Morgunblaðið - 11.04.2002, Side 8

Morgunblaðið - 11.04.2002, Side 8
FRÉTTIR 8 FIMMTUDAGUR 11. APRÍL 2002 MORGUNBLAÐIÐ Engar áhyggjur, foringi, Finnur frækni verður ekki lengi að finna ríka álara, þegar ég verð búin að dusta af honum rykið. VERIÐ er að ljúka við byggingu átta nýrra gistihúsa við Hótel Geysi. Verða húsin þá alls 12 en þau eru öll parhús og geta þá gist þar alls 24 auk gistirýmisins sem er í hót- elbyggingunni. Í tveimur nýju húsanna verða nuddpottar. Gert er ráð fyrir að smíði nýju húsanna ljúki í byrjun næsta mánaðar. Már Sigurðsson hóteleigandi tjáði Morgunblaðinu að fyrirhuguð væri einnig stækkun á hótelbyggingunni. Verður reist við- bygging norðan við núverandi hús og við það stækkar matsalur hótels- ins. Verður þá unnt að fjölga mat- argestum og geta þá þúsund manns setið til borðs í senn í stað 750 nú. Ný gistihús við Hótel Geysi Morgunblaðið/jt Ráðstefna um þjóðareign og þjóðlendur Fjallað um áleitin hugtök VEGNA umræðu íþjóðfélaginu umþjóðlendur hin seinni misseri og ekki síst vegna úrskurða sem óbyggðanefnd hefur fellt verður efnt til ráðstefnu þar sem þau mál verða öll tekin fyrir. Fundarstjóri ráðstefnunar er Björg Thorarensen prófessor við lagadeild Háskóla Íslands. Hún svaraði nokkrum spurningum Morgunblaðs- ins. Á hvers vegum er ráð- stefnan, hvenær er hún og hvar? „Lagastofnun Háskóla Íslands stendur fyrir ráð- stefnunni sem verður hald- in á morgun, fimmtudag- inn 12.apríl, í A-sal Hótels Sögu frá klukkan 14 til 17.30.“ Hverjar eru helstu áherslur ráðstefnunar? „Viðfangsefni ráðstefnunar er að fjalla um merkingu hugtakanna þjóðareign og þjóðlendur og þar með hvetja til almennrar umræðu um þetta efni á breiðum grund- velli, enda miklir þjóðhagslegir hagsmunir í húfi. Vægi þessara hugtaka hefur vaxið verulega á síðustu árum í opinberri umræðu auk þess sem hugtakið þjóðlendur hefur fengið ákveðna réttarlega þýðingu sem reyndi á í nýlegum úrskurðum óbyggðanefndar. Þessi hugtök eru sérstaklega mik- ilvæg í tengslum við nýtingu nátt- úruauðlinda, hvernig eigi að skil- greina eignarrétt að slíkum auðlindum og hvernig verði hægt að nýta þær þannig að þjóðinni verði tryggð hlutdeild í arði sem skapast af slíkri nýtingu. Hafa umræður um nýtingu nytjastofna á Íslandsmiðum og íslenska fisk- veiðistjórnunarkerfið verið mjög áberandi, þótt það sé aðeins hluti af þeim sameiginlegu náttúruauð- lindum sem gætu talist til þjóðar- eignar, s.s. vatnsafl, jarðhiti og auðlindir á eða undir sjávarbotni.“ Verða þarna „með“ og „á móti“ deilur? „Efnistök á ráðstefnunni verða tvenns konar. Á fyrri hluta hennar verður fjallað um heildartillögur um meðferð þjóðareigna sem auð- lindanefnd setti fram í ítarlegri lokaskýrslu sinni haustið 2000. Hlutverk hennar var annars vegar að fjalla um nýtingu auðlinda sem eru eða kunna að verða þjóðar- eign, skilgreiningu þessara auð- linda og hvernig skuli með þær farið. Hins vegar fjallaði nefndin um gjaldtöku af þessum auðlind- um til þess að standa undir rann- sóknum á þeim og stuðla að vernd og sjálfbærri nýtingu þeirra, svo og til að tryggja að afrakstur sam- eiginlegra auðlinda skili sér á rétt- mætan hátt til þeirra sem hags- muna hafa að gæta. Nefndin taldi að brýnt væri að móta samræmda stefnu og stjórn á nýtingu náttúruauð- linda á Íslandi og skapa heilsteyptan laga- ramma um hlutverk og ábyrgð ríkisins á ráð- stöfun og nýtingu þeirra. Lagði nefndin til að nýtt ákvæði bætt- ist við stjórnarskrána þar sem lagðar yrðu meginlínur um með- ferð þjóðareigna. Þar verði skil- greint að náttúruauðlindir og landsréttindi sem ekki eru háð eignarrétti verði þjóðareign eftir nánari fyrirmælum í almennri lög- gjöf, en jafnframt verði skýrt tekið fram að slíkar auðlindir megi ekki selja eða láta varanlega af hendi til einstaklinga eða lögaðila.“ Geta menn átt von á einhverjum nýjum gögnum og upplýsingum á ráðstefnunni? „Eiríkur Tómasson lagapró- fessor og Ragnar Árnason hagfræðiprófessor sem áttu sæti í auðlindanefnd fjalla um tillögur hennar. Mun Eiríkur reifa nánar markmið slíks stjórnarákvæðis, en Ragnar varpar fram hugmyndum um hugsanlega hagræna ókosti þessa fyrirkomulags, t.d. hvort heppilegra sé að fara í gagnstæða átt og færa þjóðlendur nær einka- eign í ljósi kenninga um að sér- eignaréttur sé þjóðhagslega hag- kvæmasta eignaréttarskipanin. Á síðari hluta ráðstefnunar verður sjónum beint sérstaklega að sviði þar sem mikilvægur áfangi hefur náðst við skilgrein- ingu eignarhalds á náttúruauð- lindum, með lögum nr. 58/1998 um þjóðlendur og ákvörðun marka eignarlanda, þjóðlendna og af- rétta. Samkvæmt lögunum telst til þjóðlendna allt land sem ekki er háð einkarétti og jafnframt er ís- lenska ríkið lýst eigandi slíks lands og hvers konar réttinda og hlunninda sem því fylgir þótt ein- staklingar og lögaðilar kunni að eiga þar takmörkuð eignarrétt- indi, t.d. afnotarétt. Þorgeir Örlygsson ráðuneytis- stjóri iðnaðar- og viðskiptaráðu- neytisins fjallar um að- draganda að setningu þjóðlendulaganna og markmið þeirra, svo og hver er eignaréttarleg staða þjóðlendu. Í ljósi þeirrar óvissu sem ríkir víða um mörk þjóðlendna og landa sem háð eru einkaeignarétti er sjálfstæðri stjórnsýslunefnd, óbyggðanefnd, falið að skera úr um mörk þjóð- lendna og eignarlanda. Ljóst er að skoðanir landeig- enda og ríkisins um þessi mörk fara ekki alltaf saman, sérstaklega á svæðum sem nýtt hafa verið sem afréttir í uppsveitum um margra alda skeið. Björg Thorarensen  Björg Thorarensen fæddist í Reykjavík 1966. Stúdent frá MR 1985. Lagapróf frá HÍ 1991. Fulltrúi í dóms- og kirkju- málaráðuneyti 1991-92, lauk M.Sc. í lögum frá Edinborgarhá- skóla í stjórnskipunarrétti og mannréttindum 1993. Stunda- kennari í þeirri grein við HÍ til 2002, lögfr. í dómsmálaráðuneyt- inu frá 1995 og skrifstofustjóri löggæslu- og dómsmálaskrif- stofu 1996-2002. Prófessor við lagadeild HÍ frá mars 2002. Maki Markús Sigurbjörnsson hæsta- réttardómari og eiga þau þrjú börn, Ingunni E, Sigurbjörn og Þorstein. Víða óvissa um mörk þjóðlendna og eignarlanda LÖGREGLAN á Patreksfirði rann- sakar þjófnað á um 1.800 lítrum af bensíni úr geymum við Flókalund á Barðaströnd í janúar s.l. Lásar voru brotnir af bensíntankn- um og bensíninu dælt af. Hluti þess fannst fyrir nokkru í skúr þar sem það var geymt í tunnum undan grá- sleppuhrognum og í smjörsýrubrús- um. Lögreglan á Patreksfirði hefur eiganda skúrsins ekki grunaðan um- fram aðra og að hennar sögn liggur enginn sérstakur undir grun í málinu. Leitað að stolnu bensíni ♦ ♦ ♦

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.