Lísing - 01.12.1898, Síða 13

29
Skattur o-: roldinn af ýarningi ðllum, af kðkóahnotum
eða réttara i hverri skepnu sem slátrað er, af húðum,
millum og m. En sérstaklega er þó f jár von í skattinum
af hanaötu ga íbúar hann fúslega, því það er þeim
mesta ind un að etja hönum saman. Meginið af öll-
um þessum 1 geugur til kirkjunnar og má þar um segja
að seint fillit ; prestanna.
Hér Bt hvað kirkjan gjörir og mundi gjöra alstað-
ar þar, sem uun hefði völdin og þirði að beita sér.
------o------
AUÐVALDIÐ.
(Framhald.)
Af tilraununum til að bæta hag lægri stéttanna nefndi ég
4 í seinasía blaði, og er það hin fyrsta að gjöra það með laga-
breitingum, að breita lögunum þannig, að þau séu verkalíðnum
og framleiðendnm í hag, en ekki auðmönnunum. Það er með
öðrum orðum að vernda verkalíðinn frá auðmönnunum. Ganga
mörg þessara laga í þá átt að gjöra almenning að eigendum
allra opinberra stofnana. Þannig eru í öllum mentuðum lönd-
um skólarn’’- orðnir eign almennings. Það er ríkið sem á þá og
kostar þá r, íannafé. Þar kemur sósialismus fram. Börn
fátækling;; íafa þar jafnan rétt og jafnt tækifæri til að nema
eins og börn auðmannanna. Þá eru spítalar víða almennings
eign, grafreitir, ljósverk eða lísing í borgum og allur sá útbún-
aður, vatnspípur og pumpur sem flitja vatn um borgir. Vegir
allir eru nú almenningseign nema járn- og rafmagnsbrautir, og
er það þó á nokkrum stöðum sem almenningur á þær líka, t. d.
á Níja Sjálandi, Australíu og í ímsum borgum.
Er það munur æði mikill að þurfa ekki að borga nema,
segjum 1 sent á mílu ia á járnbrautum eða 3 eða 4 eins og nú
gjorist. Og þar sem þetta hefur reint verið, þá hefur ágóðinn
samt verið svo mikil af brautunum, vatnsverkunum og þessum
opinberu störfum, að sveitirnar og borgirnar hafa orðið skatt-
fríar. Hví skildu menn þá vera lengi að hugsa sig um hvort
menn skildu heldur gjöra, að láta stóreignafélögin sjúga úr sér
blóð og merg, eða að fá að ferðast firir svo sem ekkert, fá vatnið