Bókasafnið

Ataaseq assigiiaat ilaat

Bókasafnið - 01.06.1996, Qupperneq 73

Bókasafnið - 01.06.1996, Qupperneq 73
grunnskerfi), 2) Information Retrieval System (Ieitarbund- ið gagnagrunnskerfi), 3) Object-Oriented Database (hlut- bundið gagnagrunnskerfi) og 4) Hypertext. Allar þessar geymslur eru hannaðar hver með sínum hætti og vanda- samt að lýsa þeim á íslensku svo vel sé, þar sem ég kynnti mér þetta efni eingöngu með lestri enskra texta. (Þó langar mig til innan þessa sviga að stinga upp á nokkrum nýyrð- um til að lýsa þessum geymslum eða kerfum. Þessi nýyrði urðu til þegar ég rifjaði upp þennan kafla í ritgerðinni og reyndi að hugsa hann á íslensku. Ég legg til að DBMS verði nefnt gagneindakerfi og grunnurinn gagneindagrunnur. Skýring: gagneind = record (sbr. frumeind, ljóseind og sameind) er minnsta merkingarbæra upplýsingaeining grunnsins. Vensluðum gagneindum, sem eru óháðar hver annarri en flokkast og samraðast eftir tilteknum ströngum reglum, er raðað í normalform (normalisadon). Með hlið- stæðum hætti yrði talað um IRS sem leiteindakerfi, OODB sem hluteindagrunn (hluteind: gagneind + vinnsluferli) og hypertext sem stökkeindagrunn eða stikleindagrunn (stökkeind/stikleind = node) og geta menn þá stiklað á stóru í textanum og stokkið frá einu atriði til annars. Hypertext mætti e.t.v. einnig kalla stökkul.) Astæðan fyrir því að þessi kerfi voru öll tekin til umfjöll- unar var meðal annars sú að allt bendir til að í náinni fram- tíð muni þau tengjast hvert öðru innan sömu geymslu og mynda fjölvinnslukerfi (verða að fjöleindagrunnum). Enda þótt nú þættu yfirgnæfandi líkur á því að íslenski grunnurinn félli inn í kerfi 2, þ.e. textaleitarkerfi var því samt ekki slegið föstu. Hönnun gagnagrunnsins Hönnunin var fyrst og fremst tafsöm nákvæmnisvinna. Svo vel vildi til að ég gat nýtt mér ágæta burðargrind sem þegar hafði verið sett saman. Grindin var gerð úr spurning- um sem kröfðust svara varðandi flesta þætti grunnsins. Settar voru upp töflur sem sýna í smáatriðum gerð grunn- sins ásamt nákvæmum leiðbeiningum um færslur. Sökum þess að líklegt má telja að grunnar sem miða að textaleit renni inn í og sameinist vensluðum grunnum (DBMS) innan skamms með tilkomu öflugs vélbúnaðar og einnig til að reyna að verða við ófyrirsjáanlegum þörfum þeirra sem þurfa að nota grunninn, var ákveðið að setja fram venslaða myndræna gerð hans. Að svo búnu steig ég lokaskrefið og felldi hann í normalform og setti upp ein- indavenslarit. Að lokinni umfjöllun um prófun, viðhald, gagnsemi og ýmislegt annað smálegt var ekkert því til fyr- irstöðu að velja hugbúnað. Val á hugbúnaði Fram til þessa hafði ekkert komið fram sem benti til þess að sérhanna þyrfti hugbúnað fyrir grunninn. Fengist hafði leyfi Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri til að nota hug- búnað og vélbúnað sjúkrahússins fyrir grunninn, ef það hentaði. Nú var gerður listi í 12 liðum sem mælti fyrir um það hvernig standa skyldi að valinu. Einnig útbjó ég lang- an lista þar sem tilteknir voru allir þeir eiginleikar sem talið var að hugbúnaðurinn yrði að hafa til að bera. A sjúkrahús- inu var Pro-Cite í útgáfu 2.2.1, Access í útgáfu 2.0 og MikroMARC í útgáfu 1.7. Skemmst er frá því að segja að Pro-Cite féll strax úr leik en hann átti í erfiðleikum með ís- lenska stafrófið við röðun. Access, sem hafði fengið ein- róma lof í tímaritum og blöðum og var talinn geysi öflug- ur, féll á því að ekki var hægt að raða og lykla ,,Memo“ sviðið. Þar með skorti hann grundvallaratriði, þ.e. frjálsa leit í texta. Þetta kom mér satt að segja nokkuð á óvart en auðvitað er gagnagrunnurinn fullsæmdur af MikroMARC sem hefur marga góða kosti. Grunnurinn var tilbúinn, hugbúnaðurinn valinn. Verkinu mátti heita lokið. Niðurlag Margt hafði borið fyrir augu og eyru og ýmsu hafði ég velt fyrir mér sem ekki tengdist beinlínis hönnun og gerð sjálfs gagnagrunnsins. Enda þótt verkinu mætti heita lokið stóðst ég ekki freistinguna að bæta fáeinum athugasemdum við ritgerðina og útfæra nánar hugmyndir sem lauslega höfðu verið reifaðar með tilliti til gagnagrunnsins. Ég hafði meðal annars veitt því eftirtekt að tvíveðrung- ur virtist uppi meðal hjúkrunarfræðinga varðandi gildi hugtakanna huglægur (subjective) og hlutlægur (objective) og einnig hvar vísindin kæmu til skjalanna f rannsóknar- starfsemi. Ég blandaði mér í þessa umræðu og dró fram þátt dómgreindar í samspili hugtakanna (subjective og objective) og nefndi hvar og hvernig vísindaleg viðhorf kynnu að geta lagt rannsóknum lið. Þá fór ég nokkrum orðum um gildi ran’nsókna fyrir hjúkrunarfræðinga og samfélagið og loks tungumálið - tæk- ið sem ég varð að nota til að setja fram nákvæmar skilgrein- ingar viðfangsefna og einnig til að spinna saman og vefa í eina heild þessa ritgerð. Þetta tæki - tungumálið - er vand- meðfarið og stundum viðsjált enda er það í senn bergmál mannlegra tilfinninga og orð þess meginuppistaða hugsun- ar. Höfundur er bókasafnsfrœðingur með framhaldnám frá há- skólanum í Aberystwyth og starfar á lœknisfrœðibókasafni Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri. HEIMILDIR: Ragnheiður Kjærnested (1995). An analysis and design of an Icelandic nursing research database. Aberysrwyth : University of Wales. 250 s. SUMMARY The article is based on a MSc dissertation from the University of Wales submitted in July 1995. An author abstract for the thesis as a whoie follows: An Analysis and Design of an Icelandic Nursing Research Database This dissertation is a systematic two-stage descriptive analysis of the process of designing, creating and building an Icelandic nursing research database; including software evaluation and selection; and aspects of implementation and maintenance. The first stage contains short accounts of the history of Icelandic nurs- ing; nursing research in Iceland; the structure of the Icelandic health care system; discusses clinical audit in the U.K.; provides definitions of basic terms; a comprehensive operational nursing research definition, and criteria for inclusion. This stage reveals uncertainty among nursing researchers as to the meaning of scientific; the absence of a methodolog- ical element in the ICN nursing research definition; and notes the lack of truly „home grown“ generic instruments for measuring the quality of care in the U.K. The second stage describes four different database systems; sums up user requirements; sets up tables of record definitions and a data diction- ary for an IRS; provides structural decisions; presents conceptual schema design and normalisation for a DBMS. Software evaluation reveals that Microsofi: Access fails to meet basic text retrieval requirements and that Pro-Cite has sorting difficulties with the Icelandic alphabet. As a result both packages are disqualified and MikroMARC selected. Bókasafnið 20. árg. 1996 73
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84

x

Bókasafnið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Bókasafnið
https://timarit.is/publication/245

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.