Morgunblaðið - 27.05.2022, Blaðsíða 36

36 MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 27. MAÍ 2022
JARÐGERÐARÍLÁT
BÚÐU TIL ÞÍNA EIGIN MOLTU !
www.gamafelagid.is 577 5757 igf@igf.is
Jarðgerðarílátið er 310 lítra og er
hugsað fyrir þá sem vilja prófa sig áfram
við moltugerð.
Um það bil 30-35% af heildarmagni
heimilissorps er lífrænn úrgangur sem
má jarðgera. Afurð jarðgerðarinnar,
moltan, nýtist sem næringarríkur
áburður fyrir garðinn.
Jarðgerðarílátið er hægt að panta í
vefverslun okkar eða í síma 577 5757.
Á
sa Jóhannsdóttir útskrif-
aðist úr Garðyrkjuskóla
ríkisins árið 1992. Náminu
var þannig háttað að nem-
endur voru tvö ár í skólanum og síð-
an á samningi í átján mánuði.
„Á samningstímanum mínum
vann ég hjá Borgargörðum í
Laugardalnum þar sem ég tók þátt í
allri uppbyggingu á svæðinu. Meðal
annars að gera Húsdýragarðinn sem
var opnaður árið 1990. Á þessum
tíma voru Skrúðgarðurinn, Grasa-
garðurinn og Ræktunarstöðin en
restin var bara tún.
Ég er ákaflega stolt af þeim
verkefnum sem ég kom að á
þessum tíma. Meðal annars
því að setja niður aspirnar í
aspagöngunum sem vafa-
laust allir Reykvíkingar
þekkja,“ segir Ása þegar
hún er beðin að rifja upp
gamla tíma.
Margt breyst með
hækkandi hita
Að ýmsu þarf að huga þegar
kemur að garðrækt og eitt er
víst að tímarnir breytast og garð-
arnir með.
„Já, það hefur margt breyst með
árunum. Sem dæmi má nú finna
margar trjátegundir sem ekki þrif-
ust hér almennilega fyrr en nú vegna
veðurs. Töfratré sem dæmi eru mjög
falleg tré sem fóru að gefa ber með
árunum. Þessi ber eru baneitruð.
Það þarf ekki mörg ber til að drepa
fólk en nú má finna þau í öllum görð-
um með svona trjám í. Ef börn eru
nálægt þarf að tína fræin strax af og
ekki leyfa berjunum að þroskast.
Þetta eru ofboðslega falleg tré sem
bera falleg fræ en ég man eftir einu
barni sem stakk upp í sig lúku af
berjum, skyrpti þeim svo út úr sér
en varð mjög mikið veikt. Barnið
jafnaði sig blessunarlega. En þetta
var fyrir mörgum árum og þá var
vitneskjan ekki eins og hún er nú.
Það er ýmislegt sem gerist með
hækkandi hitastigi í landinu sem við
trjágrúskarar viljum vita og skilja.“
Ekki nóg að vera
góður í að klippa
Hvað er vinsælt í görðum í ár?
„Fólk vill náttúrlega hafa lítið fyr-
ir garðinum sínum en hafa hann
flottan. Pallarnir hafa stækkað og
grasið minnkað. Það er minna um
stór tré og aspir ekki eins vinsælar
nú og áður var.“
Hvað skiptir máli að fólk viti þeg-
ar á að klippa runna?
„Það er orðið rosalega mikið um
að stór fyrirtæki sjái um garðana hjá
fólki og að í slíkum fyrirtækjum séu
fáir faglærðir sem þekkja hvernig á
að klippa runna.
Þetta geta verið flinkir klipparar,
sem kunna að búa til kúlur og fleira,
en það eru margar tegundir sem
ekki hentar að kippa í kúlur. Plöntu-
kunnáttan verður að vera fyrir hendi
því það er ekki æskilegt að klippa
blómstrandi runna í kúlur. Margir
runnar blómstra á fyrra árs grein-
um. Sem þýðir að greinin myndar
blómin árið á undan. Þegar klippt er
í kúlu um vorið, þá er öll blómgunin
klippt í burtu og þá nær greinin ekki
að blómstra og þá er helsta skraut
plöntunnar klippt í burtu. Sem dæmi
blómstra nær allir berjarunnar á
fyrra árs greinum. Flestir kaupa
þessa runna til að fá ber og ef þeir
eru rangt klipptir þá verður upp-
skeran lítil sem engin.“
Best að setja sér raunhæf markmið
Ása segir taka allt upp í fjögur ár
fyrir runna að jafna sig sem hafa
verið klipptir til á rangan hátt og að
sérfræðingar eins og hún komi oft að
slíkum málum í görðum hjá fólki sem
vill fá meiri blóm og hafa garðinn í
náttúrulegra formi.
„Ég get orðið rosalega hneyksluð
stundum. Ég viðurkenni það. Það
hentar að kúluklippa blátopp og í
raun marga toppa. Limgerðis-
plöntur henta einnig í svona klipp-
ingar því við ræktum þær ekki vegna
blóma.
Það sem ég segi við alla er að það
liggur ekkert á þegar kemur að
garðinum. Það þarf ekki að gera
hann einn, tveir og þrír.
Best er að taka garðinn hægt og
rólega í gegn. Sér í lagi garð sem er í
órækt.
Það tekur tíma að ná svæðum góð-
um og ég mæli með að velja lítil
svæði í garðinum og gera þau falleg í
stað þess að ráðast á allan garðinn í
einu. Það er eins með garðinn og
ræktina. Ef þú ákveður að fara í
ræktina alla daga vikunnar og mætir
svo bara þrisvar þá er þér að mistak-
ast. Við þurfum að njóta okkar í
görðunum og skilja út á hvað garð-
rækt gengur. Ef fólk þarf aðstoð eða
hjálp þá ætti það heldur ekki að hika
við að fá fagfólk með sér í lið. Við Ís-
lendingar eigum nóg af þannig sér-
fræðingum sem hafa unun af því að
fylgja görðunum eftir í einhvern
tíma,“ segir Ása.
Tímarnir breytast og garðarnirmeð
Ása Jóhannsdóttir skrúð-
garðyrkjufræðingur bendir
á mikilvægi þess að sér-
fræðingar komi að málum
þegar runnar eru klipptir til,
því ekki er gott að klippa í
kúlu þá runna sem
blómstra á sumrin.
Elínrós Líndal | elinros@mbl.is
Þetta eru blómin sem oft eru klippt í
burtu þegar runnar sem blómstra á
sumrin eru klipptir í kúlu.
Morgunblaðið/Hákon
Ása Jóhannsdóttir skrúð-
garðyrkjufræðingur hefur
unnið við fag sitt í þrjátíu ár.
Það er ekki sama
hvernig runnar
eru klipptir að
mati Ásu.
Ása vann í Laugardalnum þeg-
ar hún var á samningi á sínum
tíma og kom að því að gera
Húsdýragarðinn og aspagöng-
in svo eitthvað sé nefnt.