Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Volume

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1900, Page 24

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1900, Page 24
24 nefndur Þinghamar. Hjá honum er þinghústóft, og er hún mjög lítil; hefir þar eigi verið öðrum ætlað skýli en yfirmönnum. A Þinghamri var Axlar-Björn dæmdur og líflátinn. En austur á holtinu eru dys hans. Þau eru y er sagt að höfuðið sé í einu, en búkurinn í tvennu lagi í hinum tveimur. Skamt niður frá túni á Laugarbrekku er Hreiðarsgerði. Það er ferhyrnd girðing eigi stór. Rúst er í norðvesturhorni hennar; en ef það er bæjartóft Hreiðars, þá hefir síðar verið bygð ofan á hana ný tóft, án efa peningshús frá Laugarbrekku. Nokkuru utar og neðar er einstakur hóll, sem kallaður er »Sigmundarhóll«, og á að vera haugur Sigmundar. Það sýnist þó vart geta verið: hóllinn er nú blásinn að norðanverðu og er grjótmelur undir jarðvegi. Þúfa er efst á honum, og er hún hálf-blás- in burt, en enginn vottur mannvirkja sést í bakkanum. Fyrir ofan holtið, sem Laugarbrekka stendur undir, er lágt sund og mjótt, en há hraunbrún fyrir ofan. Það er horn af hraunkvisl þeirri, er gengur ofan milli Arnarstapa og Hellna, og við sjóinn myndar eða hefir í sér hella þá, sem Hellnar (Hellisvellir) hafa nafn af. — Um sundið liggur alfaravegur frá Arnarstapa vestur til Saxahvols, Ingjaldshóls o. v. Sú sögn fylgir sundinu, að Björn Hitdælakappi hafi átt kynni á Saxahvoli og oft farið þangað. Hafi Þórður Kolbeinsson keypt að Hellnabændum, að sitja fyrir Birni og drepa hann, eitthvert sinn er hann kæmi utan að. Þeir sátu fyrir honum í sundinu; hagar þar vel til, varð hann eigi fyr var við en þeir hlupu að honum. En svo lauk, að hann drap 7 af þeim og slapp ósár. Þessir 7 voru dysjaðir þar undir hraunbrúninni í 2 dysjum. Sjást þau enn gjörla, en eru mjög umrótuð: Asgrímur Hellnaprestur kvað hafa grafið þau út, fundið þar spjótabrot og fleira afjárntægi, soðið það saman og smíðað úr því hring í kirkjuhurðina á Laugarbrekku, höggvið á hann ártalið og fangamark sitt og konu sinnar. Ut af þessari sögn, og af því, að mér leizt eigi svo á Sigmundarhól, að hann væri haugur, þá kom mér í hug sá grunur, að sögnin um Björn Hitdælakappa og fyrir- sátið kynni að vera tilhæfulaus, en að dysin væri haugar þeirra feðga Sigmundar og Einars. Þar er skjól gott og líklegt, að þá er haugarnir voru uppgrónir, héldist þeir lengi grænir. Bárðarlaug, sem nefnd er í sögu Bárðar Snæfellsáss, ber enn það nafn. Það er lítil tjörn, en afar-djúp, í kringlóttu, djúpu dalverpi upp á holtinu fyrir ofan túnið á Laugarbrekku. Sönghellir, sem Bárðarsaga getur, er þar upp undan í fjallinu, í hörðum móbergsási, sem allur er mjög settur hellisskútum, smærri og stærri. Virðast þeir myndaðir af loftbólum, sem innibyrgðar hafa orðið i leðju þeirri, sem ásinn myndaðist af, er hún harðnaði; en siðar hefir vind- ur eða sjór máð bergið og opnað hellana. Sönghellir er þeirra einkenni-

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.