún snúist um að
blanda saman næringarefnum, tryggja
næringarinnihald og öryggi. „Þetta
færist svo yfir í framleiðslulínur okkar
sem upphaflega eru hannaðar fyrir
kjúklinganagga, hamborgara og pyls-
ur sem nýtast nú vel við gerð matvæla
úr plöntupróteinum. Okkar vörur eru
allar hannaðar til að viðhalda næring-
arinnihaldi í gegnum framleiðsluferli
svo og hagkvæmni og sjálfbærni í
rekstri með minni vatns- og orkunotk-
un. Svo erum við með ofna sem búa yf-
ir stafrænni tækni til að tryggja að var-
an sé hæfilega hituð til að viðhalda
gæðum.“
Eins og Árni útskýrir felst tækni
Wenger m.a. í því að meðhöndla hrá-
efnin með lágþrýstingi þannig að ekki
tapist næringarefni í vinnslunni. „Við
erum með tæknina sem tekur við í
framleiðsluferlinu þar sem tækni Wen-
ger sleppir.“
Vilja læra af hverri yfirtöku
Eitt af því sem Árni leggur áherslu á
er að Marel læri af hverri yfirtöku,
þannig hafi fyrirtækið hraðað þroska-
ferli sínu sem hefur leitt til þess t.a.m.
að þjónustutekjur eru 40% heildar-
tekna til samanburðar við 10% árið
2005. Einnig er mikil áhersla á að flytja
þekkingu á milli innan fyrirtækis.
Þannig sé til dæmis sú vara Marels
fyrir kjúklingaiðnað sem selst best í
dag fundin upp í fiskiðnaðinum, þ.e.
SensorX.
Gæludýrin fengu meiri athygli
Hvað gæludýramarkaðinn varðar
og þá viðbót við starfsemi Marels, seg-
ir Árni að fólk hafi farið að huga meira
að gæðum gæludýrafóðurs þegar það
eyddi meiri tíma heima með dýrunum
sínum í faraldrinum. „Ef þú eykur
gæðin ferðu ekki til baka,“ segir Árni
um þá þróun. Einnig hafi netverslun
með mat almennt aukist mikið, eða um
og yfir 100% í Evrópu og Bandaríkj-
unum. Það eigi jafnt við um matvæli
fyrir fólk og gæludýr. Með netverslun
aukist vitundarvakning og krafa um
gæði. „Við ætlum að styðja við vöxt
Wenger á því sviði með fjárfestingu í
aukinni framleiðslugetu og afköstum.“
Árni segir að góð samlegð geti verið
með gæludýramarkaði og matvæla-
markaði fyrir mannfólk og hægt sé að
auka nýtingu hráefnis talsvert með því
að framleiða fyrir báða markaði, t.d.
með því að nýta afskurð í kjúklinga-,
kjöt- og fiskmarkaði í gæludýrafóður.
Njóta góðs af X-faktorum
Árni segir að Wenger muni njóta
góðs af „X-faktorum“ Marel, sem er
hið útbreidda sölu- og þjónustunet um
allan heim og stafrænar lausnir. „Wen-
ger hefur t.d. verið að hugsa um það
síðustu 10 ár hvernig það geti komist
inn á gæludýramarkaðinn í Kína. Nú
þarf ekki að hugsa meira um það. Við
erum með alla grunngerð til staðar í
landinu. Það sama má segja um vörur
fyrir plöntuiðnað í Indlandi. Þar erum
við með tilbúið sölu- og þjónustunet.“
Spurður um hvort Marel hafi gengið
lengi á eftir Wenger segir Árni að hjá
Wenger starfi nú þrjár kynslóðir sömu
fjölskyldunnar, en félagið var upphaf-
lega stofnað árið 1935. Hluthafar séu
70 talsins. Hann segir að á þeim tíma-
punkti í lífi fyrirtækja sé ekki óeðlilegt
að menn fari að huga að breytingum og
fá inn nýja kjölfestu í eigendahópinn.
„Það kom fljótlega í ljós að það var
mikil samlegð með menningu fyrir-
tækjanna og X-faktorum Marel. Það
var enginn annar kaupandi með slíkt.
Einnig veittum við Wenger aðgang að
stjórnendum fjölskyldufyrirtækja sem
við höfðum keypt í gegnum tíðina og
leyfðum þeim að heyra þeirra reynslu
af því að vinna með Marel. Það hjálpaði
til.“
Árni vill að lokum minnast á að mikl-
ar breytingar hafi orðið í Marel frá
2005. Miklu meiri breidd sé komin í
starfsemina. Til dæmis sé nú fullt
kynjajafnrétti í framkvæmdastjórn,
góð aldursdreifing og fjölbreytileiki í
menntun. Hann segir að fyrirtækið
hafi ofurtrú á að félagið verði að spegla
samfélagið til að geta sett sig í spor
neytandans. Neytandinn er sá sem öllu
stjórni í raun og veru og því æðsti yfir-
maður hverrar virðiskeðju.
Gæti tífaldast á næstu árum
Morgunblaðið/Ómar
Sýn Kaupin eru í samræmi við framtíðarsýn Marels frá 2016.
- Marel kaupir Wenger á 540 m. dala - 2. til 3. stærsta yfirtakan - Vilja vaxa
með viðskiptavinum - Sjö ma. evra markaður fyrir afurðir úr plöntupróteinum
Árni Oddur
Þórðarson
« Greining Íslandsbanka spáir því að
vísitala neysluverðs hækki um 1% í júní.
Gangi spáin eftir mælist 12 mánaða
verðbólga þá 8,4%, en hún hefur ekki
mælst svo mikil síðan í mars 2010.
Greining Íslandsbanka segir að
hækkandi íbúðaverð og innflutt verð-
bólga vegi þungt til hækkunar eins og
að undanförnu og er talið að verðbólga
hjaðni ekki að ráði fyrr en líða tekur á
næsta ár. Helsta ástæða þess að verð-
bólga milli mánaða hækkar meira en
gert var ráð fyrir í bráðabirgðaspá
Greiningar Íslandsbanka er töluverð
hækkun eldsneytisverðs og flugfar-
gjalda.
Spá 8,4% verðbólgu í
júní – hæsta gildi í 12 ár
14. júní 2022
Gengi Kaup Sala Mið
Dollari 130.18
Sterlingspund 161.91
Kanadadalur 102.12
Dönsk króna 18.511
Norsk króna 13.567
Sænsk króna 13.083
Svissn. franki 132.35
Japanskt jen 0.9718
SDR 174.33
Evra 137.7
Meðalgengi/Viðskiptavog þröng 169.1375
« Vesturbær-
kaffihús ehf., sem
rekur Kaffihús
Vesturbæjar, hagn-
aðist í fyrra um
tæpar 4,8 milljónir
króna, en á árinu
2020 nam tap fé-
lagsins um 6,2
milljónum króna.
Tekjur félagsins
jukust töluvert á
milli ára, eða um
tæpar 43 milljónir króna, og námu á
árinu 194,8 milljónum. Rekstrarkostn-
aður nam á árinu 187,5 milljónum króna
og jókst um rúmar 30 milljónir króna.
Launakostnaður félagsins jókst um
rúmar 15 milljónir króna á árinu og hrá-
efniskostnaður jókst um rúmar 14 millj-
ónir króna.
Meðal þeirra liða sem hækka er
húsaleiga, sem hækkar um 1,8 milljónir
króna á milli ára. Hún nam á síðasta ári
5,4 milljónum króna, eða 450 þúsund
krónum á mánuði.
Stærsti eigandi kaffihússins er félag-
ið Ferdinand ehf., sem er í eigu Einis
ehf. og vinanna Péturs H. Marteins-
sonar athafnamanns og Gísla Marteins
Baldurssonar, dagskrárgerðarmanns
hjá Ríkisútvarpinu. Einir ehf. er í eigu
Einars Arnar Ólafssonar fjárfestis.
Tekjur Kaffi Vest jukust
um 43 milljónir í fyrra
Gísli Marteinn
Baldursson og
Pétur Marteinsson.
STUTT