Morgunblaðið - 12.09.2022, Side 16

16 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 12. SEPTEMBER 2022
Í Morgunblaðinu 13.
ágúst sl. var birt viðtal
við settan sótt-
varnalækni, Kamillu
Sigríði. Umtalsefnið
var m.a. ákvörðun Dana
að banna bólusetningar
barna gegn Covid, en
þeir hafa bannað fyrstu
bólusetningar frá 1. júlí
og lagt algert bann á
seinni sprautuna frá 1.
september.
Fram kom í máli Kamillu að hér-
lendis stæði ekki til að hætta bólu-
setningum barna gegn Covid.
Athyglisvert er að sjá hvernig þess-
ar náskyldu þjóðir geta komist að svo
ólíkum og andstæðum niðurstöðum.
Sömu vísindin til grundvallar og sama
fólkið erfðafræðilega séð. Hvað er þá
að?
Nauðsynlegt er að sóttvarnalæknir
geri frekari grein fyrir þessari
ákvörðun embættisins og leggi fram
skýringar með tilvísunum í þau vís-
indi sem lögð voru til grundvallar
ákvörðuninni. Hvernig getur þetta átt
sér stað? Ekki svo að þetta fjalli bara
um einhverja skoðun. Þetta fjallar um
það dýrmætasta í lífi okkar allra,
börnin okkar og barnabörn.
Tvær lykilspurningarnar
Spurning A: Hverjar eru læknis-
fræðilegar ástæður/vísindi sótt-
varnalæknis á Íslandi sem réttlætt
gætu bólusetningar barna undir 18
ára? Og við hvaða aldurshópa er átt?
a) frá sex mánaða til fjögurra ára eins
og byrjað er að bólusetja í BNA? b)
frá fimm ára til 11 ára, c) eða frá 12
ára að 18 ára?
Nokkrar rannsóknir hafa verið
gerðar á börnum og um aukaverkanir
bólulyfjanna. Sænsk rannsókn var
gerð á tveimur milljónum sænskra
barna, heilbrigðum og alvarlega veik-
um, sem öll höfðu greinst jákvæð á
pcr-prófi. Í Svíþjóð búa 10 milljónir.
(Ludvigsson et al.) Alvarleg veikindi
voru sjaldgæf og ekkert barn hafði
látist af Covid, flest þeirra aðeins með
væg einkenni í efri loftvegi. Engar
andlitsgrímur voru notaðar í skólum í
Svíþjóð og ekkert benti til að börnin
breiddu út faraldurinn.
Sambærilegar rannsóknir voru
gerðar í Þýskalandi og
Bretlandi. Samkvæmt
niðurstöðum opinberra
gagna hafði ekkert heil-
brigt barn látist eða
orðið alvarlega veikt.
Sýnir þetta að börnum
er hverfandi hætta búin
af veirunni SARS-
CoV-2, lítið var um al-
varleg veikindi og engin
dauðsföll af völdum Co-
vid urðu meðal heil-
brigðra barna.
Þá má einnig benda á
íslenska rannsókn sem
gerð var á 1.749 börnum hjá 365 þús-
und íbúa þjóð, þar sem ekkert barn
lagðist inn á sjúkrahús vegna alvar-
legra veikinda og hafði ekkert látist
af Covid. Börnin höfðu væg loftvega-
einkenni, líkt og komið hefur fram í
gögnum frá Svíþjóð, Þýskalandi og
Bretlandi, en þar búa yfir 150 millj-
ónir.
Risastór faraldsfræðileg rannsókn
(Ioannidis et al.) var gerð í 34 löndum,
þar á meðal á Íslandi. Niðurstaðan
var að börnum á aldrinum 0-18 ára
stafar hverfandi lítil hætta af Covid,
eða 0,0027%, statistískt núll. Með
öðrum orðum: Innbyggð „vernd“
barna gegn Covid er 99,99732%
(̃100%). Áhættan er hverfandi, bæði
meðal veikra barna og heilbrigðra. Ef
eingöngu er miðað við heilbrigð börn
er áhættan ẽngin og í raun meiri líkur
á að flugvél lenti á höfði þeirra.
Hvernig réttlætir sóttvarnalæknir
læknisfræðilegar ástæður fyrir því að
bólusetja börn gegn sjúkdómi sem
þeim stafar engin hætta af? Slíkt lyf
fyrirfinnst því miður ekki. Ef slíku er
haldið fram þá er það auðvitað rang-
hugmynd eða blekking.
Þau bólulyf sem er í boði eru á
neyðarleyfum skv. Matvæla- og lyfja-
stofnun Bandaríkjanna (US FDA,
EUA Emergency Use Authorisation),
eða eru á skilyrtu markaðsleyfi í Evr-
ópu skv. Lyfjastofnun Evrópu (EMA,
CMA Conditional Marketing author-
isation). Þetta er í raun sama neyð-
arleyfið í báðum heimsálfunum. Leyf-
in eru einnig með sömu fyrirvörum;
að þau séu til rannsóknar á veittum
neyðarleyfistíma og að engin önnur
lyf séu samtímis á mörkuðunum sem
gætu gagnast fólki gegn Covid.
Gögn stærstu gagna-
banka veraldar og
annarra rannsókna
Annar eins fjöldi skráðra auka-
verkana og dauðsfalla vegna núver-
andi bóluefna gegn Covid hefur aldrei
sést áður í sögu skráðra aukaverkana,
jafnvel þótt samanlagður fjöldi allra
aukaverkana af bólusetningum sé
hafður til samanburðar síðustu 50 ár-
in. Þetta kemur fram skv. stærstu
gagnabönkum okkar, eins og US VA-
ERS og í Evrópu EudraVigilance og
fleiri gagnabönkum.
Hér í þessari umfjöllun er þó aðeins
tekið á aukaverkunum meðal barna
og þær einskorðaðar við hjartabólgur
og gollurshúsbólgur eftir C19-
sprauturnar. Aukaverkanir af öðrum
toga eru þó einnig umtalsverðar og
miklar.
Hér verður stuttlega fjallað um
aukaverkanir hinna nýju mRNA-
bóluefna (Pfizer og Moderna). Með-
altíðni hjartabólgna barna á aldrinum
12-17 ára skv. US CDC (smit-
sjúkdómastofnun Bandaríkjanna) er
eitt barn á hver 16 þúsund börn
(16,125), í hlutfalli 1:16,125.
a) Í rannsókn (JAMA, Oster et al.)
sem unnin er úr gögnum VAERS er
tíðni hjartabólgna 70,73 börn á hverja
milljón mRNA-sprauta – þar mælist
tíðni hjartabólgna 0,53/milljón. Þetta
þýðir að tíðni hjartabólgna hefur auk-
ist um 134% eftir mRNA C19-
sprauturnar.
https://tinyurl.com/paf88dp9
b) Nýleg ísraelsk rannsókn (Me-
vorach et al.) sem gerð var á 12-15 ára
börnum og birt í NEJM (New Eng-
land Journal of Medicine) sýndi tíðni
áhættu hjartabólgna eftir Pfizer
mRNA-sprautur = einn af hverjum
12.361. Eins og fyrr sagði metur CDC
áætlaða áhættu vera eitt barn á hver
16.125 börn, á meðal 12-17 ára
drengja.
https://tinyurl.com/y23u7p6b
c) Bandarísk rannsókn (Schauer et
al.), Journal of Pediatrics, hjá börn-
um.
d) Taílensk rannsókn (Mangs-
anguan et al.) á rúmlega 300 13-18
ára skólabörnum er sú fyrsta sinnar
tegundar sem er framsýn. Börnunum
er fylgt eftir með rannsóknum, m.a.
hjartariti, hjartaómun og mælingum
hjartaensíma (CKMB/Troponin-T)
með nokkurra daga millibili hvort
heldur þau fundu til einkenna eða
ekki.
Niðurstöðurnar voru sláandi. Stór
hluti barnanna, 29,24%, aðallega
drengirnir, var með ýmis einkenni
hjartaskaða eins og háþrýsting, hrað-
takt, hjartsláttaróreglu og and-
þyngsli. 2,33% þeirra sýndu merki
hjartabólgu/gollurshúsbólgu.
Þetta er langt umfram það sem áð-
ur hefur verið sýnt fram á meðal
barna og ungs fólks hingað til, sbr.
áðurnefnt hlutfall áætlaðrar tíðni
hjartabólgna þessa aldurshóps, sem
CDC áætlar vera 1: 16,125. Þessi
rannsókn bendir til að skaðsemi nú-
verandi mRNA-bóluefna sé margfalt
meiri á hjarta barna og ungs fólks.
Það er í margfeldinu x53, eða hjarta-
bólgur hjá einu barni af hverjum 300,
eða 1:300, en ekki eitt barn af hverj-
um 16 þúsund eins og áður var talið!
Miklu alvarlegra en svartsýnustu
menn höfðu áður gert sér í hugar-
lund, jafnvel þótt um geti verið að
ræða vægari breytingar á hjarta-
starfseminni hjá flestum barnanna og
jafnvel einkennalaust. Þá vakna
spurningar um möguleg seinni tíma
hjartavandamál; hjartabilanir,
hjartaáföll eða jafnvel skyndidauða
vegna skaða á leiðslukerfi hjartans.
Hvað með tengsl við skyndidauða
(SADS) sem þekkt eru eftir að
spraututíminn hófst, t.d. meðal
íþróttafólks sem hefur verið að falla
niður við æfingar eða íþróttaiðkanir
sínar. SADS? Það vitum við einfald-
lega ekki því það hefur ekki verið
rannsakað. (SADS stendur fyrir Sud-
den Adult Death Syndrome.)
https://tinyurl.com/2em8umem
Þetta eru nokkrar hinna læknis-
fræðilegu skýringa sem mæla gegn
því að sprauta börn með þessum
mRNA-bóluefnum. Hér er þó ein-
göngu verið að fjalla um mögulega
skaðsemi á hjörtu barna, jafnvel þótt
taugafræðilegir kvillar, blóðsega-
vandamál, sjálfsofnæmisviðbrögð og
afleiðingar bælds ónæmiskerfisins
gegn öðrum sjúkdómum og krabba-
meinsmyndunum gæti kallað á sér
greinaflokk aukaverkana þessara
lyfja. Sjá nánar skýrslu WCH hér:
https://tinyurl.com/bddyck8h
Miklu algengari hjartavandamál-
unum eru þó ýmis vandamál tengd
skaða á taugakerfinu, blóðsega-
vandamál, blæðingatruflanir
kvenna, frjósemisvandamál kvenna
og karla, fósturlát, burðarmáls- og
ungbarnadauði, ónæmisskerðing
(VAIDS) auk lægri fæðingartíðni
barna o.s.frv. Þyrfti reyndar tugi
greina til að gera hinu upplýsta sam-
þykki lágmarksskil (ef vísað er til
Nürnberger Kodex-lyfja í rannsókn
https://tinyurl.com/ycyrzrx8).
Spurning B: Hvert er hið „teknó-
kratíska“ atriði réttlætingar bólu-
setninga barna? Ofangreind atriði
ná ekki almennilega utan um mál
setts sóttvarnalæknis hvað varðar
réttlætingu út frá „tæknilegum
ástæðum“. Hafa þessi teknókratísku
atriði eitthvað með heilbrigði
barnanna að gera eða þá aðra íbúa
þjóðfélagsins og hverja þá? Eða er
hér verið að sletta fram einhverri
annarlegri pólitískri afstöðu hjá
embætti sóttvarnalæknis? Embætti
sem á að fjalla um heilsu fólks fyrst
og fremst en ekki hafa stjórnmál í
forgangi heilbrigðisaðgerða? Vin-
samlegast útskýrið afstöðu sótt-
varnalæknis hvað þetta atriði varð-
ar.
Ljóst er að við verðum að gæta
meiri varkárni í því hvaða áhrif bólu-
efni þessi geta valdið á heilsu barna
okkar, ungs fólks og fullorðinna, og
hvaða skaða ný bólulyf geta valdið.
Sérstaklega þar sem ávinningur
sprautanna er enginn en sýnd
áhætta skaðans gríðarleg. Aldrei
hefur verið sýnt fram á neina kosti
bólulyfjanna umfram áhættuna af
þeim. Andlát aðeins eins barns eða
alvarlegur skaði eða dauði af bólu-
lyfjunum er langt umfram meintan
ávinning þeirra eins og fólki ætti að
vera ljóst út frá þessari stuttu um-
fjöllun hvað varðar hjartavandamál
barna og ungs fólks tengt þessum
nýju bóluefnum.
Skora ég því hér með á sóttvarna-
lækni að birta öll þau vísindi sem
embættið leggur til grundvallar ef
það telur sig þess umkomið að geta
lagt eitthvað fram sem réttlætt gæti
þá afstöðu embættisins að halda
bólusetningum barna áfram. Að öðr-
um kosti verði barnabólusetningum
gegn Covid hætt tafarlaust.
Eftir Guðmund
Karl Snæbjörnsson
»Nauðsynlegt er að
sóttvarnalæknir geri
frekari grein fyrir þess-
ari ákvörðun embættis-
ins og leggi fram skýr-
ingar með tilvísunum í
þau vísindi sem lögð
voru til grundvallar
ákvörðuninni.
Guðmundur Karl
Snæbjörnssson
Höfundur er sérfræðingur í
heimilislækningum.
Ef árangurinn er enginn en áhættan
mikil hví þá að sprauta börnin?
Austurbæjarskólinn
var reistur af stórhug
rétt fyrir heimskrepp-
una 1930. Í hönd fóru
miklar hræringar í
skólamálum. Straum-
hvörf urðu með til-
komu nýs skólastjóra,
Sigurðar Thorlacius,
auk kennara, sem
gjörbreyttu kennslu-
háttum. Sjálft skóla-
húsið er stórvirki og kennileiti í
borgarlandslaginu. Það er fyrsta
opinbera byggingin sem skreytt var
að utan með listaverkum og fyrsta
húsið sem kynt var með heitu vatni
úr iðrum jarðar. Það eitt gerir hús-
ið heimssögulegt. Skólinn var búinn
bíósal, sundlaug, skólaeldhúsi, sér-
kennslustofum o.s.frv. Tveir menn
voru sendir til Þýskalands Weimar-
lýðveldisins til að kaupa allan bún-
að. Aðeins það besta var nógu gott.
Margir þessara muna eru enn til í
vörslu Hollvinafélags Austurbæj-
arskóla. Handskrifuð skrá yfir allan
stofnbúnað var varðveitt í skól-
anum, en síðar skilað til Borgar-
skjalasafns ásamt mörgu öðru.
Skráin er fágæt heim-
ild um stofnun skóla
árið 1930.
Hollvinir skólans
standa í harðri baráttu
fyrir varðveislu
menningarverðmæta,
sem kynslóðirnar hafa
varðveitt uppi í risi
skólans. Enginn hefur
skorast undan því
nema húsvörður nokk-
ur, sem dundaði sér
þar í einrúmi við að
henda merkum minj-
um og verður sá skaði ekki bættur.
Þegar það fréttist á kennarastof-
unni varð Vilborgu Dagbjartsdóttur
að orði: – Æ, hann ólst upp í svo
mikilli fátækt fyrir norðan og þolir
ekkert gamalt.
Húsvörðurinn lét af störfum,
munirnir fengu að vera í friði. Þeg-
ar 80 ára afmæli skólans var fagnað
árið 2010 var þessum gripum stillt
upp í íþróttasalnum og vöktu þeir
mikla hrifningu. Þáverandi sviðs-
stjóri skóla- og frístundasviðs sagði
Guðmundi Sighvatssyni skólastjóra
að Austurbæjarskólinn héldi svo vel
utan um gamla muni að hann ætlaði
að afhenda honum ýmislegt úr fór-
um borgarinnar. Það var gert. Af-
mælissýningin var tekin niður eftir
einn dag. Íþróttasalinn þurfti að
taka aftur til síns brúks. Málsmet-
andi fólk hafði á orði að sýningin
hefði þurft að standa lengur. Nú
verður farið hratt yfir sögu. Haldn-
ir voru fundir með formanni Kenn-
arasambandsins og fulltrúa skóla-
og frístundasviðs um skólamuna-
safn. Hollvinafélag Austurbæjar-
skólans var stofnað og Arnfinnur
Unnar Jónsson fyrrverandi skóla-
stjóri og skátahöfðingi kjörinn for-
maður þess. Kristín Jóhannesdóttir,
nýr skólastjóri, afhenti félaginu
hluta af risinu til afnota. Hollvinir
settu þar upp sýningu, sem opin
hefur verið á vorhátíð, á menning-
arnótt og þess á milli eftir sam-
komulagi. Enginn hefur nokkru
sinni þegið krónu fyrir vinnuna sem
þessu hefur fylgt. Þannig er hugur
margra til þessa gamla skóla.
Fyrrverandi og núverandi nem-
endur, sem koma í Skólamunastof-
una, hrífast af mununum og and-
rúmsloftinu sem þar ríkir. Þeir
finna á eigin skinni að þeir sjálfir
eru hluti af sögunni og menningar-
arfinum og unna þeirri arfleifð af
hjartans einlægni. Tengingin við
grasrótina hefur orðið til þess að
Hollvinafélaginu hafa borist gjafir
frá gömlum nemendum og erf-
ingjum fyrrverandi kennara, þar á
meðal fágæt sýnishorn af íslenskri
skólasögu, sannkallaðar þjóðar-
gersemar. Þeir munir hefðu glatast
ef Skólamunastofunnar hefði ekki
notið við. Hún er ekki formleg
stofnun, heldur hluti af grasrót
hverfisins, og gæti orðið öðrum fyr-
irmynd, t.d. varðandi minjar um
upphafsár nýrra hverfa, s.s. Breið-
holts og Grafarvogs.
Dagar Skólamunastofunnar eru
senn taldir. Þar uppi á hanabjálka á
að setja upp tölvuver. Nú á að end-
urtaka sömu mistökin og þegar
námsver var sett þarna upp, en
gafst illa, því kennurum og nem-
endum líður illa þarna til lengdar,
enda rýmið gluggalaust utan þak-
glugga og lágt undir loft. Stjórn-
endur halda því fram að annað
pláss finnist ekki í skólanum. Ég
trúi því mátulega. Hollvinir hafa
andmælt þessum áformum, en eru
sagðir standa í vegi fyrir fram-
förum og tækninýjungum. Það er
eins og hver önnur firra. Gjaldkeri
félagsins, Sigrún Lilja Jónasdóttir,
kennir stærðfræði við skólann og er
líklega sá kennari sem innleitt hef-
ur flestar nýjungar í tölvunotkun
þar á síðustu árum. Gamalt og nýtt
fara nefnilega saman í „fram-
sæknum skóla fyrir alla“.
Hollvinafélaginu verður úthýst úr
skólanum og stjórn þess jaðarsett
eins og hver annar hópur jarmandi
gamalmenna. Það leiðir hugann að
menntastefnu Reykjavíkurborgar.
Þar segir: „Áhersla verður lögð á
að styðja við sjálfstæð menningar-
verkefni sem stuðla að fjölbreytni
og inngildingu viðkvæmra og jað-
arsettra hópa.“ Enn fremur:
„Reykjavíkurborg mun leita lausna
á varðveislu menningarverðmæta
menningarstofnana borgarinnar til
framtíðar.“ Að lokum: „Reykjavík
skal verða þekkt menningarborg
um heim allan.“ Embættismenn,
sem öllu virðast ráða, fara ekkert
eftir þessu. Til hvers var verið að
fjölga borgarfulltrúum, ef embætt-
ismennirnir eru látnir um að
stjórna borginni?
Mér segir svo hugur að ríki eða
önnur sveitarfélög muni fegin taka
við munum Skólamunastofunnar og
hef rökstuddan grun um að svo
verði. Þegar Austurbæjarskólinn
fagnar aldarafmæli sínu munu
stjórnendur hans grípa í tómt.
Munirnir horfnir og þráðurinn við
grasrótina slitinn. Skólinn orðinn
fullur af plasti.
Skólamunastofa Austurbæjar-
skóla heyrir brátt sögunni til
Eftir Pétur
Hafþór Jónsson » Til hvers var verið að
fjölga borgarfulltrú-
um, ef embættismenn
eru látnir um að taka
svo afdrifaríkar ákvarð-
anir?
Pétur Hafþór Jónsson
Höfundur situr í stjórnum Hollvina-
félags Austurbæjarskóla og Íbúa-
samtaka miðborgarinnar.
peturhafthor@icloud.com