Alþýðublaðið - 11.11.1940, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið - 11.11.1940, Blaðsíða 3
MÁNUBAC* 11. NÓV* 1S4Q. ALÞYÐUBLAÐIÐ Ritstjóri: Stefán Péturssom. Ritstjórii: AlþýÖuiiúsinu við Hverfisgötu. Simar: 4902: Ritstjóri. 4904: Innlendar fréttir. 5021: Stefáo Pét- ursson (heima) Hringbraut 218. 4903: Vilhj. S. Vilhjárns- son (heima) Brávallagötu 50! Afgreíðsla: Alþýðuhúsinu við Hverfisgötu. Sínaar: 4900 og 4906. Verð kr. 2.50 á raánuði. 10 aurar í lau A'J, ÞÝÐ'UPRENTSMISJAN llappir sósíalistar" stai'lwM Þelr hindruðu áframha Ir að þeir sáu að þelr iuiidarins eft- í mÍDnihluta. AP var mikið um dýrðir; .. hjá : Moskovítunum- hér; vikuna, sem leið. Þeir voru að halda upp á tuttugu og þriggfa árá afmæli sovétstjórnarinnar í Rússlandi, höfðu í því tilefni „'kriali"' í Iðnó og tefldu fram sem ræðumönnum Halldóri % Jf íljah ; XaxneSs og Gujinari- Í 'Bénédiktssyni fyrrv. Saurbæj- arklerki. En aðsókmn v.ar léleg. Aldrei hafa Moskóvítarmr hér haldið upp á afmseli sovétstjórn arinnar með svo fáum hræð- um. '¦•''" Það er nú'líka lítið orðið eítir- af sovétstjórninni, sem stofnuð var á Rússlandi fyrir tuttugu og þremur áru'm, hvort heldur er átt við þá. menh, -sem hana skipuðu, eða þaðverk, seiíi hún. vann. En það var heldur ekki hin gamla byltingarstjórri verkamánna og bænda undir forystu Lenins og Trotzkis og hennar verk, sem Moskóvítarn* ir hér voru að hylla, heldur ein- ræðisstjórn Stalins, sem búin er »ð láta skjóta svo að segja alla gömlu' byltingarmennina, syipta ; . verkamennina,; og bændurna . þyí frelsi, semþeir áunnu sér ; :í Jbili; -með byltingunni, elta • Trotzki uppi og myrða hann í fjarlægu landi, : og er nú. að kúga smáþjóðirnar, sem í • bylt- : } ingunni veltu af sér oki Rúss- lands,;inn í hið rússneska þjóða- ; fangelsi á, ný. ..',-.•. • .. í Þetta ríki Stalins er það, sem .-... Ralldpr Kiljan Laxness. kallaði .¦:6-,í:í;?j!Beðu sinnií' Iðnó „ríki yerka- í-.mann^: : . menntamanna og , bænda"!; Og árás þess aftanað Pólverjum, í fyrrahaust rheðan :milljónaher Hitlers sótti að . ¦.,. þeim að framan, árás þess á Finna í fyrravetur og innlimun Eystrasaltsríkjanna, Bessarabíu og Norður-Rúkóvíu í sumar,— það'er það, serri Hálldór Kiljan.j Laxness kallaði að „starida uta, .: ári við" það stríð, ' serii nú \ er„ háð. Þegar Rússlahd ræðst með. flugvélum, fallbyssum og skrið- drekura á nágrarinaþjóðir sín- ar og rænir löndum þeirra,Aþá er þaS yfirleitt ekki að heyja stríð, á máli Halldórs Kiljans Laxness, keldur . aðeins, ,,að gæta vel landamæra hi'ns sósí- alistíska ríkis"! '; En ef lýðræðisríkin í Evrópu. , ög Ameríku grípa til vopna til þess að verja frelsi 'sitt og' allra annarra gegn yfirgangi þýzka uazism^ns, þá eru þau „rærv íngjar" og í sama númerinu og: j' hann. „Stóra-Bretland, Banda- ríkin, Þýzkaland ög Japan/' ¦ ságði Halldór Kiljan Laxness í , ræðu sinni, — „það eru þessir fjórir kapítalistísku höfuðaðiljr ar, berjast gegn,. öllurn-.v.þjpð^- um heimsins .... og hafa þá einu hugsjón, að kúga allt mannkynið, þrælka það og ræna." Munurinn á Þýzkalandi Hitlers ög Bretlandi í yfirstand- andi stríði er, að dómi hans, ekki meiri, en á „hung^uðum úífi" og „söddum rólegurh úlfi." Öðru vísi mér áður brá, Eyr- hJaðeins einu áfi og riokkrum mánuðum eða nánar þ. 6. ág- úst 1939, gerði Halldór Kiljan Laxness í Þjóðviljanúm allt amian greinarmun á þeim ríkj- um, sem hér um ræðir. Þá tal- 'aði; harih; um ,járásarríkin;" Þýzkaland og ítalíu, annarsveg- ar, og „lýðræðisblökkina" gegn þeim, Bretland, Frakkland , og Rússlári'di hirisvégar, og brýndi fyrir okkur, að Bretland væri „okkar eðlilegi verndafi"! Hvað á hið „einfalda og hrekk- Jáusa fólk," sem Halldór Kiljan Laxness minntist á í ræðu;;sinni í Iðnó, að taka alvarlega — það,. hann sagði þá, eða það, sem hann,segir nú? Hvað á það.yf- irleitt, að hugsa um þann mann, sem hefir þannig skoðanaskipti t eins og fataskipti, af því að sovétstjórnin á Rússlandi sveik „lýðræðisblökkina" og gerði vináttusamning við nazismann? Hvernig getur yíirleitt svo stórt skáld og Halldór Kiljan Lax- ness verið svo lítill maður? ' . Gunnar Benediktsson fyrrv Saurbæjarklerkur hafði í fæðu sinni í Iðnó fátt að segja um- fram Halldór Kiljan. Eitt digur- mæli, sem glopraðist út úr hon- um, er þó þess yert, ;að á það sé bent, því að sjaldah háfa Moskó vítar hér verið löðrungaðir bet- ur, þó að það yæri að sjálfsögðu óviljandi gert. Hann sagði- „ýið, sem hér erum stödd, eigum á hverjum tíma að get.a vitað það, hvað Sovétlýðveldm ætla að gera. E| við vitum það ekki, þá erum við sláppir sosí- alistar"! .. , Ju,.þeir vissuiaglega í fyrra- sumar, hvað Rússland ætlaði að gera, þegar þeir trúðu því í ein- feldni sinni, að Rússland myridd þerjast méð „lýðræðisblökk- inni," svo að orð Halldórs Kilj- ans sé haft, á móti þýzka nar- ismanum! Þeir vissu það líka, þegar fréttin um vináttusamn- ing Stalins við Hitler kom yfir þá eins og þruma úr heiðskíru lofti og Þjóðviljinn sagði fyrsta daginn, að fréttin væri aðeins herbragð til þess að knýja lýo- ræðisrífein til bandalags við • Rússland, annaíi daginn, að me% samningnum væri friðin- um bjargað í Evrópu og þ"riðja daginn, að tilgangur hans væri að bjarga Kína! Það eru ,{slappir sósíalisíar" — MEoskóvítarnt" hér^ Áf*því verðuf -efeki ofsögum sagt. ÆSINGALÝBUR kommún- ista Meypti »pp fimdi Dagsbrúnar í gser óg iank hon- tim því með fullkomnu npp- hlaupi, hrindingum ©g piastr- um. . - ' Þetía ástand er «rðið gjör- samlega óþoíandi og nær ekki nokkurri átt. að erindrekum Moskva Mér á iandi haldist það uppi, að eyðiieggja þannig frið- samleg félagsstörf reykvískra verkamanna. Verðiir Dagsbrwn þegar í stað að finna ráð til að koma í veg fyrir, að slíkténd- urtaki sig ekki oftar. Dagsbrúharfundurinn hófst klukkan 2 pg var hann sóMur af á fjórða hundfað verkamanna. Til umræðu áttu að vera at- yinnumálin, kaupgjaldsmálin, ákyörðun um skipan mannö til a,ð fara með samninga fyrir höncj iélagsins, kosning,. yara- manna í trúnaðarráð og ýms önnur nauðsynleg félagsrnáL Fyrst yar tekið fyrir karup- gjaldsmálið. Haraldur Guð- mundsson, sem var f undar- stjóri, r— mælti með tillögu stjófnar og trúnaðarráðs um stefnu félagsins í kaupgjalds- málunum. Var sú tillaga sam- þykkt eftir nokkrar umræður, og er hún birt á: öðrum ::,stað í blaðinu. • Er þessu var- lokið var ákyeð- ið að kjósa á fundinum tvo menn til að taka sæti í hefnd með þremur mönnum úr stjófn irini til að fara með samninga. . Var samþykkt tillaga um þetta, en kommúnistar greiddu at- kvæði á móti. Undir eins og kommúnistar sáú við þes»a at- kvæðagreiðslu að þeir voru í minnihluta, byrjuðu þeir ó- kyrrð og köll, En þó var hægt að láta fara fram kosnirigiiria og komu fram tvær uppástungur. Stjórn félágsins stakk; upp á Joni Guð- laiigssyni og Sigurði Guðnasyni 'og koriimúnistar stungu upp á. Jóni Rafnssyni og Sigurði Guðnasyni. Sýnir uppástunga stjórharinnáf að hún vildi haia sem bezt samkömulag ufh þetta nauðsynjamál, þó' að það sýni hins vegar ekki, að hún feldi heppilégt að kommúnistar ættu sæti í nefndinnl. — Sígurður Guðnason var kosinn í éinu hljóði. Jón Guðlaugsson fékk 181 atkvæði, en Jón Rafnsson 159. Nú ókyrrðust kommúnist- ar enn meirá. En fundarstjóri og stjórn félagsins gerðu allt, sem í þeirra valdi stóð til að halda áfram störfum. Átti nú að fara fram kosning á 20 vara- mönnum í . Trúnaðarráð, en kpminúnistár . héldu uppi öskr- um og óhljóðum. Eggert Þor7 bjarnarspn-; og Jón Rafnsson höiðu forystuna í þeim. Reis Eggert. upp og. þar fram tillögu um að ákvörðun trúnaðarráí5s um að nema úr gildi hinn svö- kallaða „brottrekstúr" AÍþýðu- flokksmannanna 6 úr félaginu yrði ónýtt.. ¦.. ,'¦ '-vc »• -,;v & Guðm. Ó. Guðmtíh'dssohþar þá ffam tillögu um að vísa.þess- tefna Dagsbrnnarmanna i df r~ t4§ar oi kanpgialdsmálnm. AFUNDI Dagsbrúnar í gær var éftirfarandi ályktun samþykkt og felst í Wenni stefna Dagsbrunar í dýr- tíðar- og kaupgjaldsmálurh: „Fundurinn skorar á ríkisstjórnina að gera nú þegar. ráðstafanir til þess að ia$kka dýrtíðijta svo, að hún hemi eigi meiru en kauphækkUn þeirri, sem verkalýiurinn hefir fengið, 27%, og bendir á sem leiðir til að koma þessu í framkvæmd: ' JÉé.' ' "% 1. að herða á^VerðlagseftMiMnu »g iáta aðeins einn aðila hafa ailar verðlagsákvarðaná? með höndum. . 2. að léggja sérstakan skatt á siluverð afurða, sem.seldar eru til útlanda með stríðsgr*ða, og itota hann til að *lækká verð á innlendum afurðum, sem seldar eru til neyziu ihnahlands, enda slé þess gætt, að jafnan sé Ml nægilegt af þeim til að fullnægja þöífum landsmanna. 3. að fella niður tolla á brýntistu, nawðsynjayörum (korn- vöru) og ákveða hámark flut-ningsgjalda með íslenzkj*m s'kipum. : Fáizt þessu ekki fwm komið, telur fundurihn, að við i væntanlega''kaupsamninga eða taxtaákvörðun sé ekki nægi- legt aj^miða við ]>að ^ fá kaupið hækkað til jafns við dýr- tíðina, eins ogw'iuin þá verður, og tryggingu fygr kaup- hækkun mánaðaírWga samsvarandi vaxandi df rtW, heTdur verði kaupið ao^vera nokkau hærra tfl þess að bæta upp i,**þáð,' sein á vantar..' að kaupgjaldið fylgi dýrtíðinni síðari i*\ blute þessa árs.' ¦ .**! |s^^^^J^J^r*^^^r^*^#^#^#^#^#^#^#^#sr^#,#,•^^ afbragðs góðar. EyrarbakkaSsart&fJin-. Uarðfiskux'. Kiklingur. Ostar. — Smjör. SIíbí 1678 II'MÍI Smi 3570. ! NýJkoiiiiðs UlíaFgara EDSIB ari , tillögu kprpmúiþista,,.:..-feá. Ætly^u komn^únistar4 þá ,að3 «er- ast enn meira o# öskruðm 6* kvæðisorð til stjórnar fék|g^ih» pg Guðmundar. Furidamtjóri' lýsti þvl yfir að gefnu tilöfMé, ' að éf frávísunartillaga G. -Ó. G. yrði samþykkt, skoðaði =.hani»' það sem stáðfestirigu fúhddfcika^ á ge#ðum trúnaðarráðs.:-J ; Fór nú frám atkvæðagreiðsla og skipaði fuhdafstjori<) þá Kristófer Grímsson, f^frver-' andi raðsmann félagsihs,- og; Alfred Guðmuhdsson; 'starfs-1 mann í skrifstofu þessj-til aíS' telja. TÖldh þeir;Í30 atkvæði méð -tillögu G. Ó;'G;', eh'|á6 k mótí. (Ahnar taldi 1!17 á-'hióti, en hinn 115 og vöf tékið riaeð- altal eins og' venja er tih) Við þetta ærðist skríll komm- únista. Stokk hann uþp'á.þekki; þusti ,upp að fundafs-IJÓEgsæti og öskfaði hVer í kapp ;vif jann-! an: „Þetta er lýgi!"í„Þpta er svik!" „Hér skal erigihh fund- «r vera þaldinn!" „Þetta ^r; fas- ismi!" , ... " .. [v.^wV Eftir margítre'kaðar -tiiraunir tií. að, halda uppi., s re'glu sleit funáarstjóri fundirium. Maður að nafn: Sveinn Sveinsson, sem spilar. sig; Sjárfstæðismánn, tók mjög virkan þá4t f þesstt upp- hlaupi með kommúnistum, en í algerri óþökk félaga sinriai Hraðferð til Akurjeyrar fimtudag 14 p. m. kl. 9' s. d! Kemur á Patreksfjörð, ísa- fjörð og Siglufjörð báðar lfeiðir. ¦, , •.,#,•>•.¦¦;?,,¦-•-. i

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.