Alþýðublaðið - 27.01.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 27.01.1920, Blaðsíða 1
Alþýðublaðið O-efiO tit af .AJþýduf loklraram. 1920 Þriðjudaginn 27. janúar 18. tölubl. BolsiTfkar og Polverjar. Khöfn 26. jan. Frá Berlín er símað að Pól- ?erjar hafi boðið út öllu herliði 8ínu til þesa að reyna að stöðva íramgang bolsivíka. Búist er við að Foch marskálk- wr. sem var æðsti íoringi Banda- öianna í stríðinu, fari til War- schow, höfuðborgar Póllands, (til be8s að hjálpa Pólverjum?) Bolsivtar í Suður-Mssl. Khöfn 24. jan. Frá Helsingfors er símað (eítir ^etrograd-blö&um?) að bolsivíkar segist hafa unniö algerða sigra í ^kraine, og sóu nú á leið til *o taka Odessa. Botoíkar (Síberíu. Khöfn 24. jan. Pravda (blað bolsivíka) segir að bölsivíkar hafi lagt undir vald sitt alla norövestur Síberíu. Frófessor 6ooðe «"» ástandiö í Sovjet-Rússlandi. (Niðurl.). A. einu sviði hafa bolsivíkarnir aamt hafist handa gegn skoðun kirkjunnar. Það hefir verið almenn Þjóðtru í Rússlandi, að líkamir dírði >nga gætu ekki rotnað, en væru óbreyttir í „skrínum" þeirra. Þessi skrín voru því tilbeðin, þar til nú, að Sovjet hefir látiö opna nokkur þeirra í viðurvist embætt- ismanna, og almennings sjálís, sem á þenna hátt komst að, hvernig þessu væri í raun og veru varið. Þetta hefir haft mikil áhrif á trú manna og þá til hins betra. Gegn þeim orðrómi, að bolsi- víkar hefðu innfært samkvæni, heldur próf. Goode því fram, að afstaða kvenna sé að eins breytt til hins betra. Kaup þeirra hefir alstaðar stigið þar, sem þær vinna fyrir kaupi, að minsta kosti hjá hinu opinbera. Á öllum opinber- um stöðum aá hann hamingju- samar fjölsyldur, enda lofar hann mjög hjónabandslöggjöf bolsivík- anna. Samgongnmál. Eitt hið mesta vandamál, sem bolsivíkarnir hafa orðið að ráða fram úr, er járnbrautarmálið. Þess ber að gæta, að ófriðurinn hafði eytt mjög efnum og tækjum og það svo mjög, að ekki var langt frá því, að járnbrautarrekstur kæmist allur í kaldakol, þegar byltingin hófst 1917. Síðan þá hafa bolsivikar mist mjög nauð- synleg svæði, svo sem kolahverfið Ðonetz og steinoliulindirnar i Baku. Af þessum ástæðum hefir oft verið sagt, að nú yrði bolsivíkar að gef- ast upp, því nú gætu járnbraut- irnar ekki gengið lengur. En þær hafa samt getað það. Pað er sam- kvæmt sögusögn próf. Goode að þakka einum þjóðfulltrúanna, L. Krassin. Hann er Síberíumaður að uppruna, en var lengi forstjóri fyrir Rússlandsdeild firmans Sie- mens-Schuckert Hann hefir strit- að og stritar enn. Vitanlega eru enn stórir gallar á járnbrautar- fyrirkomulagi Rússa, sem ekki er furða, þar sem aðaleldiviðurinn er tré. En samt hefir verið hægt að fullnænja öllum þörfum hersins og aðrir vöruflutningar hafa geng- ið skaplega. ALþýðnmentnn. Próf. Goode hælir mjög þeim tillögum, sem stjórnin hefir gert um alþyðumentun. Hann drepur á það, að 1911 kom hann í alþýðu- skóla í grendinni við Hoskva og heyrði, að félag sem hafði það fyrir markmið að styrkja hann, var bannað af stjórninni og með- limir þess ofsóttir opinberlega og á laun. Það, sem stjórnin hefir snúið sér aðallega að, er kensla úti í sveitum. Hún hefir reynt að koma þeim sjálfum inn í hreyfingúna, og vekja hjá þeim áhuga fyrir mentun og fróðleik. Af þeirri á- stæðu áttu skólarnir meðal ann- ars að veia iðnskólar, þar sem auk lesturs, skriftar og reiknings var kent hitt og annað verklegt, sem getur komið bændunum að haldi í lífi þeirra. 1 hinum rúsa- nesku þorpum1) verða bændurnir oft að vera járnsmiðir og kunna að vinna úr ull og hör. Það er ætlun stjórnarinnar, að skólarnir hjálpi til við þetta, og að bændurnir muni með tímanum skilja þýðingu menningarinnar. Próf. Goode, sem sjálfur er upp- eldisfræðingur, lætur mikið af skóla einum í Moskva, sem aðeins út- skrifar menn, er geta tekið að sór forstöðu þessara iðnskóla. Þar geta verið í einu 300 manns, sem hafa heimavist og eru kostaðir af ríkinu. Háskólakennarar (akademiskt lærðir) eru mjög andvígir þessari viðleitni. Það hefir orðið til þess, að stjórnin er búin að ákveða að koma upp lýðháskólum samhliða hinum. Próf. Goode slær því föstu, að menningarstarfsemi bolsivíkanna sé ekki samfara nein pólitisk »agi- tation", því kennarar eru valdir 1) Bændur í Rússlandi búa í þorputn og rækta svo jörðina um- hverfis, en aldrei á einbýlisjörðum. Þýð.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.