Morgunblaðið - 25.07.2022, Síða 2

Brúará Frá vettvangi í gær.
Maður sem féll í Brúará við Miðfoss
á Suðurlandi í gær lést.
Samkvæmt upplýsingum frá lög-
reglunni á Suðurlandi voru við-
bragðsaðilar kallaðir út um klukk-
an tvö að degi til. Hafði maðurinn
hafnað í ánni og borist niður eftir
henni. Þyrla Landhelgisgæslunnar
var kölluð til og fannst maðurinn
eftir skamma leit.
Maðurinn var látinn og báru end-
urlífgunartilraunir ekki árangur.
Maður lést við fall í
Brúará við Miðfoss
2 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 25. JÚLÍ 2022
COSTA DEL SOL
11 DAGAR SAMAN Í SÓL
01. - 11. ÁGÚST
FLUG OG GISTING
VERÐ FRÁ
109.900 KR
Á MANN M.V. 2 FULLORÐNA OG 2 BÖRN
VERÐ FRÁ 187.500 KR. Á MANN M.V. 2 FULLORÐNA
INNIFALIÐ Í VERÐI, FLUG, VALIN GISTING, INNRITAÐUR FARANGUR OG HANDFARANGUR. BÓKAÐU ÞITT SÆTI Á UU.IS
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 569 1100 Fulltrúar ritstjóra Sigtryggur Sigtryggsson sisi@mbl.is Ágúst Ingi Jónsson aij@mbl.is Andrés Magnússon andres@mbl.is Fréttir Guðmundur Sv. Hermannsson ritstjorn@mbl.is Menning Einar Falur Ingólfsson menning@mbl.is
Viðskipti Gísli Freyr Valdórsson vidskipti@mbl.is Íþróttir Víðir Sigurðsson sport@mbl.is mbl.is Jón Pétur Jónsson netfrett@mbl.is Smartland Marta María Winkel Jónasdóttir smartland@mbl.is Umræðan | Minningar mbl.is/sendagrein Prentun Landsprent ehf.
BAKSVIÐ
Andrés Magnússon
andres@mbl.is
Dómsmálaráðherra vill ekki svara til
um hvort gallar hafi verið á fram-
kvæmd sveitarstjórnarkosninga í
Reykjavík í vor og bendir á sveitar-
félagið, Landskjörstjórn og úrskurð-
arnefnd um það, þrátt fyrir að þær
stofnanir hafi vísað málinu frá sér.
Jón Gunnarsson dómsmálaráð-
herra segist ekki hafa lagaheimildir
til að fara yfir framkvæmdina hjá
einstökum yfirkjörstjórnum og
svara því hvort rétt hafi verið farið
að eða ekki, líkt og Morgunblaðið
spurðist fyrir um.
Gramsað í kjörgögnum
Daginn eftir kjördag í vor birti
Páll Hilmarsson, starfsmaður í Ráð-
húsi Reykjavíkur, Twitter-færslu
með sundurgreindum atkvæðatölum
framboða í Reykjavík eftir því hvort
atkvæði voru greidd á kjörfundi eða
utan. Páll var kosningastarfsmaður
og sat fundi yfirkjörstjórnar.
Það að utankjörfundaratkvæðum
hafi verið haldið til hliðar, talin sér
og sérstaklega sundurgreind er
hvorki í samræmi við kosningalög,
reglugerð um talningu atkvæða né
framkvæmdina fram að því.
Ólíkur skilningur kjörstjórna
Þegar leitað var skýringa á þessu
skömmu eftir kosningar kom fram
grundvallarmunur á afstöðu kjör-
stjórna sveitarfélaganna á höfuð-
borgarsvæðinu, svo framkvæmd
kosninga var mismunandi eftir
sveitarfélögum. Ein afstaða kom
fram hjá Evu Bryndísi Helgadótt-
ur, formanni yfirkjörstjórnar í
Reykjavík, en allt önnur hjá öðrum
yfirkjörstjórnum.
Þegar Morgunblaðið leitaði skýr-
inga hjá ráðuneytinu í vor bandaði
það málinu frá sér og sagði það á
borði Landskjörstjórnar. Ástríður
Jóhannesdóttir, framkvæmdastjóri
hennar, kvað talningu og birtingu
niðurstaðna á ábyrgð yfirkjör-
stjórna sveitarfélaga, sem Lands-
kjörstjórn hefði hvorki eftirlits- né
úrskurðarvald yfir. Það lægi hjá úr-
skurðarnefnd kosningamála. Berg-
lind Svavarsdóttir, formaður henn-
ar, sagði í svari til blaðsins að
nefndinni hefði engin kæra borist
vegna talningar utankjörfundarat-
kvæða í Reykjavík á vikulöngum
kærufresti eftir kosningar og því
hefði hún ekkert aðhafst.
Kosningar í uppnámi
Um áramót tóku gildi ný kosninga-
lög með auknu regluverki og nýrri
ríkisstofnun. Af fyrrgreindum svör-
um blasir við að ábyrgð og formfestu
um framkvæmd kosninga er áfátt, líkt
og frumkvæðisskyldu um athugun á
misfellum. Eftir situr óvissa um hina
réttu aðferð, sem stjórnvöld veigra
sér við að skera úr um. Nauðsyn óað-
finnanlegrar framkvæmdar kosninga
ætti að vera öllum ljós eftir vandræðin
í Norðvesturkjördæmi 2021, sem eru
fyrir Mannréttindadómstól Evrópu.
Ýmsar breytingar á lögunum eru
fyrirhugaðar, enda hafa þau reynst
gölluð. Ekki verður þó séð í Samráðs-
gátt að þessi álitaefni séu þar á meðal,
en á hinn bóginn var í janúar skipaður
starfshópur til að fjalla um atkvæða-
greiðslu utan kjörfundar, sem skal
skila af sér fyrir haustið.
Morgunblaðið/Eggert
Ráðherra Jón Gunnarsson dómsmálaráðherra í gáttinni að skrifstofu sinni.
Kosningaframkvæmd enn á reiki
- Ósamræmi í framkvæmd sveitarstjórnarkosninga - Vafi leikur á um meðferð kjörgagna í Reykjavík
- Hin rétta aðferð í lausu lofti - Stofnanir vísa hver á aðra - Gölluð kosningalög verða endurskoðuð
Karítas Ríkharðsdóttir
karitas@mbl.is
Miðasala á Þjóðhátíð er sambærileg
og undanfarin ár. Búist er við fjöl-
mennri Þjóðhátíð um helgina og
finna hátíðarhaldarar fyrir miklum
spenningi.
„Miðasalan gengur vel. Við bú-
umst við stórri Þjóðhátíð,“ segir
Hörður Orri Björnsson, formaður
Þjóðhátíðarnefndar, í samtali við
Morgunblaðið.
„Það sem er flöskuhálsinn eru
auðvitað samgöngur. Þjóðhátíðin
eins og við þekkjum hana verður
ekkert stærri, það bara er ekki
hægt,“ segir Hörður Orri enn frem-
ur.
Veðurspáin góð
Síðustu tvö ár hefur Þjóðhátíð
verið aflýst vegna heimsfaraldursins
Covid-19. Hörður segir tilhlökk-
unina því mikla.
„Það er mikil tilhlökkun. Það er
langt síðan síðast og allir bara mjög
spenntir. Langtímaveðurspáin í dag
er líka mjög góð, það gefur okkur
byr undir báða vængi að þetta verði
bara stórkostleg Þjóðhátíð.“
Í fyrsta skipti verður VIP-
tjaldsvæðið á Þórsvelli en svæðið
sem hafði áður verið notað undir það
var ekki í boði þar sem þar nú er ris-
in íbúðabyggð. Hörður segir eftir-
spurnina eftir svæðinu alltaf mjög
mikla en það er vaktað og kemst
enginn inn á það án armbands.
Þá tekur Þjóðhátíð þátt í nýju for-
varnarátaki í ár, en það er átak ríkis-
lögreglustjóra og Neyðarlínunnar,
Verum vakandi. Áður hafði verið
samstarf við forvarnarhópinn Bleika
fílinn.
Búast við fjöl-
mennri Þjóðhátíð
- VIP-tjaldsvæðið nú á nýjum reit
Morgunblaðið/Ófeigur
Verslunarmannahelgi Þjóðhátíð
fer fram núna um helgina.
Ari Páll Karlsson
ari@mbl.is
Rafbílasamband Íslands gefur lítið
fyrir niðurstöður Hagfræðistofnunar
HÍ um að ívilnun vegna kaupa á rafbíl-
um sé óhagkvæmasti kosturinn til að
draga úr losun en þar er gert ráð fyrir
að ríkið verði af tæpum 39 milljörðum
haldi stuðningur þess við rafbílakaup
áfram fram til ársins 2030.
Tómas Kristjánsson, formaður
sambandsins, segir margar forsendn-
anna sem þar eru gefnar ekki eiga sér
stoð í raunveruleikanum – dæmið sé
því skekkt.
Fyrst og fremst sé afar ólíklegt að
ríkisstuðningurinn muni vara fram til
ársins 2030 og því ólíklegt að kostn-
aðurinn reynist eins mikill og raun ber
vitni. Í nýjustu löggjöfinni segir að
niðurgreiðslan varði allt að 20 þúsund
bíla og gildi til loka árs 2023.
Rafbílasambandið gerði nýverið
umsögn við nýjustu lagabreytinguna,
þar sem óskað var eftir langtíma-
stefnu.
„Við gerðum þarna líkan þar sem
við gerðum ráð fyrir áframhaldandi
óbreyttum stuðningi til ársins 2024 og
tveimur árum eftir það myndi hann
falla niður í skrefum.“ Þar sé því gert
ráð fyrir að stuðningi verði hætt árið
2027, heilum þremur árum fyrr en
skýrslan gerir ráð fyrir. „Þetta verður
svona svart hjá þeim af því að þau eru
að miða við árið 2030, sem enginn ann-
ar er að gera. Þau eru í raun og veru
að gefa sér kolrangar forsendur.“
Miða við 225 krónur á lítrann
Til viðbótar við það hafi Hagfræði-
stofnun gefið sér það, án þess að hafa
vísað í neina heimild, að rafbílar séu
hlaðnir heima í sjö af hverjum tíu
skiptum, annars á hraðhleðslu-
stöðvum. Þá reiknar hún tímakaup
fólks sem bíður á hraðhleðslustöðvum
með álagi. Tómas bendir á að bróður-
partur fólks hlaði bílana heima hjá sér
og sé hraðhleðsla notuð nýti fólk tím-
ann í annað. „Svo miða þau við að elds-
neytisverð sé 225 krónur á lítrann sem
við getum auðvitað hlegið að í dag,“
segir Tómas en lægsta verð í dag
stendur í 314 krónum.
Til viðbótar bendir Tómas á að raf-
bílar hafi fallið í verði og reiknað er
með því að rafbílar verði orðnir 50%
ódýrari en eldsneytisbílar árið 2030.
Það verði því lítill hvati að lækka verð,
séu bílarnir þegar ódýrari. „Að sjálf-
sögðu verður þessi stuðningur löngu
dottinn út fyrir árið 2030.“
Dæmi sem er verulega skekkt
- Rafbílasamband Íslands ekki sammála nýrri skýrslu Hagfræðistofnunar HÍ
- Gefi sér „kolrangar forsendur“ - Rafbílar verði ódýrari en elsneytisbílar