Morgunblaðið - 27.05.2022, Síða 38

38 MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 27. MAÍ 2022
Rafhitun
Ryðfríir neysluvatnshitarar, hitöld (element),
hitastillar, hitastýringar, rafhitarar til húshitunar
og flest annað til rafhitunar.
Við hjá Rafhitun erum sérfræðingar í öllu sem við
kemur rafhitun. Við bjóðum einungis úrvals tæki
sem hafa sannað sig með áralangri reynslu.
Rafhitarar fyrir heita potta
Kaplahrauni 19 • Hafnarfirði • Sími: 565 3265 • ww.rafhitun.is
íslensk
framleiðsla
í 25 ár
Hiti í bústaðinn
F
ólk er að springa úr þrá í að fara að
gera eitthvað dramatískt í görðum
sínum núna en veðrið hefur sett strik
í reikninginn þó nú megi eiga von á
frostlausum nóttum. Þá má fara að
setja niður litrík og falleg blóm, en það hafa
ekki verið kjöraðstæður fyrir þau fyrr en
nú,“ segir Guðmundur sem er án efa einn
reynslumesti garðyrkjufræðingur landsins.
Þegar viðtalið er skrifað féllu létt snjókorn
á bíl blaðamanns. Grasið allt í kringum hús
miðborgarinnar er frekar gult á litinn og
myndir frá Norðurlandi sýna umhverfi sem
minnir á desembermánuð í fyrra.
Hvað með grasið? Er almenningur farinn
að slá garðinn sinn?
,,Já, það má búast við því að sumir séu farnir
að slá garðinn sinn. Einn félagi minn keypti sér
sem dæmi ,,sláttuvélarróbóta“, sem hann lætur
keyra um garðinn sinn reglulega en þá hverfur
mosinn sjálfkrafa og grasið verður fallega
grænt, sem er alltaf smart.
Það er mjög misjafnt eftir hverju fólk er að
leita en að vera í garðinum líkist því að fara út
að skokka ef þú spyrð mig. Það tekur smátíma
að koma sér af stað en þegar maður er kominn í
góða æfingu þá jafnast ekkert á við tilfinn-
inguna sem maður upplifir innra með sér. Það
er ákveðin hugsleiðsla fólgin í því að vera í garð-
inum.“
Áhugi Guðmundar á garðrækt hefur breyst
með árunum. Nú reynir hann að hafa svæðið í
kringum plönturnar þannig að það þurfi sem
minnst viðhald. ,,Ég loka yfirborðinu til að
koma í veg fyrir að arfi nái að koma sér fyrir í
beðunum. Í dag er fólk með alls konar blóm og
jurtir í kingum húsin sín. Fjölærar plöntur og
alls konar gróður sem springur út á mismun-
andi tímum.
Það verður að vera gott og gaman að fara út í
garð og þangað á fólk að fara til að njóta meira
en til að fara þangað bara til að fara út að vinna.
Það er mín skoðun. Þá myndast tækifæri til að
stunda hugleiðslu úti í garðinum sem er stað-
urinn þar sem við tengjumst náttúrunni á mjög
einstakan hátt.“
Með kryddjurtir og salat í pottum
Guðmundur segir þróunina að undanförnu
þannig að nú sé fólk með minni svæði í garð-
inum sem það sinnir vel í stað þess að vera með
stóra garða eins og áður tíðkaðist.
,,Við leggjum áherslu á að fólk nostri við þau
svæði sem hvað mest er horft á. Sem dæmi stað-
inn í garðinum sem horft er á út um eldhús-
gluggann. Svæðið við innganginn og við pottinn
svo eitthvað sé nefnt.
Grasflöturinn er að minnka í kringum hús
landsmanna og nú er meira um palla og steypu
og svo plöntur í pottum.“
Hvað er fallegt að setja í blómabeð á góðum
stað í garðinum?
,,Til er flóra af runnum sem blómstra á mis-
munandi tímum, kvistir, fjölærar plöntur og
sumarblóm. Ég mæli með að finna eitthvað sem
gleður augað árið um kring.“
Hvaða tré eru að þínu mati fallegust?
,,Það fer eftir því í hvaða stærðarflokki við er-
um að tala um. Nú er fátíðara að fólk sækist eft-
ir mjög stórum trjám í garðana sína. Ef verið er
að sækjast eftir einhverju nettu get ég mælt
með koparreyni eða bergreyni, og fyrir þá sem
vilja aðeins stærri tré þá er alpareynir góður
kostur. Hann er fallegur og vex frekar hægt.“
Hvað með þá sem vilja rækta eitthvað mat-
arkyns í garðinum?
,,Það er vinsælt að vera með kryddjurtir og
salat í pottum við grillið þar sem auðvelt er að
sækja það þegar maturinn er eldaður. Ég mæli
með því að fólk byrji smátt og stækki svo við sig
í ræktun á matjurtumþegar reynsla er komin á
ræktunina. Að rækta það sem við borðum yfir
sumarið er góð byrjun í stað þess að rækta fyrir
allt árið tegundir sem þurfa geymslu og gefast
svo upp. Enda eru fáir í því að frysta þau mat-
væli sem koma úr garðinum og afgangs verða.
Það er svo gott að muna að garðurinn er lif-
andi fyrirbæri sem breytist með okkur mann-
fólkinu. Við þróumst og þroskumst með árunum
og garðurinn okkar á að endurspegla það.“
Með fimmtíu ára reynslu í faginu
Hvað hefur þú starfað lengi í þínu fagi og
hvernig hefur garðurinn þinn breyst með ár-
unum?
,,Ég þori varla að segja það upphátt en ég hef
starfað við garðrækt frá árinu 1978. Ég er alltaf
að fara í gegnum allskonar tímabil og áhugi
minn hefur breyst með tímanum.
Nú hef ég sem dæmi meiri áhuga á fjölærum
plöntum en ég áður gerði. Það eru plöntur sem
koma upp ár eftir ár en eru ekki lifandi ofan-
jarðar yfir veturinn. Fyrst var ég meira heill-
aður af trjám og runnum en nú spái ég meira í
fjölbreytt litaval og finnst mér garðurinn minn
aldrei eins fallegur og þegar hann er fullur af
plöntum sem blómstra á mismunandi tíma.“
Hvaða fjölæru plöntur finnst þér fallegastar
núna?
,,Ég held mikið upp á sveipstjörnu, blágresi
og klettaroða og lyklar eru mjög vinsælir núna
en fræðiheiti þeirra er prímúlur. Lyklar eru
góðir fyrir íslenska veðráttu, enda breiða þeir út
blöð sín og blóm á móti kalda íslenska veðrinu
eins og við höfum verið að upplifa að undan-
förnu.“
Ekki náttúrulegt að vilja fullkominn garð
Erum við Íslendingar nógu metnaðarfull þeg-
ar kemur að görðunum okkar núna?
,,Já, það finnst mér. Kórónuveiran fékk okk-
ur til að fara meira inn á við og vera heima við.
Að setja athyglina á nærumhverfi okkar í ríkara
mæli. Almenningur hefur því verið duglegri en
oft áður að hugsa vel um garðinn sinn.
Lykilatriðið að mínu mati er að njóta sín í
garðinum og að hafa gaman þar. Garðurinn á
ekki að vera vinna eða kvöð, þá vex hann okkur
yfir höfuð.“
Í Gróðrarstöðinni Mörk leitast starfsfólk við
að svara einföldum spurningum um blóm og tré.
Þar er ekki verið að teikna upp eða skipuleggja
garða fyrir fólk.
,,Ég lít á mitt hlutverk í vinnunni að fá fólk til
að vera með heilbrigt viðhorf til garðsins og að
útskýra hvernig best er að sjá um garðinn.
Garðurinn þinn þarf ekki að vera ofurgarður.
Hann ætti mikið frekar að vera flottur garður
með skemmtilegum hugmyndum. Ég vil hvetja
alla til að forvitnast aðeins meira um garðana í
kringum sig og taka eftir því hvað fólk verður
oft feimið og hlédrægt við að tala um garðana
sína. Hugmyndin um ofurgarða er klemma sem
enginn vill vera í og í mótsögn við þá hugmynd
að tengjast náttúrunni á hennar forsendum. Við
ættum aldrei að vera með óraunhæfar vænt-
ingar þegar kemur að görðum okkar frekar en
einhverju öðru í lífinu,“ segir Guðmundur og
brosir.
Hinn fullkomni garður er ekki til
Garðurinn á að vera lifandi og þroskast með eigendum sínum.
Hugmyndin um hinn fullkomna garð á sér enga stoð í raunveru-
leikanum og er í andstöðu við náttúruna og fegurðina sem finna
má í ófullkomleikanum að mati Guðmundar Vernharðssonar,
garðyrkjufræðings hjá Gróðrarstöðinni Mörk.
Elínrós Líndal | elinros@mbl.is
Morgunblaðið/Kristinn Magnússon
Ljósmynd/Colourbox Morgunblaðið/Kristinn Magnússon
Garðyrkjufræðingarnir Sigríð-
ur Helga Sigurðardóttir og
Guðmundur Vernharðsson
eru hjón. Saman eiga þau
Gróðrarstöðina Mörk.
Af hverju ekki
að rækta vínber
í garðinum?
Það þarf ekki að vera flók-
ið að rækta blaðsalat. Það
þarf bjartan vaxtarstað og
frjósaman jarðveg.
Ljósmynd/Colourbox
Nú er vinsælla en áður
að setja tré, blóm og
annan gróður í potta á
þeim stöðum sem eru
áberandi við heimilin.
Lyklar eru falleg
blóm sem koma í
alls konar litum.