Tíminn - 20.06.1954, Qupperneq 3

TÍMiNN, sunnndaginn 20. júaí 1954.
3
134. blað.
Svípmyndir úr sveiiinni:
Frásögn og myndir: GuBni Þórbarson
íMaðvarpanum situr lit- fjíiíl elreisgcsr tekfEF sér íami* í EiíaSvarpamuo. — Géðnr fjár-
ill drengur með lamð í fangi. j
Jiann er í biáum nankins-' EnaSœr - gaaÉ.ir • vel bjarðíar sismr.r ssa saiíðfiurðiiiii. — Saaðkiiidiii
.. buxum og ullarpeysu og~
í hvíslar vinarorðum í eyra
; síns unga viuar, sem er að
i: byrja að kynnast lifinu í
; hlaðvarpanum hjá íslenzk-
I um dreng, sem elskar vor-
: ið og lömbin.
. — Ég skal alltaf vera hjá
t>ér, lambið mitt góða, segir
Pétur litli hughreystandi við
jþennan hrokkinhærða vin
sinn, sem sperrir eyrun og
horfir út á túnið, þar sem
lambærnar eru með lömbin
sín í brekkunni niður að vatn-
inu.
Við Þingvallavatn.
Við erum stödd á bæ einum
við Þingvallavatn, þar sem
heitir að Nesjum. Hlýjar bár-
ur vatnsins leika um móhell-
urnar við ströndina og bátur
þeirra Nesjamanna, hvítur
með grænum kjöl, liggur á
malarkambinum með skut í
vatni og bárugjálf við borð-
in. Vatn er með kjölnum, svo
að árablöðin fljóta, én lykt1
af nýveiddum silungi er enn;
úpp úr bátnum, þó að fisk-
urinn sé kominn í suðu hjá
húsmóðurinni til kvöldverð-
'ar.
Hn heima I hlaðvarpanum
verður til sú vinátta, sem ein-
lægust og fegurst getur orðiö
milli lítils drengs og mállauss
vinar, er skilur þó og skynj-
ar gildi góðrar vináttu betur
en margur sá, er meir kann
að mæla.
■ Það má að vísu ekki á milli
ajá, hvor umkomulausari er
í hinni stóru veröld, fjögra
ára drengur í hlaðvarpanum
við Þingvallavatn, eða lamb-f
ið mállausa, sem fæddist í
gær og móðirin vildi ekki
hirða. En hélt burt með hinn
tvílembinginn.
Lítill drengur skilur það
vel, hve sárt það hlýtur aö
vera að búa við slíkt munaðar-
leysi. Það er því ekki að á-
stæðulausu að hvíslað er hug-
hreystandi orðum í eyra. Ekk-
ert er það í veröldinni, sem
hann vill fórna meiru fyrir
en einmitt þetta litla lamb,
nema ef vera kynni pabbi og
rnamma.
Hann finnur skylduna vaxa
og tilveruna stækka með
þeirri ábyrgð, er honum er
f alin af þessum unga vini sín-
um, er hann í vandræðum
lífsins krossleggur fæturna og
hallar höfðinu undir höku
drengsins.
— Hann verður líklega að
fá að eiga lambið, segir fað-
irinn, sem sér fram á sum-
arlanga vináttu í hlaðvarpan-
um milli heimalningsins og
Péturs litla, ef ekki tekst að
venja lambið undir. Og þá
hefír líklega enginn kjark til
Jþess að skilja þá vináttu vilj-
andi með skoti í sláturtíð að
hausti. Ef til vill hefir verð-
andi stórbóndi við Þingvalla-
vatn eignast visi að fjárstofni
sínum með þessari óvæntu og
traustu vináttu, sem myndað-
ist þarna í hlaðvarpanum
þetta sumarkvöld.
Fjármaðurinn sefur laust
um sauðburðinn.
Þannig er sauðburðurinn
hélí íífíértfsml í liitaimfélkísiM Of« lííði af vorknlda og har'ðínfli.
— SatiSf járrraktin á st'amÉíöíaií fyrir sér.
— Við skulum alltaf vera vinir.
í íslenzkri sveit tími vin- sauðfeurðurinn stendur og ó-
áttu manns og kindar. Góð- talin eru þau spor um holt og
um fjármanni líður alltaf- móa, sem gengin eru til kind-
betur með hverjum degin-j anna. Mörgu lambinu er
um, er hann sér fleiri og bjargað og stundum móður-
fleiri af ánum sínum born- inni líka. Hann er læknir og
ljósmóðir í senn. Hann gleöst,
er hann sér bæði frá á fæti
næsta dag. Flestar ærnar bera
að vísu hjálparlaust, en hitt
kemur líka oft íyrir, að hjálp-
ar er þörf.
ar með tápmikil lömb, sem
eru fjörug og forvitin að
leik í kringum móð'ur sína.
Enginn nema sá, er reynt
hefir þekkir til íulls þær til-
finningar, sem ijármaöur ber
í brjósti til hjarðar sinnar.
Honum er létt um svefn þess-
ar björtu vornætur, meðan
Sauðfjárrcektin hefir frá
inga. Saudkindin hefir öðr-
um húsdýrum fremur fætt
þjóðina og klœtt á löngum
og dimmum öldum og lif-
að af harðrétti, eldgos og
graslítil vor. Þannig hefir
þjóðin skilað sér á arðsemi
sauðkindarinnar lijandi til
nœsta vors í von um, að það
yrði eitthvað skárra en þá
er minnst var um grös, og
snjórinn þrálátastur að
hverfa á vorin.
í gegnum þessar þrengíng-
ar hefir myndazt sú vinátta
og tryggð, sem tengt hdfir
saman mann og sauðkind,
eins og mann og hest. Þeir,
sem hafa þá tryggð viö hús-
dýrin, sem ævarandi er og
hverjum góðum bónda er
nauösynleg og holl. Hún verð-
ur ekki burt frá þeim tekin,
nema sár sé eftir í hjarta.
Sauðfjársjúkdómar síðustu
ára léku sauðfjárbændur
grátt. Nú er aftur farið að
rofa til. Með fjárskiptunum
virðist hafa tekizt að útrýma
verstu plágunni, mæðiveik-
inni, og vísindamennirnir að
Keldum hafa búiö til lyf, sem
reynist vel gegn garnaveiki.
Með aukinni tækni og fjár-
hagsgetu hefir þjóðinni tek-
\zt að vinna þarna sigra, sem
| ííklega heföu orðið seinunnir
lyrr á öldum, þegar fjárhags-
getan var engin og vísindin
af skornum skammti.
Margt fleira horíir í fram-
faraátt hjá sauðfjárbændum.
Kynbsétur eru miklar og vax-
andi áhugi fyrir þeim með
hraustum fjárstofnum, sem
bændur binda framtíðarvon-
ir við.
Kindurnar merktar
í ættarskrá.
Þannig hafa þeir Jónas
bóndi og Kristján ráðsmaöur
að Nesjum merkt allar kind-
ur sínar með alúmíníum-
þynnum. Þar eru þrykkt á
fornu fari verið drjúgurnúmer fyrir hverja kind og
þáttur í atvinnuiifi íslend-hvert lamb merkt undir kind-
Ærnar una sér vél í túninu með litlu lömbin sín á vorin.
ina á sama hátt, auk hinnar
venjulegu mörkunar.
Með þessu móti er hægt að
halda fullkomnar 'afurða-
skýrslur og sjá hvaða ær skila
vænstum dilkum. .
Meðferð fjárins er víöast
hvar orðin allt önnur með
aukinni ræktun og bættum
heyskaparaðferðum. Fé er nú
víðast beitt mjög í hófi og
bændum þykir ekki borga sig
annað en hafa ærnar í góð-
um holdum. Með bættri með-
! ferð eykst líka afurðasemi
kindanna. Fleiri ær skila
tveimur lömbum.
Flestir bændur telja, að
i betra sé að hafa tiltölulega
fáar skepnur og fara þeim
mun betur með þær, en að
hafa margt og láta þær búa
við misjafna meðferð, eftir
því hvernig vorar.
Sauðfjárræktin á íslandi
er í örum vexti. Á nœsta ári
má gera ráð fyrir, að dilka-
kjöt falli meira en þjóðin
getur torgað. Stendur þá út-
flutningur fyrir dyrum. Á-
stœðulaust er fyrir bœndur
að óttast offramleiðsluþótt
fénu fjölgi. Meðan svo horf-
ir í heiminum sem nú er,
þá verður lengi þörf fyrir
matvœli. Haustverð á ís-
lenzku dilkakjöti er sam-
keppnisfært til útflutnings,
ef miðað er við bátagjald-
eyri. Með þvi fyrirkomulagi
væri jafnvel hœgt að flytja
út osta og smjör, segja fróð-
ir menn í viðskiptum.
En nú erum við kominlangt
frá hlaðvarpanum við Þing-
vallavatn. Við skulum hverfa
þangað aftur í kvölakyrrðina,
og láta fjármálaspekingunum
það eftir að leita markaðanna.
Kindurnar dreifa sér um
brekkuna ofan við vatnið.
Mörg lambanna eru komin
vel á legg. Hrokknir lokkarn-
ir eru að verða að lögðum.
Fótaburðurinn er oröinn fyr-
irmannlegur og þau eiga það
til að taka undir sig stökk til
þess aö láta mömmu hrökkva
við, eða til þess að hvetja
jafnaldra sína til átaka í góðu.
Ærnar gæða sér á græn-
gresinu, en horfa árvökrum
augum í kring um sig. Þær
vilja vita nákvæmlega hvar
lömbin eru og kalla þau til
sín, ef ókunnugir nálgast
hjöröina, og taka þá á rás.
Þær kjósa þann félagsskap
einan, þar sem börn búa með
móður.
Svo hverfa þau úr heima-
högunum einhvern góðan veð
urdag, þegar búið er að marka
og halda til óbyggða, þar sem
ævintýri siunarsins bíða
þeirra í frelsi íjallanna.
Lágir geislar kvöldsólarinn-
ar falla á vatnið og brotna f
bárum þeim, er verða tíl við
svala golu. Vinirnir í hlað-
varpanum hafa skilið um
stund. Lambinu bjó hann
Pétur litli mjúka hvílu á
poka inni í fjárhúsjötu og
bauð því góða nótt, áður en
kallað var í háttinn í fimmta
sinn. Ungir menn, sem eign-
j ust vini. á vorin, eiga auðveit
með að gleyma stund og stað.
— En í suðri hneggjar sælu-
gaukur við vatnið. — gþ.