Alþýðublaðið - 17.11.1939, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 17.11.1939, Blaðsíða 1
%l F. R. VALDEMARSSON ÚTGEFANDI: ALÞÝÐUFLOKKURINN ÁRGANGUR FÖSTUDAGUR 17. NÓV. 1939. 269. TÖLUBLAÐ Mýfar kensludelldlr wíi Háskðla Isl Máftilra¥isiiBdi9 irerkfræHI ©§ Biag fræðiparf að takaiipp wl© skólanm ——,— ?-----------------— Nýi háskélinn fullgerður næsía haust. INN NÝI veglegi há- skóli mun verða fttll- gerður næsta hausí, svo að kennsla geti þá þegar hafist í honum. Vitanlega væri æskilegast að auka kennsluna við há- skólann um leið og aukið er starfssvið hans. Þetta mmi háskólaráð hafa rætt og undirbúið og í gær sendi rektor háskólanum dr. Alexander Jóhannesson, þing- mönnum hréf um þetta efni og tillögur sínar um þessa aukn- ingu. f bréfi rektors segir, að æskilegast sé, að alþingi taki þetta mál til athugunar nú og geri um það þingsályktun, sem rektor telur æskilegt, að verði orðuð á þessa leið: „Alþingi skorár á ríkisstjórn- ina að leita sámninga fyrir milli- göngu Háskóla íslands við er- lenda háskóla, éinkum á Norður löndum, um að taka gild fyrra hluta próf frá Háskóla íslands í náttúru- vísindum, verkfræði ög hag- fræði. að koma á undibúnings- kennslu í þessum greinum, þegar á næsta haústi, ef slíkir samningar takast, með því fyr- irkomulagi, sem ríkisstjórn og háskólaráði kemur saman um. Viðskiptaháskóli. Nú er kennt í tveim deildum og er tímafjöldinn samtals 35 á viku, en þegar þriðja deild bæt- ist við, verða tímarnir á viku samtals 63. Ef gert er ráð fyrir 30 vikum á ári, verður tíma- f jöldinn samtals 1890- Ef greiddar eru 5.00 kr. fyrir hvérn tíma, yrði allt kennslu- gjaldið kr. 945,00. Hér frá má drága eitthvað af þeirri kennslu, sem núverandi lektór í ensku, þýzku og frönsku annast, en nú fara 13 tímar af 35 á viku í kennslu í þessum málum og þykir því hæfilegt að áætla kenhslugjald á ári kr. 9000,00. Geta má þess, að nú eru aðeins greiddar 400 kr. pr. tíma. Vérkfræðinám til fýrri hluta prófs. Kenndar eru eftirf arandi grexnir: stærðfræði, Mekanik, deskriptiv, Geometri, teikning, eðlisfræði, efnafræði og jarð- fræði. Ef gert er ráð fyrir átta króna kennslugjaldi pr. tíma, yrði allur kennslukostnaður við verkfræðikennslu árlega . kr- 8380.00, samkvæmt þeim út- reikningi, sem birtur er í árbók háskólans 1930—1931 bl. 89, en hér frá má þó draga efnafræði kennsluna, þar eð eðlilegt virð- ist og sjálfsagt, að núverandi kénnari í efnafræði annist þessa kennslu án aukaþóknun- ar, en xhún nemur samtals 1372.00 kr. og verður þá allur árlegur kostnaður við rekstur þessarar undirbúningsdeildar ca. 7000.00 kr. Náttúrufræðinám til fyrri híuta prófs. Kenndar eru eftirfarandi greinir: dýrafræði, grasafræði, jarðfræði, stærðfræði, eðlis- fræöi, efnafræði. Kostnaðurinn viS þessa kennslu ©r áætlaður 9840-00 kr., en hér frá má draga kennslu í dýrafræði, sem eráætlað 2048.00 kr., því að sjálfsagt er, að núverandi starfs menn atvinnudeildarinnar, þeir Árni Friðriksson og Finnur Guðmundsson, taki þessa kennslu í stærðfræði, eðlisfræði og efnafræði, sem að verulegu leyti gæti f arið saman við kennslu í verkfræði og þyrfti því árlegur kostnaður við nátt- úrufræðinám ekki að fara fram úr 6000.00 kr- Hagfræðinám. Þar eru kenndar eftirfarandi greinir: hagfræði, borgararétt- ur, talfræði og stjórnmálasaga, og er allur árlegur kostnaður 3584.00 kr., en hér frá má draga kennslu í hagfræði, sem nú er komin á í lagadeild og er hún 153600 kr. og auk þess verður að gera ráð fyrir, að prófessorar í lagadeild annist kennsluna í borgararétti, án aukaþóknunar. Verður þá allur kostnaður við hinar nýju deildir eins og hér segir: 1. Viðskiptaháskóli í 3 deildum kr. 9 000,00 2. Verkfræðinám — 7 000,00 3. Náttúrufræði — 6 000.00 4. Hagfræðinám —-. 2000,00 Samtals kr. 24 000,00 í fyrra voru við verkfræði- nám erlendis 45 stúdentar og ef gert ér ráð fyrir 5 ára námi, myndi árleg viðbót vera 9 stúd- e'ntar eða 18 stúdentar á 2 ár- um. Þessir stúdentar gætu flest- ir bætt við sig einu ári á ís- landi, því að í flestum greinum vekfræðináms fer 1 ár í verk- lega vinnu á verkstæðum við - smíðar, vélgæzlu eða aðra vinnu- Við nám í náttúrufræði og skyldum greinum voru í fyrra 17 stúdentar erlendis. Samsvar- ar það 3—4 nýjum stúdentum á ári, eða 6—8 á 2 árum. í hagfræði voru við nám er- lendis í fyrra 16 stúdentar og samsvarar það 4 á ári eða 8 á ,2 árum- , ., . á 4. síðu. wmmmmmmm Göring athugar kortið í hópi þýzkra herforingja. ýzku herforingjarnir og Hitler ósammála um hvað nú skuli tekið til bragðs. itler sagðiir vilja helja sókn strax* en herloringjarnir eru pví métfallnir. LONDON í morgun. FU- * RÉTTARITUKUM frá hlutlausum þjóðum í Berlín ber saman um það í dag, að alvarlegur ágreiningur sé milli hinna þýzku leiðtoga um það, hvað Þýzkaland skuli geí-a næst, því þeir eigi næsta leik á horði. Hitler ráðgaðist allan daginn í gær við helztu leiðtoga flokksins og herforingjana Fregnir hafa borizt um, að hann vilji að hafin verði míkil sókn þegar í stað, en leið- togar hersins séu honum mötfallnir í þessu. Þá er sagt, að von Ribben- trop, sem átti upptökin að sam- vinnu Rússa og Þjóðverja og sáttmálagerðinni hafi fengið mörg hótunarhréf upp á síð- kastið. Er hann í bréfum þess- um sakaður um að vera föður- landssvikari og hafa stelt Þýzka- land Rússum. Himmler, yfirmaður leyni- lögreglunnar er sagður hafa fyr laðor slasast mjðg teíín- Mslysf morpn. Liggur meðvitundarlaus á Landspítalanum. 1 MORGUN v*rð umferðaslys P- rétt fyrir innan Tungu. Varð maður þar fyrir biftfeið og slasaðist mjög alvarlega. Ligg- ur hann meðvitundarlaus á Landsspítalanum. Maðurinn, sem slasaðist, heitir Jón Erlendsson, Álfabœkku, verk- stjóri hjá Sláturfélagi Suðurlands. Er það eldri maður. Um felukkan 6,45 í morgun var hann á 'leið í ;bæinn. Þegar hann var rétt fyrir œnan Tungu kom bíll á eftir honum, fólksbifreið nr. &46. Var hfci að koma innan frá Kleppsholti. Segir bílstjórinn, að ljósin hafi veríð fremur dauf, en hann hafi ekið gætilega. Varð. hann ekki mannsins var, fyr en áreksturinn varð. - Féll maðurinn mieðvitundarlaus á götuna. Var hann fluttur á Landsspítalann og feonii í ljiós við liæknisskoðun, að hann var.mjög alvarlega meiddur, annar fótur- iinn brotinn á tveim stöðum, og hafði hann fengið mikið höfuðr högg. Enn fremur hafði hann hlotið fleiii mei&sli. irskipað að handtaka ýmsa æðstu menn þýzka flughersins, og hafa sumir þegar Verið hand- teknir. Þá hefir blað verið gert upp- tækt fyrir að segja, að f járhags- og hafnbannsstríðið gegn Þýzkalandi væri farið að bitna mjög á þýzku þjóðinni- Enn fremur hafði blaðið birt dánar- auglýsingar frá ættingjum fall- inna þýzkra hermanna í þeim hluta Póllands, sem Rússar haf a á sínu valdi. Blað þetta er gefið út af varðsveitum í nazista- flokknum. Þýzki' sendiherrann í Búkarest og yfírmaður viðskiftamáladeild- ar utanríkismálaráðuneytisins í Bertin, sem einnig er í Bukarest nú, eru sagðir leggja fast að Rú- menum að hraða olíuflutningum til Þýzkalamds. Rússar hafa leyft, að olíuflutn- ingarnir fari fram yfir pann hluta Póllands, sem þeir ráða yfir. Bretar taka þ}zkt skip undir rússnesku flaggi. Brezkt ¦ herskip hefir tekið þýzka skipið Leander, sem var, að reyna að komast til Þýzka-. lands frá Spáni. Var það flutt til brezkrar hafnar. ¦'Skipið yar méð rússneskan fána upp. Rti fara vlst ðí- svðrinaðMa! ítaaldið i meirihlnta i niðor- ^AU TlÐINDI gerðust á *^ bæjarstjórnarfu'nldi í gær, a'ö Sjálfstæðisflokkurinn fékk hrein- an meirihluta í niðurjiöfniunar- !nefnd í fyrsta siinrii í mörg ár. Kiosinn var af iista Alþýðu- flokksins Ingimar Jónsson skóla- stjóri og til vara Jön Guðjónsson bókari. Af lista Sjálfstæðisflokks- ins Sigurbjörn Þorkeisson, Gunnar Viðar og Gunnar Tbor- oddsen. — Skattstjiórinn á einnig sæti í nefndinni. Verkamenn í Hafnar- f irði mótmæla frnm- varpi Bjarna §m~ bjðrnssonar. Og klofningssam- bandi kommúnista. JÖG fjölmennur fundur var haldinn í Verkamanna- félagi Hafnarfjarðar í gær- kveldi. Jón Sigurðsson erind- reki var mættur á fundinum- Hélt hann þar langt og ítarlegt erindi um verkalýðsmál og deildi hann harðlega á komm- únista og íhaldsmenn fyrir það klofningsstarf, sem þeir hafa unnið innan verkalýðssamtak- anna. Var ræðu hans prýðilega tek- ið. Um þessi mál urðu nokkrar umræður, en að þeim loknum voru samþykktar í einu hljóði eftirfarandi tillögur: . „Fundur í Verkamannafélagi Hafnarfjarðar haldinn 16. nóv- 1939, mótmælir harðlega fram- komnu frumvarpi frá Bjarna Snæbjörnsöyni um breytingár á lögum um stéttarfélög og vinnudeilur, og telur, að slíkt frumvarp, ef það yrði að lög- um, yrði til þess, að skerða stórkostlega sjálfsákvörðunar* rétt verkalýðsfélaganna um sín innri mál." i „Fundur í Verkamannafelagi Hafnarfjarðar haldinn 16. nóv. 1939 fordæmir harðlega það klofningsstarf sem kommúnist- ar og íhaldsmenn hafa unnift' innan verkalýðssamtakanna meÖ stofnun hins svokallaða „Lands sambands stéttarfélaganná." „Jafnframt skorar fundurinn á alla verkalýðssinna og vel- unnara samtakanna, að vinna að eflingu Alþýðusmbands ís- lands að einingu verkalýðsins innan þess." Þá var samþykkt svohljóííi- andi tillaga: „J'undur í Verkamannafélagi Hafnarfjarðar haldinn 16. nóv. 1939 skorar á yfirstandandi Al- þingi að breyta lögum um geng- isskráningu o. fl. frá 4.. apríl 1939 sökum ört vaxandi dýr- tíðar, þannig: að kaupgjald verkafólks hækki í fullu sam- ræmi yið aukna dýrtíð. Lítur (F*. á 4. sí8a$ Fisisiar flárhagslega við- bnnir tangastriði Mssa. Stjórnin fékk meira fé en hún fór fram á við útboð á innanrikisláni til iandvarna. LONDON í gærkveldi. FÚ. INNANRÍKISLÁN, sem Finnar taka til landvarna, að upphæð 2V2 millj. sterlings- punda var boðið út fyrir skömmu, og hafa menn þegar skrifað sig á fyrir hlutabréfum, sem samtals hljóða upp á miklu hærri upphæð en áformuð lán- táka. Vekur þessi fregn athygli með tilliti til fullyrðinga Bússa um að Finnar væri að kikna fjárhagslega- Aðalbankastjóri Finnlands- banka gerði í dag að umtalsefni þessar fullyrðingar um fjárhag Finnjands, þ. e. að ríkisgjald- þrot væri fyrirsjáanlegt í Finjv ^"rh. á 4. *#*.)

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.