Morgunblaðið - 18.03.1978, Síða 20

Morgunblaðið - 18.03.1978, Síða 20
20 MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 18. MARZ 1978 U t anríkisv erzlun E F T A - landanna VIÐSKIPtl VIÐSKIPTI — EFNAHAGSMÁL — ATHAFNALÍF. NÝLEGA er komið út EFTA-Bulletin janúar-febrú- ar hefti 1978. í tímariti þessu, sem gefið er út af yfirstjórn EFTA, er að finna ýmsan fróðleik um málefni bandalagsins og einstakra Framkvæmd- ir á vegum RARIK í NÝÚTKOMNU fréttabréíi Vcrk fræðinKafélags íslands er að finna yfirlit yíir helztu framkvæmdir Rafmagnsveitna ríkisins á síðast- liðnu ári. Heildarupphæð sú er RARIK fékk til ráðstöfunar sam- kvæmt fjárlöKum var 2031 milljón kr. ok skiptist þannig eftir vcrk- efnums Virkjanir Stofrilínur Aðveitustöðvar Innanbæjarkerfi Sveitaveitur Dieselstöðvar Vélar og tæki Aðstöðusköpun Meiriháttar viðh. 155 millj. kr. 328 millj. kr. 913 millj. kr. 300 millj. kr. 133 millj. kr. 40 millj. kr. 60 millj. kr. 42 millj. kr. 60 millj. kr. Af virkjunum sem unnið var að á árinu 1977 má nefna Mjólkár- virkjun II og undirbúningsfram- kvæmdir vegna Bessastaðaárvirkj- unar. Aðveitustöðvar sem endur- bættar voru á síðasta ári voru m.a. á Patreksfirði, Sauðárkrókí, Húsa- vík, Reyðarfirði og Hvolsvelli. Rafmagnsveiturnar hafa einnig séð um framkvæmdir við byggðalínur og var veitt samtals 1362 milljón- um til þeirra framkvæmda en af þeirri fjárhæð voru 585 millj. kr. til línubygginga og 777 m. kr. til aðveitustöðva. meðlimalanda þess. Meðal efnis í þessu hefti er yfirlits- grein um milliríkjaverzlun EFTA-landanna innbyrðis, við iönd Efnahagsbanda- lagsins og við Bandaríkin. Tölurnar ná yfir fyrstu níu mánuði áranna 1977 og 1976. Ef miðað er við verð- mæti þá kemur fram að aukning hefur orðið í milli- ríkjaviðskiptum landanna á árinu 1977 en niðurstaðan er engu að síður sú að öll löndin voru með heikvæðan vöruskiptajöfnuð og aðeins tvö landanna eða Island og Finnland höfðu minni halla á sínum vöruskiptajöfnuði 1977 en 1976. Athyglisvert er að ísland skuli vera nefnt í þessu sambandi því það hefur einnig hlutfallslegu mestu aukninguna í innflutn- ingi. Verðmætaaukning EFTA landanna í innflutningi nam að meðaltali um 18%. Utflutning- urinn jókst hins vegar að nieðal- tali aðeins um 12% en þar er Island einnig með mesta aukn- ingu miðað við 1976. í umsögn um þróun vöruskiptanna við einstök markaðssvæði kemur fram að bæði innflutningur frá og útflutningur til Efnahags- bandalagslandanna hefur aukist og er hækkunin í báðum tilfell- um milli 7 og 8%. Um þróunina í viðskiptunum við Bandaríkin er það að segja að öll EFTA-löndin juku útflutn- ing sinn þangað — og ísland mest. Aðeins eitt land flutti minna inn frá Bandaríkjunum 1977 en 1976 og voru það við Islendingar. Filmuspjald, á 16 slíkum má geyma alla þjóðskráná. Tölvunotkun: Mikill spamaður í tilefni af því aö nú er hafin framleiðsla á filmu- spjöldum (microfiché) hér- lendis ræddi Viðskiptasíðan við Jakob Sigurðsson for- stöðumann tölvudeildar Flugleiða um tölvunotkun Flugleiða, filmuspjöld o.fl. Jakob sagðist fyrst vilja útskýra fyrir lesendum hvað filmuspjald væri, í stuttu máli, áður en talið snerist að Flugleiðum og því að farið var að nota þessa tækni hérlendis. Filmuspjaldið er 105x148 mm að stærð og eru helztu hagræðingarmöguleikarnir fólgnir í því að „prenta“ mætti beint á spjöldin án þess að prenta fyrst á pappír. Á hvert spjald mætti setja 17000 línur en það svarar til 270 síðna í tölvuútskrift. Með þessum hætti gætu margir tölvunotendur sparað um 25—50% af núverandi prentunarkostnaði. Upplýsingarn- ar væru síðan lesnar af spjaldinu með hjálp þar til gerðra skerma. Er við spurðum Jakob um þróun tölvumála hjá Flugleiðum sagði hann að um 1967 hefði Loftleiðir fengið sína fyrstu tölvu en Flugfé- lagið hefði hins vegar notfært sér tölvuþjónustufyrirtæki. I dag hefur öll tölvuvinnsla verið sameinuð og vélakostur aukinn til muna. Tölvan sjálf er af Verðbréf Jakob Sigurðsson forstöðumaður tölvudeildar Flugleiða. gerðinni IBM 370/125 en í tengsl- um við hana væru fjórar diska- stöðvar (100MB hver), fjórar segulbandsstöðvar auk spjaldales- ara, gatara og diskettulesara. Sem dæmi um hversu háþróuð tölvu- vinnslan væri orðin í dag nefndi hann að aðalskrifstofa Flugfrakts sem er til húsa að Suðurlands- braut 2 skráir upplýsingar á diskettu hjá sér sendir þær síðan eftir símalínu til sérstakrar vélar í tölvudeild sem matar upplýsing- arnar fyrir tölvuna og sendir Flugfrakt síðan niðurstöðurnar eftir símalínu að vinnslu lokinni. fyrst nefndu aðilarnir væru nú að stofna sérstakt fyrirtæki er ætti að sjá um alla framléiðslu filmu- spjalda. Samstarfið hefði einnig náð til annarra þátta. Þeir hefðu t.d. sameiginlega látið gera tilboð í pappírs- og segulbandainnkaup og hefði þetta leitt til hagstæðari innkaupa fyrir fyrirtækin. Að lokum spurðum við Jakob hver reynslan væri af notkun filmuspjaldanna? Hann sagði að hún væri afar góð bæði meðal þeirra. er ynnu að framleiðslunni og eins hinna er notuðu þau á degi hverjum. Hans álit væri að ein aðalástæðan fyrir jákvæðum við- tökum notendanna væri hversu einföld spjöldin eru í notkun en þess má geta að á hverju spjaldi er ein síða af 270 sem inniheldur efnisyfirlit og því væri t.d. auðvelt að svara hvers konar fyrirspurn- um. Önnur ekki veigaminni ástæða fyrir góðri reynslu er sú að prentun á filmuspjöld er mun ódýrari en prentun á pappír. Tekið skal fram að lokum að vél þá, er framleiðir filmuspjöldin, er einungis hægt að mata með segulböndum og því er nauðsyn- legt fyrir þá er einungis ráða yfir kortum eða diskettum, en vilja hagnýta sér; kosti filmuspjald- anna, að kaupa sér þá þjónustu að láta flytja upplýsingarnar yfir á segulbönd. Þetta á t.d. við um alla þá ervilja varðveita upplýsingar yfir löng tímabil. VERÐTRYGGÐ SPARISKÍRTEINI RÍKISSJÓÐS FLOKKUR HAMARKS LANSTIMI TIL*) INNLEYSANLEG í SEÐLABANKA RAUN VEXTIR FYRSTU 4—5 ÁRIN %") MEÐAL TALS- RAUN VEXTIR % VÍSITALA 01 01 1978 176(3 490) STIG. HÆKKUN í % VERO PR KR. 100 MIÐAÐ VIÐ VEXTI OG VÍSITOLU 01.01 1978“*) MEOALVIRKIR VEXTIR F. TSK. FRÁ UTGÁFUDEGI %•••') 1966 1 20.09 78 20.09 69 5 6 1141 99 2370.96 32.4% 1966 2 15 01 79 15.01 70 5 6 1091.13 2225.97 32.7% 1967-1 15.09.79 15 09 70 5 6 1071.14 2091.02 34 4% 1967-2 20 10 79 20 10 70 5 6 1071.14 2076.79 34.7% 1968 1 25 01 81 25 01 72 5 6 1011 46 1810 56 38.3% 1968 2 25 02 81 25 02 72 5 6 951 20 1703.54 37.8% 1969 1 20 02 82 20 02 73 5 6 734 93 1270 95 38.2% 1970 1 15 09 82 15 09 73 5 6 694 99 1168.50 40.1% 1970 2 05 02 84 05 02 76 3 5 566.03 854.84 36.4% 1971-1 15 09.85 15.09 76 3 5 552.34 806.16 39.3% 1972 1 25 01 86 25 01 77 3 5 478.77 702.61 38.9% 1972 2 15 09 86 15.09 77 3 5 410.98 604..38 40.4% 1 973-1A 15 09 87 15 09 78 3 5 309.14 464.49 43.0% 1973 2 25 01 88 25 01 79 3 5 282.26 429.37 44.9% 1974-1 15.09 88 15 09 79 3 5 1 70.54 298.21 39.4% 1975 1 10 01 93 10 01 80 3 4 123.29 243.80 35.0% 1975 2 25.01 94 25 01 81 3 5 75.73 186.05 37.9% 1976 1 10 03 94 10.03.81 3 4 67.62 178.62 37.1% 1976 2 25 01 97 25.01 82 3 3.5 39.68 143.58 47.5% 1977 1 25 03 97 25 03 83 3 3.5 30.37 133.36 45.8% 1977 2 10.09 97 10 09.82 3 3.5 10.69 11 í 70 43.6% *) Eflir hámarkslánstlma njóla sparisklrlcinin ekki lengur vaxla né verólr.vggingar. **) Raunvextir lákna vexti (nellí) umfram veróhækkanir eins og þær eru mældar skv. b.vggihgarvisilölunni. ***) Verð spariskirleina miðað við vexti og vísitolu 01.01.78 reiknasl þannig: Sparisklrteini flokkur 1972-2 að nafnverði kr. 50.000 hefur verð pr. kr. 100 = kr. 601.38. Heildarverð sparisklrleinis er þvl 50.000 x 601.38/100 = kr. 300.690- miðað við vexli og vlsllölu 01.01.1978. *♦**) Meðpávirkir vexlir fyrir lekjuskalt frá ulgáfudegi sýna heildarupphæð þeirra vaxla sem rlklssjéður hefur skuldbundið sig lil að greiða fram að þessu. þegar tekið hefur verið lillit til hækkana a byggingarvlsilölunni. Meðalvirkir vextir segja hins vegar ekkerl um vexli þá, sem brófin koma til með að bera frá 01.01.1978. Þeir segja heldur ekkert um ágæti einstakra flokka. þannig að flokkar 1966 eru alls ekki lakari en l.d. flokkur 1973-2. Þessar upplýsingatöflur eru unnar af Veröbréfamarkaði Fjárfestingafélags tslands. Tekið skal fram að hinir mörgu terminalar sem Flugleiðir nota tilheyra farskrárdeild en ekki tölvudeild fyrirtækisins. Helztu verkefni er unnin eru í dág fyrir Flugleiðir eru tekjubók- hald, aðalbókhald, birgðabókhald og launabókhald. Auk þess er deildin þjónustuaðili margra smærri fyrirtækja. í dag vinna 18 manns hjá tölvudeildinni og er unnið frá 8 til 20. Jakob kvað augljóst að þegar um jafn mikla úrvinnslu væri að ræða og hjá þeim væri pappírsflóðið geysilegt. Einn listi sem starfsfólk Flugleiða þurfti að meðhöndla var upp á 13000 blaðsíður og því nokkuð erfiður í notkun. Er hér var komið sögu hófu þeir að kanna leiðir til að levsa þennan vanda. Hvernig væri hægt að gera tölvuútskriftir aðgengilegri og fyrirferðarminni? Athugun leiddi fyrst og fremst tvennt í ljós. I fyrsta lagi voru allar þekktar aðferðir dýrar í framkvæmd og þá fyrst og fremst í stofnkostnaði. í öðru lagi voru fleiri aðilar hérlendis sem áttu við sama vándamál að stríða. Þessir aðilar voru auk Flugleiða SÍS, SKÝRR og Reiknistofa bankanna. Jakob sagði að þessir aðilar hefðu bundist samtökum um að leita leiða til lausnar þessum vanda og væri nú svo langt komið að þrír Dökkt útlit Um 60% vestur-þýzkra fyrir- tækja áætlar að salan verði minni í ár en á síðastliðnu ári. Einungis 10% reikna með aukningu í sölu og um 20% gera ráð fyrir það miklum samdrætti að minni eftirspurn verði eftir vinnuafli á næstu 6 mánuðum en var um áramót. Allir þeir sem spurðir voru töldu atvinnuástandið líta mun verr út í dag en fyrir ári síðan. Bretar endurgreiða EINS OG greint hefur verið frá í fréttum hafa Bretar náð allgóðum árangri í baráttunni við verðbólg- una. Síðasta dæmið fjallar um að þeir séu nú að hefja endurgreiðslu á hinu stóra láni, einum milljarð dollara, sem þeir fengu fyrir nokkrum árum hjá Alþjóða gjald- eyrissjóðnum. Þetta kom fram í ræðu sem fjármálaráðherrann, Healey, hélt í þinginu og sagði hann einnig að skuld Breta við sjóðinn nú næmi samtals 4,89 milljörðum dollara.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.