Morgunblaðið - 16.09.2022, Page 4

Gráar
tunnur
Grænar
tunnur
Bláar
tunnur
Gráar
spar-
tunnur
Brúnar
tunnur,
140L
Brúnar
tunnur,
240L
Grá
ker
Blá
ker
Græn
ker
Gráar/
brúnar
tunnur
Bláar/
grænar
tunnur
Fyrir
blandað-
an úrgang
Fyrir
plast
Fyrir
pappír
Fyrir
blandað-
an úrgang
Fyrir lífrænan
eldhúsúrgang
Fyrir
blandað-
an úrgang
Fyrir
pappír
Fyrir
plast
Fyrir bl.
úrgang/
lífrænan
Fyrir
pappír/
plast
-14.863 4.569 -2.583 -3.317 5.685 394 -447 -28 13 12.619 8.953
Heimild:
ReykjavíkurborgSamræming flokkunar og sorphirðu á höfuðborgarsvæðinu
Mögulegar breytingar á ílátafjölda við sérbýli í Reykjavík samkvæmt tillögu
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is
Hefja á söfnun fjögurra flokka úr-
gangs frá heimilum á höfuðborgar-
svæðinu á næsta ári. Flokkarnir eru
pappír, plast, lífrænn eldhús-
úrgangur og blandað sorp. Þetta
kemur fram í tillögu sem lögð hefur
verið fyrir umhverfis- og skipulags-
ráð Reykjavíkurborgar. Verði til-
lagan samþykkt verður skylt að hafa
sorpílát fyrir alla fjóra úrgangs-
flokkana við hvert hús.
Umhverfis- og skipulagssvið,
skrifstofa umhverfisgæða vinnur að
undirbúningi breytinga á sorphirðu í
Reykjavík. Stefnt er að samræm-
ingu flokkunar og sorphirðu á höfuð-
borgarsvæðinu og innleiðingu nýrra
lagaákvæða um hringrásarhagkerfi.
Ákveða þarf hvernig sorpílát verða
við sérbýlishús í borginni eftir
breytingar á sorphirðunni.
Lagt er til að tekið verði mið af
þeim fjölda sorpíláta sem þegar eru
við hvert hús. Þannig verði frá
tveimur og upp í fjögur ílát við sér-
býlishús. Sorpílátum mun því aðeins
fjölga þar sem aðeins eitt ílát er fyr-
ir. Lögð er til eftirfarandi breyting:
„Ef ein tunna fyrir blandað sorp
er við hús: Ílátinu skipt út fyrir tví-
skipta tunnu fyrir blandað sorp og
lífrænan eldhúsúrgang og bætt við
Fjórum flokkum
úrgangs safnað 2023
- Fjöldi sorpíláta reykvískra heimila verður nær óbreyttur
Morgunblaðið/Eggert
Höfuðborgarsvæðið Flokka á allan
úrgang frá heimilum á næsta ári.
tvískiptu íláti fyrir pappír og plast.
Ílátum fjölgar um eitt.
Ef tvær tunnur eru við hús –
tunna fyrir blandað sorp og tunna
fyrir pappír eða plast: Báðum ílátum
skipt út fyrir tvær tvískiptar tunnur.
Ílátafjöldi helst óbreyttur.
Ef þrjár tunnur eru við hús – fyrir
blandað, pappír og plast: Íláti fyrir
blandað sorp skipt út fyrir tvískipt
ílát fyrir blandað og lífrænan eld-
húsúrgang. Ílátafjöldi helst óbreytt-
ur. Ef fjórar tunnur eru við hús:
Breyting óþörf.“
Ólíkar leiðir við tunnuskipti
Fram kemur í greinargerð skrif-
stofu umhverfisgæða, að sveitar-
félög á höfuðborgarsvæðinu ætli að
fara mismunandi leiðir við sorphirðu
frá sérbýlum. Hafnarfjörður ætli að
skipta út öllum sorpílátum við sér-
býli og setja tvær tvískiptar tunnur
við hvert, aðra fyrir blandað sorp og
lífrænan úrgang og hina fyrir pappír
og plast. Kópavogur ætli að nýta þau
ílát sem fyrir eru og bæta við einni
tvískiptri tunnu fyrir blandað sorp
og lífrænan eldhúsúrgang. Þær tvær
sem fyrir eru verði nýttar fyrir
pappír og plast. Því verði þrjár tunn-
ur við hvert sérbýli í Kópavogi.
Segir í greinargerðinni að með því
að fara sömu leið og í Hafnarfirði
þurfi að kaupa fleiri tvískipt ílát sem
auki kostnað við kaup á ílátum um 9
milljónir króna. Verði farin sama
leið og í Kópavogi þurfi íbúar að fara
í breytingar á sorpgeymslum með
tilheyrandi kostnaði sem erfitt sé að
taka saman. Tillagan sem lögð sé
fyrir umhverfis- og skipulagsráð sé
talin henta best í borginni vegna
þeirra aðstæðna og hirðufyrirkomu-
lags sem fyrir er. Hún þýði að íláta-
fjöldi við heimili haldist nær óbreytt-
ur, ílátum fjölgi eingöngu þar sem
eitt ílát er fyrir og kostnaði við kaup
á nýjum ílátum sé haldið í lágmarki.
Nú séu bláar tunnur fyrir pappír við
um 70% íbúðarhúsa og grænar tunn-
ur við um 40% íbúðarhúsa í Reykja-
vík.
4 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 16. SEPTEMBER 2022
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is
Lagt er til í fjárlagafrumvarpinu að
sóknargjöld verði lækkuð úr 1.107
krónum í 1.055 krónur á mann á
mánuði 2023. Gert er ráð fyrir
2.960,7 milljóna króna framlagi til
þeirra liða sem sóknargjald reiknast
á að teknu tilliti
til almennra að-
haldskrafna í for-
sendum frum-
varpsins.
Heildarlækkun
sóknargjaldsins
frá gildandi fjár-
lögum nemur 84,8
milljónum króna.
Sóknargjöld til
sókna þjóðkirkj-
unnar, skráðra
trúfélaga og lífsskoðunarfélaga eiga
að lækka sem þessu nemur.
Við gerð fjárlagafrumvarps fyrir
árið 2022 gerði Alþingi tillögu um
tímabundna hækkun sóknargjalda
upp á 272,4 milljónir í samræmi við
tillögur efnahags- og viðskiptanefnd-
ar. Það var samþykkt og leiddi til alls
272,4 milljóna króna hækkunar
sóknargjalda 2022. Nú er lagt til að
tímabundna hækkunin falli niður.
Kostar starfsemi sóknanna
„Ég er óhress með þetta að vanda.
Það er alltaf lagt til að skera niður
sóknargjöldin í fjárlagafrumvarp-
inu,“ segir Steindór Runiberg Har-
aldsson, formaður Sóknasambands
Íslands. Sóknir þjóðkirkjunnar eru
um 260 talsins. Hann segir að nú
hefjist enn ein þrautagangan til að fá
sóknargjöldin leiðrétt. Yfirleitt hef-
ur sú vinna skilað hækkun frá því
sem lagt var til í fjárlagafrumvarpi.
Steindór rifjar upp að sóknargjöld
hafi verið félagsgjöld sóknanna og
innheimt sérstaklega. Sveitarfélögin
út um landið innheimtu gjarnan
sóknargjaldið og Gjaldheimtan í
Reykjavík. Þegar staðgreiðsla
skatta var tekin upp fór innheimta
skatta og gjalda til ríkisins.
„Síðan gerðist það að ríkið breytti
sóknargjaldinu einhliða í skatt. Það
var hvorki haft samráð við biskup né
kirkjuráð. En lög eru lög og við lút-
um þeim,“ segir Steindór. „Ríkið
rukkar fullt gjald en skilar bara
hluta af því. Framreiknað ætti sókn-
argjaldið að vera í kringum 2.000
krónur á mánuði. Skattborgararnir
njóta þess ekki í lægri sköttum þeg-
ar sóknargjaldið er lækkað en sókn-
irnar finna fyrir því.“
Hann minnir á að sóknargjöldin
renni til einstakra safnaða en ekki til
yfirstjórnar kirkjunnar. „Þessi gjöld
standa straum af innra starfi safn-
aðanna þar sem þúsundir starfa og
tugþúsundir njóta,“ segir Steindór.
„Gjaldið fer meðal annars í að reka
barna- og unglingastarf og starf fyr-
ir eldri borgara. Víða á landinu
standa aðeins sóknirnar að slíku
starfi í byggðarlaginu.
Ríkið hefur friðað yfir 200 gamlar
kirkjur en segir sóknunum að borga
viðhaldið! Húsafriðunarsjóður legg-
ur eitthvað til en það er bara dropi í
hafið. Sumar þessara gömlu kirkna
liggja undir skemmdum því söfnuð-
irnir hafa ekki næga peninga til við-
halda sóknarkirkjunum sínum, hvað
þá þessum friðuðu kirkjum.“
Vilja lækka
sóknargjöldin
- Endurtekið efni, segja sóknirnar
Steindór Runiberg
Haraldsson
Morgunblaðið/Golli
Sunnudagaskóli Sóknirnar reka
fjölbreytt starf fyrir sóknargjöldin.
Ísak Gabríel Regal
isak@mbl.is
Ef gengið er fram hjá Hegning-
arhúsinu við Skólavörðustíg 9 má
sjá myndir í gluggunum á framhlið
hússins, af mönnum sem hafa
ófrjálsir gist húsið, sem var fang-
elsi í um 144 ár. Myndirnar eru
hluti af myndlistarsýningunni Ljós
í steini en hún samanstendur af 24
portrettmyndum.
„Ég var á gangi um Skólavörðu-
stíginn og horfði á þetta fallega og
virðulega hús. Það voru dagblöð í
gluggunum enda framkvæmdir í
gangi á vegum Minjaverndar. Ég
tók eftir því að formið á gluggunum
minnir dálítið á kirkjuglugga. Þús-
undir Íslendinga hafa auðvitað
dvalið þarna frá því um 1872, eða
þegar húsið var byggt, en þessir
menn sem eru í gluggunum núna
eru að sumu leyti fulltrúar allra
sem hafa gist þarna frá upphafi,“
segir Sverrir Sigurjón Björnsson,
höfundur listaverksins.
Herbert Guðmundsson og Sævar
Ciesielski eru meðal þeirra sem sjá
má í gluggunum. Spurður hvers
vegna þessir menn urðu fyrir val-
inu sagði Sverrir það hafa ráðist af
tilviljun. „Ég vissi að þeir hefðu
verið þarna, en ég þekki ekki alla
hina. Lalli Johns er þarna líka en
þetta eru kannski frægustu menn-
irnir.“
Sverrir fékk aðstoð við gerð
verksins frá Vernd fangahjálp og
Afstöðu, félagi fanga og annarra
áhugamanna um fangelsismál og
betrun. Forstöðumenn samtakanna
tvennra auglýstu þá eftir þátttak-
endum í verk Sverris. Hann segir
að það hafi endað með því að fleiri
vildu vera með en var pláss fyrir í
gluggunum.
Minnir á kirkjumyndir
Myndirnar minna mjög á kirkju-
myndir en það er engin tilviljun að
sögn listamannsins. „Þetta er
ákveðin tilvísun í steinda glugga.
Þannig verður hugmyndin til, þótt
þetta sé bara plast,“ segir Sverrir
og bætir við að verkinu hafi verið
vel tekið af þeim sem tóku þátt.
Myndirnar eru unnar upp úr ljós-
myndum í Photoshop en fyrirtækið
Merking, sem sér meðal annars um
gluggamerkingar, sá um að festa
myndirnar í gluggana.
Sýningin var opnuð á Menning-
arnótt en ekki liggur fyrir hvenær
henni lýkur. „Þorsteinn hjá Minja-
vernd spurði mig hvort þetta mætti
ekki fá að vera þarna áfram á með-
an verið er að gera upp húsið,“ seg-
ir Sverrir.
Hann segist hafa orðið var við
það, þegar hann vann að verkinu,
að fólk sýnir húsinu mikinn áhuga
og margir taka í hurðarhúninn og
reyna að komast inn, en eins og áð-
ur segir var þarna rekið fangelsi
frá því um 1872 til 2016. Þá hafa
einnig verið haldin böll í húsinu og
ýmsar skemmtanir í gegnum tíð-
ina.
Morgunblaðið/Eggert
Í glugganum Hegningarhúsið skartar nú fyrrverandi gestum sínum í gluggunum.
Fyrrverandi fangar í gluggum Hegningarhússins
- Ljós í Steini
hófst á Menning-
arnótt - 24 por-
trettmyndir