Morgunblaðið - 28.06.2022, Qupperneq 16

16 UMRÆÐAN
Minningar
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 28. JÚNÍ 2022
✝
Nína Odds-
dóttir fæddist á
Baldursgötu 28 í
Reykjavík 29. des-
ember 1926. Hún
lést á Hjúkrunar-
heimilinu Sóltúni
11. júní 2022.
Foreldrar Nínu
voru Metta Ein-
arsdóttir, f. 17.
september 1903, d.
5. mars 1982, og
Oddur Guðmundsson, f. 26. júní
1894, d. 21. maí 1943, þau skildu.
Seinni maður Mettu var Jóhann-
es Guðmundsson, f. 31. október
1899, d. 6. september 1988.
Bræður Nínu eru: Borgþór
Einar, f. 4. september 1923, d.
31. janúar 1984; Rósmundur, f.
24. nóvember 1924, d. 24. febr-
úar 1943. Hálfbróðir (sam-
mæðra) Helgi Scheving Jóhann-
esson, f. 26. ágúst 1934, eigin-
kona hans er Arndís Lára Krist-
insdóttir, f. 4. mars 1938.
Nína ólst upp hjá fósturfor-
eldrum á Lækjarbakka í
Reykjavík, hjónunum Gísla Guð-
fessor, f. 15. janúar 1954, maki
Guðrún Nielsen, f. 29. júlí 1951.
Synir þeirra eru: Davíð, f. 1981,
unnusta Patrycja Bączek,
hann á tvö börn, Guðni, f. 1982,
maki Magnea Brynja Magnús-
dóttir, f. 1980, þau eiga þrjú
börn, og Ragnar Óli, f. 1987,
maki Jaclyn Patricia Anderson,
þau eiga þrjú börn. 3) Oddur
Theódór múrarameistari, f. 28.
maí 1955, maki Dýrfinna Hrönn
Sigurðardóttir, f. 15. apríl 1957.
Dætur þeirra eru: Nína Hildur,
f. 1975, hún á fjögur börn, Rakel
María, f. 1978, maki Elvar Þór
Hjaltason, f. 1975, hún á þrjú
börn, og Guðrún Día, f. 1999,
unnusti Armando Adri, f. 1999.
4) Gunnar Gísli rafeindavirki, f.
5. desember 1960, maki Guð-
laug Magnúsdóttir, f. 14. júlí
1962. Dætur þeirra eru: María
Dís, f. 1989, sambýlismaður
Þröstur Marel Valsson, f. 1989,
hún á þrjú börn, og Rós, f. 1999,
sambýlismaður Alex Jóhanns-
son, f. 1996.
Nína vann ýmis störf fram að
giftingu, en var heimavinnandi
húsmóðir alla tíð.
Útför Nínu fer fram frá Graf-
arvogskirkju í dag, 28. júní
2022, klukkan 13.
mundssyni, f. 6.
ágúst 1880, d. 12.
nóvember 1950,
ömmubróður sín-
um, og eiginkonu
hans Guðrúnu
Einarsdóttur, f. 15.
ágúst 1873, d. 3.
júlí 1957.
Nína flutti til
móður sinnar og
stjúpföður á ung-
lingsárum og bjó
þar uns hún giftist.
Eiginmaður Nínu var Guðni
Vilmundarson frá Löndum í
Grindavík, f. 23. mars 1923, d.
23. október 1995, þau gengu í
hjónaband 19. ágúst 1950. Synir
þeirra eru: 1) Rósmundur Matt-
hías hagfræðingur, f. 15. febr-
úar 1950, maki Helga Sigurð-
ardóttir, f. 20. nóvember 1949.
Börn þeirra eru: Guðni, f. 1979,
Tryggvi, f. 1984, dóttir Helgu,
stjúpdóttir Rósmundar, er Ásdís
Kristjánsdóttir, f. 1969, maki
Svend Jóngeir Andersen, f.
1971, þau eiga tvö börn. 2) Vil-
mundur Garðar læknir og pró-
Móðir mín
Nú hefur hún þetta líf kvatt,
héðan horfin er burt.
Geð mitt er eigi svo glatt,
gat hún ei verið um kjurrt?
Minningar svo margar, ljúfar, góðar,
markað hafa veginn okkar beggja.
Móðir mín, sú blíða, glaða, fróða,
ég mótaðist í skjóli hennar veggja.
Í þetta líf þú mig fæddir,
í þessu lífi mig ólst,
og þennan huga þú fræddir,
í þínum faðmi naut skjóls.
Þegar kveð ég þessa flottu móður,
þegið hefði mikið lengri tíma.
Fær hún nú í faðmi þínum góður,
faðir minn að fela ásjón sína.
Nú af alhug þér ég þakka
þessa fræðandi ferð.
Hlúðir að hóp’ ykkar krakka,
ó, hvað þú varst nú vel gerð.
Þessi magnaða móðir,
mér var svo mild og svo kær.
Sólargeislar svo rjóðir,
skínandi lindin svo tær.
Þessi ljúfa lindin tæra,
lék við okkar barna hóp.
Móðir, ljúfa, milda, kæra,
mig úr engu í allt hún skóp.
Gunnar Gísli.
Hvernig voru strákarnir þegar
þeir voru litlir? Þeir voru alltaf
svo góðir sagði Nína, þegar ein
tengdadóttirin spurði. Já, hún
Nína var ánægð með strákana
sína fjóra. Hún var mamman sem
var alltaf heima og hugsaði vel um
þá. Heimanámið klárað áður en
farið var út að leika. Allir eru þeir
góðir menn. Hún var líka ánægð
með okkur tengdadæturnar og
aldrei með neina afskiptasemi.
Passaði ömmubörnin sín þegar
fæðingarorlofið var 3 mánuðir og
foreldranir að fara í vinnu eða
skóla.
Nína var trúuð kona og hélt
því fyrir sig en þegar hún heyrði
barnabörnin blóta sagði hún:
„Ekki kalla á ljóta kallinn“. Þetta
dugði. Það var ekki blótað meir.
Hún var með litla sálmabók á
náttborðinu sínu og las í henni á
hverju kvöldi. Það var ekki drasl-
ið í kringum Nínu mína, allaf of-
urhreint og fínt. Hún hafði fal-
lega rithönd og þótti gaman að
skrifa. Eru til nokkrar fallegar
skrifbækur þar sem hún hefur
skrifað í sálma og kvæði. Litla
krossgátan og súdúkó í Morgun-
blaðinu voru leyst á hverjum
degi.
Nína var góð og skemmtileg
kona og sagði að hún hefði alltaf
verið með góðu fólki. Nína átti góð
síðustu fimm ár á hjúkrunarheim-
ilinu Sóltúni og sagði oft að her-
bergið hennar hefði verði kallað
salur í gamla daga, svo rúmgott
fannst henni það vera. Takk fyrir
allt elsku Nína mín. Þín tengda-
dóttir,
Helga Sigurðardóttir.
Nú er komið að kveðjustund
elsku tengdamamma. Þig er ég
búin að þekkja síðan 1973, þegar
ég kynntist Oddi syni þínum.
Fannst ég hafa dottið í lukkupott-
inn að kynnast ykkur Guðna. Allt-
af svo gaman að vera með ykkur,
oft var spilað á spil og mikið hlegið
og ferðirnar í sumarbústaðinn
gleymast aldrei. Þú varðst ekkja
allt of snemma og þá reyndi mikið
á þig. Þú tókst því með æðruleysi,
enda trúuð. Þið voruð svo sam-
rýmd hjón. Þú elskaðir að vera
með fólkinu þínu og passaðir
börnin fyrir okkur ef þess þurfti.
Þegar þú fluttir á Sléttuveginn,
kynntist þú mörgu góðu fólki og
fórst í margar ferðir með þeim.
Svo kom að því að fara á hjúkr-
unarheimilið Sóltún. Þar var vel
hugsað um þig. Ég veit að Guðni
tekur á móti þér. Vil ég þakka þér
fyrir allar samverustundirnar í
gegnum lífið.
Þín
Dýrfinna (Dia).
Elskuleg tengdamóðir mín er
látin á 96. aldursári. Hún kvaddi
þennan heim á hjúkrunarheim-
ilinu Sóltúni, steinsnar frá Lækj-
arbakka, húsi við sjóinn, þeim
stað er hún ólst upp og hljóp um,
lítil og létt á fæti.
Nína var aðeins nokkurra ára
þegar foreldrar hennar, Metta og
Oddur, skildu. Fór hún því í fóstur
á Lækjarbakka til Gísla ömmu-
bróður hennar og konu hans Guð-
rúnar. Að hennar sögn voru þau
henni sem bestu foreldrar. Marg-
ar og góðar voru minningarnar
sem hún sagði frá á heimilinu eða
við leik í nágrenninu. Gáfu þau
henni klossana góðu sem hún tal-
aði oft um og munnhörpuna sem
hún spilaði á alla tíð síðan, sér og
öðrum til skemmtunar. Þar lærði
hún að hjóla á stóru karlmanns-
hjóli undir stöng. Nína hafði verið
í tímakennslu áður en hún byrjaði
í Austurbæjarskólanum fyrir til-
stilli uppeldisbræðra hennar, Sig-
urmundar og Svavars. Hún var
ánægð í skólanum en löng hefur
leiðin verið fram og til baka í öll-
um veðrum. Nefndi hún að eitt
sinn skammaði kennarinn skóla-
bróður hennar fyrir að koma í
skólann á forugum skónum og
sagði „sjáðu bara skóna hennar
Nínu“.
Um fermingaraldurinn flutti
hún í Hafnarfjörðinn til móður
sinnar og Jóhannesar, fósturföður
síns. Þá var Helgi hálfbróðir
hennar um fjögurra ára en fyrir
átti Nína bræðurna Rósmund og
Borgþór Einar. Í Hafnarfirði
gekk hún í skóla St. Jósefssystra
efst á Suðurgötunni, gegnt spít-
alanum, nokkrum húsum ofar en
þar sem hún bjó.
Kynni okkar Nínu hófust 1977
er ég kom fyrst í Búðagerðið með
Vilmundi. Nína og Guðni tóku
mér opnum örmum og reyndust
mér og mínum vel allar götur síð-
an. Nína var falleg með svart liðað
hár, hæglát, vel gefin og vel gerð.
Hún var líka gamansöm og fynd-
in.
Nína passaði barnabörnin sín
flest í lengri eða skemmri tíma.
Alltaf þótti þeim jafn gott að
koma til ömmu og afa í Búðó, næla
sér í kisufisk, horfa á lífið úr eld-
húsglugganum, fylgjast með kall-
inum í byggingakrananum í Skeif-
unni eða spila fótbolta á ganginum
með ömmu.
Nína og Guðni heimsóttu okkur
Villa og strákana Davíð, Guðna og
Ragnar Óla í tvígang til London.
Það var gaman að fá þau í heim-
sókn og var ýmislegt brallað, t.d.
farið á söfnin, í dýragarðinn og
heilsað upp á drottninguna. Svo
var farið í ferð með lest til Önnu,
bróðurdóttur Guðna, á Suður-
Englandi.
Mikill var missir Nínu er Guðni
féll frá fyrir um 27 árum. Hann
var góður eiginmaður og fjöl-
skyldufaðir og voru þau hjón
mjög samrýnd. Nína heimsótti
okkur eftir að Guðni lést, var sam-
ferða Gyðu svilkonu sinni.
Hún flutti úr Búðagerðinu á
Sléttuveg. Þar leið henni vel og
eignaðist marga góða vini, sér á
parti voru það þær Hulda Krist-
jánsdóttir, sem nú er látin, og
Helga Jóhannsdóttir, sem starf-
aði í matsal hússins. Niðri var ým-
islegt í gangi sem hún tók þátt í og
hafði gleði af. Hún fór í siglingu til
Færeyja með eldri borgurum og
skrifaði okkur póstkort þar stend-
ur: „Elsku Villi, Guðrún og strák-
arnir, ég er búin að fara í göng
undir sjóinn og fjöllin og skoða
marga staði… Skipið okkar fer kl.
4 í dag. Ég bið að heilsa öllum,
ykkar mamma.“
Blessuð sé minning þín kæra
Nína og hafðu þökk fyrir allt.
Guðrún Nielsen.
Ég var ung stúlka í KÍ þegar
ég í maí 1983 kynntist ungum
manni. Mig grunaði ekki þá að
hann yrði ástin í lífi mínu og maki.
Ekki grunaði mig þá heldur að ég
dytti í tengdaforeldralukkupott-
inn.
Snemma í sambandi okkar fór-
um við inn í Búðagerði og heils-
uðum upp á Nínu og Guðna. Mér
var strax vel tekið. Nína hélt sér
örlítið til hlés en seinna átti ég eft-
ir að kynnast þessari yndislegu
konu betur og áttum við eftir að
eiga margar ljúfar stundir saman,
ýmist á heimili okkar, í Búðagerð-
inu eða í vinalegum sumarbústað
þeirra í Grímsnesi.
Nína var alltaf húsmóðir og
sinnti því starfi af einstakri natni
en fyrst og fremst var hún stráka-
mamma, hún elskaði drengina
sína fjóra og sinnti þeim af mikilli
alúð og kostgæfni. Hún hafði ein-
lægan áhuga á öllu sem þeir tóku
sér fyrir hendur og hvatti þá
áfram með jákvæðni sinni. Snyrti-
mennska hennar var einstök, allt
var þvegið og straujað, heimilið
hreint.
Ég tók fljótlega eftir valdi
hennar á íslensku. Hún talaði og
ritaði fallegt mál, hafði unun af því
að lesa dagblöðin og safna grein-
um sem henni fundust áhugaverð-
ar, hún naut þess líka að skrifa
niður ljóð og sögur sem urðu á
vegi hennar. Einnig hafði hún
gaman af krossgátum. Íslensku-
hæfileikum sínum skilaði Nína til
drengjanna sinna, sem allir eru
sérlega góðir í íslensku og kunna
að leika sér með tungumálið á
marga vegu.
Nína gegndi stóru hlutverki í
árlegu matarboði bræðranna, þar
sem hún safnaði bröndurum úr
blöðunum og sá svo um brandara-
hornið í partíinu, þetta vakti jafn-
an mikla kátínu okkar. Nína hafði
einstaklega fallega rithönd sem
unun var að skoða, jafnvel í formi
innkaupalista.
Ég gleymi seint jólasmákökun-
um hennar, þar rann fram fjöld-
inn allur af sortum, hver annarri
betri og hver og ein kaka bökuð af
einstakri natni og nákvæmni. Ég
reyndi í mörg ár að baka jafn góð-
ar kökur og hún, eftir hennar leið-
sögn og uppskriftum, en það tókst
mér aldrei.
Nína var einstaklega jákvæð,
glöð og ljúf og aldrei heyrði ég
hana leggja illt orð til nokkurrar
manneskju. Ég hef alla tíð verið
þakklát fyrir að hafa eignast hana
sem tengdamóður, aldrei skipti
hún sér af heimilishaldi okkar
hjónanna, uppeldi barnanna eða
nokkru öðru sem óþægilegt hefði
getað verið. Miklu frekar dró hún
upp jákvæðu hliðarnar; börnin
voru svo góð og vel upp alin, heim-
ilið fallegt, maturinn alltaf svo
góður og þannig mætti telja.
Nína var mikill dýravinur og
sást umhyggja hennar bæði í
umönnun kattarins Kittýjar og
fuglanna í sveitinni, sem fengu ný-
þvegið fuglabað í hvert skipti sem
þau hjónin dvöldu í bústaðnum.
Ég þakka þér, Nína mín, fyrir
samfylgdina í 39 ár og í huga mín-
um er mikið þakklæti fyrir að hafa
eignast yndislegustu og ljúfustu
tengdamóður sem nokkur getur
hugsað sér. Ekki skemmir það
fyrir að fá í kaupbæti frábæra
yngsta drenginn ykkar sem þið ól-
uð svo fallega upp og gerðuð að
þeirri dásamlegu mannveru sem
ég hef fengið að hafa mér við hlið.
Minning þín lifir áfram í hugum
okkar og hjörtum og verður henni
haldið á lofti með fallegum sögum
af þér fyrir komandi kynslóðir.
Þín tengdadóttir,
Guðlaug.
Elsku besta amma mín. Þú átt
svo stóran stað í hjarta mínu. Ég
var alla tíð svo mikil ömmustelpa
og elskaði að koma og vera hjá
ykkur afa Guðna. Þið voruð mínar
stærstu fyrirmyndir í lífinu og
mig langaði að eiga hjónaband,
fjölskyldu og heimili eins og ykk-
ar frá því að ég man eftir mér. Það
var svo óendanlega notalegt að fá
að vera hjá ykkur í Búðagerðinu,
svo rólegt og fallegt andrúmsloft
og kærleikur sem maður fann svo
sterkt fyrir.
Nú þegar komið er að kveðju-
stund rifjast upp svo margar góð-
ar minningar. Þessar minningar
eru svo dýrmætar og ylja mér um
hjartarætur áfram í gegnum lífið.
Þegar þú þurrkaðir innan úr litla
vaskinum við hliðina á stóra til að
ég gæti setið hjá þér á meðan þú
værir að vaska upp. Þegar þú
kenndir mér stafina með stafa-
kubbunum. Þegar þú fórst út að
labba með mig og þurftir að
stoppa mig af þegar ég hljóp á eft-
ir stóra kettinum. Þegar þú leyfð-
ir mér að fá plástur í hvert skipti
sem ég bað um þó það hefði verið
plástur á hjartað og sálina en ekki
endilega sár. Þegar ég fékk að
skríða upp í milli ykkar afa og þið
Nína Oddsdóttir
Innrás Rúss-
lands í Úkraínu
er árásarstríð á
fullvalda ríki og
íbúa þess – árás
á grunngildi
okkar. En það
tekur einnig í
gíslingu fátæk-
ustu ríki heims
og íbúa þeirra.
Stríðsmenn
Pútíns hafa hernumið úkra-
ínska akra, þeir herja á
korngeymslur og loka höfn-
um landsins. Um 20 millj-
ónir tonna af korni eru því
fastar í Úkraínu um leið og
verð á áburði hefur snar-
hækkað. Samkvæmt Al-
þjóðabankanum verða um
tíu milljónir manna sárafá-
tækar við það eitt að mat-
vælaverð hækki um stakt
prósentustig. Frá upphafi
innrásarinnar í Úkraínu hef-
ur matvælaverð á heims-
mörkuðum hækkað um
þriðjung.
Brýn þörf er á afdrátt-
arlausum aðgerðum til að
stemma stigu við þessum
óréttlátu afleiðingum stríðs-
reksturs Pútíns.
Svar Evrópusambands-
ins
Evrópusambandið svarar
þessu neyðarkalli með ýms-
um aðgerðum. Í fyrsta lagi
hjálpum við bágstaddasta
fólkinu þar sem matvæla-
skorturinn hefur mest áhrif.
Evrópusambandið, ásamt
aðildarríkjum þess, hefur
heitið 140 milljörðum króna
til stuðnings Sahel- og
Chad-vatnssvæðunum í Afr-
íku og 31 milljarði til ná-
grannaríkja ESB í suðri.
Þetta fé verður nýtt til að
tryggja berskjölduðu fólki
fæðuöryggi.
Í öðru lagi erum við að
aðstoða ein sextíu sam-
starfsríki ESB til að efla
matvælaframleiðslugetu
sína. Þar er markmiðið ekki
einungis að lækka mat-
vælaverð til skemmri tíma,
heldur að styðja við sjálf-
bæra framleiðslu á þessum
svæðum og draga þannig til
frambúðar úr þörf ríkjanna
á utanaðkomandi aðstoð.
Þess vegna höfum við þegar
tekið frá um 420 milljarða
íslenskra króna til að fjár-
festa í landbúnaði og til að
hrinda af stað átaki til að
tryggja betri næringu,
hreinna vatn og aukið al-
mennt hreinlæti.
Í þriðja lagi styður ESB
viðleitni alþjóðasamfélagsins
til að flytja úr landi þær
milljónir tonna af korni sem
liggja bundnar í Úkraínu.
Matvælakrísa Pútíns er al-
þjóðlegt vandamál og til að
leysa það störfum við náið
með Sameinuðu þjóðunum,
G7-hópnum,
Alþjóðavið-
skiptastofn-
uninni og al-
þjóðlegum
fjármálastofn-
unum.
Áróðursstríð
Pútíns
Stór hluti af
eyðileggjandi
herferð Pútíns
snýst um að
dreifa röngum
og villandi upplýsingum.
Hann heldur því meðal ann-
ars fram að neyðarástandið
sem skapast hefur sé afleið-
ing viðskiptaþvingana ESB
og bandamanna þess. Þetta
er blygðunarlaus uppspuni.
Sannleikurinn er sá að við-
vera rússneskra herskipa í
Svartahafi og árásir Rúss-
lands á úkraínska sam-
gönguinnviði eru vísvitandi
og úthugsaðar aðgerðir til
að stöðva útflutning á úkra-
ínskum matvælum. Áætlað
er að ekki verði hægt að
nýta tæpan þriðjung af nú-
verandi ræktarlandi Úkra-
ínu vegna stríðsrekstrar
Rússa, þar sem bændurnir
megna ekki að sá og upp-
skera meðan stríð geisar.
Þetta mun hafa grafalvar-
legar afleiðingar enda er
alla jafna um 12% af öllu
hveiti sem framleitt er í
heiminum frá Úkraínu, sem
og um 15% af öllu korni og
um helmingur af allri sól-
blómaolíu. Meðan heims-
markaðir eru enn að rétta
úr kútnum eftir Covid-19
eru aðgerðir Rússlands til
þess gerðar að hækka mat-
vælaverð.
Staðföst gegn vansæmd
Á tímum óvissu og mót-
lætis leynast þó tækifæri til
framþróunar. Alþjóða-
samfélagið hefur tekið hönd-
um saman og slík stefnu-
festa væri ekki möguleg án
samvinnu og vináttu banda-
manna eins og Íslands, sem
hefur verið áreiðanlegur og
dyggur stuðningsmaður
Úkraínu. Saman verðum við
að tryggja að heimsbyggðin
hafi aðgang að matvælum.
Það er skammarlegt hafa
hungur að vopni.
Hungurkrísa
Pútíns
Eftir Lucie
Samcová –
Hall Allen
Lucie Samcová
- Hall Allen
»Hluti af eyði-
leggjandi her-
ferð Pútíns snýst
um að dreifa vill-
andi upplýsingum,
til dæmis að neyð-
arástandið sé af-
leiðing viðskipta-
þvingana ESB
Höfundur er sendiherra
Evrópusambandsins á
Íslandi.
Veistu um góðan
rafvirkja?
FINNA.is