Bókasafnið


Bókasafnið - 01.06.1996, Síða 57

Bókasafnið - 01.06.1996, Síða 57
annarrar tegundar á milli kerfa. 5 (7%) merktu við liðinn annað. 20 svöruðu ekki þessari spurningu. Margir nefndu fleiri en einn möguleika til samnýtingar. Augljóst er að bókasafnstölvukerfi hafa ekki verið valin með tilliti til víð- tækra möguleika á samnýtingu skráningarfærslna, þar sem hjá aðeins um 50% er að hægt að flytja færslur á milli kerfa af sömu tegund og hjá undir 20% er hægt að flytja færslur úr öðrum tegundum tölvukerfa yfir í þeirra kerfi. Sam- hæfni á þessu sviði er forsenda íyrir samnýtingu skráning- arfærslna. Hverniggengur aöfylgja stefnu um samnýtingu á skráningarfœrslum? A 20 (28%) bókasöfnum hafði tekist að fylgja stefnu um samnýtingu á skráningarfærslum. Af þeim merktu 4 (5.5%) við kaup á skráningarfærslum, 8 (11%) við skipti, 5 (7%) við bæði kaup og skipti og 6 (8%) merktu við lið- inn annað. Hjá 22 (31%) var merkt við að samnýting hefði ekki tekist. Þar af merktu 2 (3%) við að skráningarhættir væru of ólíkir og 2 (3%) að þeir hafi engan til þess að hafa samvinnu um skráningu við, þar sem engin önnur bóka- söfn safni efni á sama efnissviði og 14 (19%) merkja við liðinn aðrar ástæður. 29 (40%) svöruðu ekki þessari spurn- ingu eða merktu við að hún ætti ekki við hjá þeim. Eitt (1%) svar var ógilt. A könnunartíma hafði samnýting að- eins tekist hjá 20 þeirra 36 bókasafna sem stefndu að henni við tölvuvæðingu. Ahrif tölvuvœðingar á samnýtingu skráningarvinnu Viðbúið er að áform um nýtingu tölvutækninnar breyt- ist eftir að hún er tekin í notkun og möguleikar á nýtingu hennar verða skýrari. Aðeins 16 (22%) aðilar merktu við að áform um aðföng eða gerð skráningarfærslna hefðu breyst eftir að tölvuvæðing hófst. Meirihlutinn, 49 (68%) merkti við óbreytt áform. í þeim hópi geta bæði verið aðilar sem stefndu að samnýtingu fyrir tölvuvæðingu og aðilar sem nota tölvukerfi án samnýtingarmöguleika. Spurningunni svara ekki 7 (10%). Kostir samnýtingar á skráningarfierslum Svör bárust frá 23 (32%) bókasöfnum. A þeim öllum var merkt við að samnýting sparaði tíma bókavarða, á 16 (22%) við bætta þjónustu, á 12 (17%) við sparnað á fjár- munum og á 1 (1%) við liðinn annað. Meirihlutinn 49 (68%) svaraði ekki þessari spurningu. Hvað ber framtíðin í skauti sér við samnýtingu skráningarvinnu? Ætla má að samnýting á skráningarfærslum aukist í framtíðinni. Að því var stefnt á 47 (65%) bókasöfnum á könnunartíma og tækniframfarir gera það æ auðveldara. Á aðeinsl3 (18%) bókasafnanna var merkt við að skipulögð áform hefðu verið gerð, en á 34 (47%) að það stæði til en hefði ekki verið skipulagt. Á 10 (14%) bókasöfnum var merkt við að ekki væri stefnt á aukna samnýtingu í fram- tíðinni. Sum þeirra gætu reyndar þá þegar hafa náð æski- legu samnýdngarstigi. Á 4 (5.5%) bókasöfnum var merkt við liðinn annað og 11 (15%) svöruðu ekki spurningunni. Á miklum meiri hluta bókasafna var merkt við að æskilegt sé að mun meiri samvinna sé höfð við nýtingu á skráning- arfærslum en hingað til hefur tíðkast. Á 60 (83%) bóka- söfnum er merkt við að æskilegt sé að skráningarfærslur fyr- ir íslenskt efni séu gerðar aðeins einu sinni og þær megi fá tilbúnar [í rafrænu formi] til notkunar í algengustu tölvu- kerfum landsins, auk þess sem fá megi af þeim útprentan- ir. Á 48 (67%) bókasöfnum er merkt við að æskilegt sé að kaup á skráningarfærslum, fyrir erlent efni, séu skipulögð þannig að aðeins þurfi að kaupa hverja slíka skráningar- færslu einu sinni til landsins og hún sé samnýtt. Á 47 (65%) bókasöfnum er merkt við að æskilegt sé að samvinna um skráningu sé milli þeirra bókasafna, sem nota sömu tegund tölvukerfis. Á aðeins 3 (4%) bókasöfnum er merkt við að æskilegt sé að engin samvinna sé um skráningu, heldur útvegi bókasöfn sjálf skráningarfærslur eða frum- skrái eftir því sem best hentar í hverju bókasafni. Á einu (1 %) bókasafni er merkt við liðinn annað. Margir merktu við fleiri en einn möguleika. Spurningunni var ekki svarað á 4 (6%) bókasöfnum. Hvaða aðili œtti að hafa forgöngu um samvinnu við skráningu? Um þetta atriði var spurt með opinni spurningu. Á yf- irgnæfandi meirihluta þeirra 55 (76%) bókasafna sem svar- aði var litið til þjóðbókasafns sem forystuaðila um samnýt- ingu á skráningarvinnu. 41 (57%) nefndu þjóðbókasafn eða Landsbókasafn og Háskólabókasafn, en könnunin var gerð rétt áður en þau söfn sameinuðust formlega. 11 (15%) nefndu stjórnsýsluembætti svo sem embætd bókafulltrúa ríkisins í menntamálaráðuneytinu eða ríkisbókavörð [vænt- anlega að því tilskildu að slíkt ernbætd verði stofnað], 5 (7%) nefndu Borgarbókasafn, 3 (4%) nefndu Þjónustu- miðstöð bókasafna, aðilar sem 2 nefndu voru: sérfræðisöfn, fagfélög (Félag bókasafnsfræðinga og Bókavarðafélag Is- lands), forstöðumenn og starfsmenn bókasafna, bókasafns- og upplýsingafræðin við Háskóla Islands. Nokkrir nefndu annað. Margir nefndu fleiri en einn aðila, 1 svar var ógilt. Hvaða aðili œtti aðþínum dómi að bera kostnað við skráningarsamvinnu? Um þetta atriði var spurt með opinni spurningu og skiptust svörin í tvö horn. Annars vegar sögðu 35 (47%) að bókasöfnin sjálf eða notendur skráningarfærslna eigi að greiða fyrir þær og hins vegar sögðu 27 (38%) að sveitarfé- lög, ríki og Þjóðarbókhlaða eigi að bera kostnaðinn. Nánar tiltekið eru svörin á þessa Ieið: Aðildarsöfn og notendur sögðu 35 (47%), ríkið sögðu 13 (18%), Þjóðarbókhlaða sögðu 9 (13%), sveitarfélögin sögðu 5 (7%). Tveir nefndu annað. Þessari spurningu svöruðu 54 og 1 svar var ógilt. Margir nefndu fleiri en einn aðila. IV Samnýting á safnkosti Notkun safnkosts talin í beinum útlánum og millisafnalánum Aðeins 46 (64%) bókasöfn gáfu upp tölur um útlán árs- ins 1992, þau voru alls 1.576.087. Fyrir árið 1993 fengust upplýsingar um útlán 43 (60%) bókasafna, sem lánuðu út 1.662.219 rit. Ekki er raunhæft að áætla hlutfallslega aukn- ingu milli ára þar sem færri gefa upplýsingar fyrir árið 1993 en 1992 en um greinilega aukningu er þó að ræða. Tölur um millisafnalán eru ekki marktækar, en fleiri gefa upplýs- ingar fyrir árið 1992. Það ár voru millisafnalán frá 30 (42%) bókasöfnum 12.014. Á sama tíma voru millisafna- lán til bókasafna samkvæmt upplýsingum frá 27 (38%) að- ilum 6.041 talsins, þess ber að gæta að færri svöruðu þess- um lið. Tölur fyrir árið 1993 fengust aðeins frá um þriðj- ungi svarenda, vegna þess að ekki var búið að telja saman Bókasafhið 20. árg. 1996 57
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84

x

Bókasafnið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Bókasafnið
https://timarit.is/publication/245

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.