Alþýðublaðið - 27.02.1957, Síða 9

Miðvikudagur 27. febr. 1957
AlþýftublaSig
Islemksf Irúarlíf og kirkjur
i (Frh. af 4. síðu.)
með sjálfum sér. Ég á hér þó
fyrst og fremst við reikið milli
margra trúarflokka, félagá og
hreyfinga, sem nútíminn á svo
mikið af.
MENN VILJA GEÐS-
HKÆRINGU.
Sumir gera þetta, af því að
þeir eru að leita að einhverju,
sem geti komið þeim í uppnám,
snortið svo tilfinningar þeirra,
að af því spretti einhverskonar
sælu-hrifning. Að nokkru leyti
á þetta rót sína að rekja til
gamals. . hugsunarháttar.. . Á
fyrstu dögum heimatrúboðsins
liér á landi, var oft prédikað
afturhvarf, sem átti að lýsa sér
í ofsalegum geðhrifum. En með-
al frjálsiyndu prestanna var
aftur á móti talað um að vekja
Stemningu. Það komst inn í
fólkið, að guðsþjónustan væri
gagnslaus, ef kirkjugestirnir
gátu ekki farið heim yfir sig
krifnir af því, sem fram fór.
Báðir flokkarnir voru þarna
á rangri leið. Hjá báðum var
rík viðleitni til þess að ofmeta
vissa tilfinningaspennu, og þá
er leiðin stutt yfir í það að
gera sér upp tilfinninguna,
sem auðvitað á hvorki að lýsa
sér í ofsa, né heldur í vímu,
heldur heilbrigðum viðbrögð-
um manna við þeirri stað-
reynd, að Jesús Kristur kem-
ur til móts við þá og þeir við
hann.
Það fer þá eftir skapgerð og
innri ástæðum hvers og eins,
hvað tilfinningar verða ofan á
í hvert sinn. Samt vona ég, að
ég geri engum rangt til, þótt
ég segi, að sumt af því, sem
laðar hinar leitandi sálir að
ástríðufullum ofsatrúarflokk-
um. sé einmitt þessi löngun til
að komast í geðshræringu. Þeim
finnst ekki trúarþörf sinni full-
nægt annars.
JARÐARFARIR í ÚT-
VARPINU.
Annað, sem mér virðist benda
á það, að ófullnægð trúþrá sé
rík með þjóðinni er sá algengi
siður um land að hafa útvarpið
alltaf í gangi, þegar útvarpað
er jarðarförum, hvort sem
Mnn látni hefir verið þeim ná-
kominn eða ekki. Auðvitað er
jarðarfararathöfnin guðsþj ón-
usta, og erlendur prestur hefir
látið.svo um mælt í bók um ís-
Jenzku kirkjuna, að jarðarfar-
irnar séu þær guðsþjónustur
hér á landi, þar sem mest verði
vart trúarlegs innileiks. En
þrátt fyrir það er jarðarför að-
eins ein tegund af guðsþjón-
astu, og verkefnið fyrst og
fremst það að hjálpa mönnum
til að standast hina átakanlegu
staðreynd •— dauðann. En of
eindregin umhugsun um dauð-
ann, getur samt sem áður orð-
ið til þess að gera menn afhuga
!>ví, að trúin er einnig hjálpin
til að standast staðreyndina líf.
Daglegt líf, starf, — með öllum
þess óteljandi vandamálum og
þungri ábyrgð. En þrátt fyrir
alla hina góðu kosti útvarpsins,
getur útvarpsmessan, hvorki
jarðarför né önnur, orðið það,
sem messan sjálf er í kirkjunni.
KIRKJUGARÐSJÓL í
STAÐ KIRKJUJÓLA.
Eitt er það, sem mér einnig
finnst bera merki um trúarlega
leit, er sá siður, sem tekinn
liefir verið upp hér í Reykja-
vík, að kveikja fjölda ljósa í
Mrkjugarðinum, og jafnvel
halda jól sín jóár, fremur en
annars staðar. Ég vil enga særa
vísvitandi. En ég er sennilega
ekki einn um það álit, að þarna
sé hugurinn of bundinn við efn
ið. Hinn dáni líkami er kominn
á vit móður náttúru og eyðist
þar, samkvæmt efnislögmálum
skaparans, og það getur verið
varhugavert að beina trúarleit
sinni um of að því, sem snertir
þessa hlið dauðans. Ég hygg,
að látnum ástvinum, sem sjálfir
lifa eftir dauðan, og eru orðnir
óháðir efninu, muni miklu kær-
ara, að eftirlifandi vinir leiti
samfélags vð þá, sem lifa, og
eigi með þeim heilög jól. Minn-
ingin um hina dánu og meira
að segja sambandið við þá, sam-
félag ástúðar og kærleika, verð-
ur engu síður þáttur í jóla-
reynzlunni.
SÁLARRANNSÓKN-
IRNAR.
Eitt er það enn, sem ber vott
um andlega leit meðal þjóðar-
innar, og það er hinn mikli á-
hugi á sálarrannsóknum. Það
situr sízt á mér að finna að því,
þótt menn vilji kynna sér af
eigin raun rök fyrir framhalds-
lífi og sambandi við hina dánu.
En þeir sem þekktu séra
Harald Níelsson og fleiri af
foringjum spíritismans, hér á
landi, vissu vel, að það var
þekkingarþráin, sem hann
taldi, að sálarrannsóknirnar
ættu að fullnægja, en trúar-
þörfinni leitaði hann sjálfur
fullnægju í guðsþjónustum
hinriar fornu kirkju. Engir
ættu að hafa meiri skilning á
því en vér, sem höfum kynnt
oss staðreyndir sálarrann-
sóknanna, að krisíinn söfnuð-
ur þarf í guðsþjónustunni að
komast til samfélags við
Krist. Hið sama er að segja
um þá, sem trúa á andlegar
lækningar. Þeir ættu manna
sízt að láta sig vanta, þegar
sjúklingar eru teknir til bæna
í kirkjunum. Þat ættu þeir að
taka þátt í bænarhringnum.
MYSTIKIN.
Það virðist vera mjög ríkt
í oss íslendingum að sækjast
eftir hinum dulræna, mystiska,
í trúarlegum iðkunum. Hið dul-
arfulla og leyndardómsfulla,
sem laðar hugann lengra en
orðin fá skýrt, er í rauninni,
eðlilegt fyrirbæri alls trúar-
lífs. Þetta ber því ekki að lasta.
Þetta er ein ástæðan til þess,
að margir verða meira snortnir
af því, sem þeir ekki skilja, í
guðsþjónustusiðum og formi.
Þeir óksa eftir því, að minna sé
um prédikanir, en meira um
söng og helgisiði, jafnvel á
máli, sem flestum er óskiljan-
legt, eins og hjá kaþólsku kirkj-
unni.
LEITIN AÐ „RÉTTUM“
PRESTI.
Loks eru þeir, sem alltaf eru
að leita að hinum rétta presti,
til að boða sér fagnaðarerind-
ið, eins og þeir vilja hafa það.
Annað hvort gefast þeir síðan
upp í leiðinni að þessum ein-
stæða manni, og afrækja kirkj-
una alveg, eða þá að þeir mynda
sér kristileg félög og flokka, og
fundir eða samkomur þessara
félaga koma að miklu leyti í
staðinn fyrir sjálfa kirkjuna.
— Sumir eru svo heppnir,
að njóta þjónustu prests, sem
þeim fellur við, — og þá er það
líka oft hann einn eða þeir,
sem honum eru líkir, eða hafa
sama flokksmerki og hann, sem
verðskulda að kallast þjónar
KristS: Nú hefir það auðvitað
alltaf viðgengist, að einstakir
prédikarar næðu meiri hylli en
aðrir.
En í fullri einlægni talað,
hygg é-g, að enginn af oss sé
svo mikils verðugur, að það
sé vert að gera hann að mæli-
kvarða réttrar trúar eða réttr-
ar þjónustu yfirleitt.
Og innst inni fyrir erum vér
hver öðrum miklu líkari en
ætla mætti eftir hinni ytri gerð.
Það er ekki presturinn, heldur
Drottinn, sem þú ert hingað
kominn til að finna. Og kenn-
ingu postulanna, þ. e. a. s. fagn-
aðarerindið, eins og það er rit-
að í Nýja-testamentinu, prédik-
um vér allir, þótt vér eigum
ef til vill lítið sammerkt við
potsulana annað en það að
trúna á Jesúm Krist sem Guðs
son og frelsara heimsins.
GUÐSÞJÓNUSTAN ER
ENN ÞAÐ, SEM HÚN
VAR í UPPHAFI.
Ég veit vel, að menn kunna
að gera ýmzar athugasemdir
við það, sem ég hér hefi sagt.
Það er ekki nema gott og bless-
að. En þá ætla ég að biðja alla
mína tilheyrendur að leggja
sér á hjarta það, sem ég nú að
lokum vil staðhæfa, og ég hygg
raunar, að allur fjöldinn geti
orðið sammála um. En það er
þetta:
Guðsþjónusta kirkjunnar er
enn það sama og hún var á
dögum postulanna. Hún er
samtal milli guðs og manns-
ins.
Ég skal játa, að þetta mætti
koma betur fram í sjálfum
helgisiðunum, eins og þeir nú
eru úr garði gerðir. En þó er
þetta augljóst, ef að er gáð.
Presturinn snýr sér frá altar-
inu og ávarpar söfnuðinn, les
heilagar ritningar, sem hafa
inni að halda boðskap frá
Kristi. Hann útskýrir þennan
boðskap nánar í prédikun
sinni, keriningúnni. Hann brýt-
ur brauðið í nafni Krists, hann
blessar söfnuðinn í hans nafni,
eða fyrir hans hönd. í öllu þessu
er Kristur að koma til móts við
manninn.
En frá söfnuðinum kemur
aftur á móti bænin, söngurinn,
lofgjörðin, trúarjátningin. í
sálmum og helgisiðum er synd-
arjátning, sem við altarisgöng-
una er svarað beinum orðum
með aflausninni. —
Ég er þeirrar skoðunar, að
þegar mönnum verði aftur
nægilega Ijóst, hvað guðsþjón-
ustan í kirkjunni raunverulega
er, ekki venjuleg samkoma, fyr-
irlestur, tónlistarhátíð — held-
ur mót .guðs og manns, þá taki
þjóðin aftur að ganga til guðs-
húss af sama innileik og fyrr.
Og þá verður hún fleiri mönn-
um en nú er, sú máttarlind,
huggun og styrkur er hún á að
vera.
Þá fyllast hin gömlu form
af nýju lífi, og ný form koma
fram, sem svara til trúarlífs
koinandi tíma.
Þetta gerist þó því aðeins, acS
menn varpi af sér hjúp óhrein-
skilningar og þori að koma
fram með trú sína, þori að
kannast við hana, af sama hisp-
ursleysi og hinn ungi íþrótta-
maður gerði í haust.
Það verður alltaf einkenni
lifandi kirkju, að þeir, sem
henni tilheyra, haldi sér ekki |
með hönnum og glönpum, held-
ur „stöðuglega við kenningu
postulanna og samfélagið og
brotningu brauðsins og bænar-
innar“.
í Jesú nafni. Amen.
Húsgagnaáklæði
Hún
Þeir, sem ætla að láta gera upp og klæða hús-
gögn sín, geta fengið húsgagnaáklæðin keypt hjá okkur.
Gott úrval fyrirliggjandi svo-sem ensk ullartau, dam-
ask, góbelin plyds.
Bólslurgerðin I. Jónsson h.f.
Brautarholt 22 — Sími 80388
Hafnarfjörður. Hafnarfjöröur.
Slúlkur
óskast í frystihús.
Fiskur h.f.
Síini 9393.
Sími 9993.
■
H
Kápur,
Kjólar,
Hanzkar,
Slæður,
Blunduvasaklútar
Undirfatnaður,
Sokkar.
Smekklegar f'ermingargjafir í miklu úrvaii.
11
VESTUKVEKi
Skemmtifundur verður í Sjálfstæðishúsinu fimmtu-
daginn 28. febrúar n.k. kl.. 20.30.
Frú Þuríður Pálsdóttir syngur þýzk og íslenzk lög.
Dans.
Þjóðverjar, búsettir hér, sæki aðgöngumiða
í þýzka sendiráðið.
Félagsstjórnin.
90 cm., mjög fallegir og ódýrir.
Einnig
falleg og ódýr.
Teppa- og dregla deildin.
Vesturgötu 1.