Vísir - 28.09.1922, Page 5

28. september 1922.
f ylsiR f
A dönsku.
Síðasta aldarfjórðunginn bafa
íslendingar leitast við að þvo af
sér þami danska svip og það
danska málfæri, sem þjoðinni
liafði hlotnast þegar engin út-
lehd þjóð mátli sliga þér á Jand
nenia Ðanir. Svo gersamlega
Jiafa áhrif J'rænda vorra við,
Eyrarsund náð tökum á þjóð-
inni og svo djúpl liafa dönslc
yfirráð fengið íslenskau liugs-
unarhátt lil þess að beyg.ja sig
i auðmýkt fyrir öllu scm dansld
er, að lil skamms líma liefir
veslings Mörlandinn að eins þekt
eitt land annað cn sitl eigið. j’að
var „útlandið". En „útlandið“,
þetta eina, J?að var Danmörk.
Og svo djúpar rætur hefir sá
islenski vani, að tita upp lil atls
þess, sem dansld er, að bér þyk-
ir enginn tiafa farið utan, nema
farið hafi til Kaupmannahaín-
ar. (iiida beinist straumur þeirra
Islendinga, sem utan fará, að
mestu leyti lil Danmerkur.
]?essi ábrif undirtægjuliáttar-
ins eru nú samt, sem betur fer,
að hverfa. Danskt og íslenskt er
gersamlega ótíkt og á ekki sam-
an. Fæstum íslendingum mun
vera vel við, að það sé danskt
sem islenskt ætti að vera. Ekki
af andúð til dönsku þjóðarinn-
ar, lieldur af þvi, að skápferti
og hættir Dana og' Istendinga
eru gerólikir og gagnstæðir í
flestu. það er því fátt, sem Is-
lendingúm ætti að vera jafn-
óviðfeldið og það, að íslenskt
mál sé btandað dönsku eða sjá
lesmál og auglýsingar fyrir ís-
lendinga á dönsku. Enda er slikt
með öllu óviðeigandi og æili
ekki að eiga sér stað.
Vil eg nefna að eins tvent, sem
talsvert ber á hér i bænum. Hið
fyrra er það, að þau Ivö mat-
xöluhús, sem hér eru. Iiai'a und-
antekninga.rlaust matseðla sina
á dönslcu. Getur slíkt varla tal-
ist móðgunartaust við íslenska
gesti og erlendum gestum gelur
J?að eðlilega þá hugmynd, að bér
þyki i'int að hgfa matarscðilinu
á dönsku, eins og i íínuslu mal-
söluhúsum með öðrum þjóðum
er tianu á lrönsku. pað' getur
engiu afsökun talist, þótt þcir
menn séu danskir, senv að þess-
um matsölulnisum slanda. Ur
því þeir liafa það að atvinnu
sinni, að matreiða fyrir íslentl-
inga, Jni er varla lil of mikiJs
mælst, að matarseðillinn sé
liafður á íslensku.
Hitt, sem mikið ber á hér, er
það, að JvN'ilt myndaJnisiu liafa
undan lelcn i uga rta us t götuaug-
lýsingar sínar og myndatexta á
dönsku. J7að má vel vera, að
erfitt sé fyrir þau að f'á mynda-
textana á íslenslui, en ]m verður
eklfi neitað, að það er livorki
viðeigandi né skemtilegt, áð hafa
textana á dönsku. Eg veit, að
fleiri en egeruorðnir daúðþreytt-
ir á þessu og Jiefir fundist það
Jivíld, þá sjaldan liér Jiefir sést
nvynd með enskum texta. Ivn
það er þó lútt, sem kvikmynda-
Ivúsumnn ber engin nauðsyn til,
að flágga með stórum dönskum
götu-auglýsihgum og jafnvel
setja myndaslu’ár á dönsku í
leikhúsunum. Jig geri ráð l'yrir,
að eigendur leiklíúsanna reyni’
smátt og smált að kippa því í
Jag, að lvafður verði islenskur
tc.xti á myndunum. Er liin mesta
furða, Jvversu lengi menn Jiafa
sætt sig möglunarlaust við J?etta
allsendis óviðeigandi fýrirlcömu-
lag i matsölustöðunum og Icvilc- ,,jj
myndahúsunum. xxx
Alúðájft>aklvir færi eg slátur-
l’.ússljóra og stárfsmönnum
Sláturfélags Suðurlands i Rvilc
iyrir þa'r lvöfðinglegu gjafir, er
Jveir færðu mér laugardáginn 2b.
september i filei'm af sjötugsaf-
mæli mínu.
Revkjavik, 2(i. sept. 1922.
S Í M () N .1 Ó N S S () N,
Klapparstíg 2ö
Notið aðeins islenskar
vörnr.
Hinar lialdgóðu
Trawl D O P P U R úr
Álafoss-dúk.
Trawl B U X U R úr Ála-
foss-dvilc,
sem liafa rult úl úr land-
inu, állri erlendri vöru af
sömu gerð vegna styrkleika
síns og ódýrleika.
Bestu hlífðarföt fyrir sjó-
menn og verkamenn.
Fást ódýrast hjá
Sigurjón Pétursson & Co.
Hafnai’stræti 18.
með íslandinu: rúgmjöl, maís,
lieitl og malaður, lcc'x, Iiveiti og
liafranvjöl, kaffi, melis, kandis,
i iisínur, sveskjur og vínþriigur.
Verðið lægra en annarsstaðar.
Ver»l. Von
S í m i 448.
Á V E X T I R
allir nýkoninir og lveslir í
L U C A N A.

Sæeprfatnaður.
Bohter, liður og dúnu. Ný-
komnar miklar birgðir, verð
íð lægra en áður.
VÖRUnCÚSIÐ.
„THERMA“, nokkur stykki,
til sölu ódýrt.
HERLUF CLAUSEN,
Mjóstræti 6.
Tiltooö óslxcast
í að Lyggja lítið hús. Tilboð séu aí-
hent hlutaðeiganda fyrir kl. 6, n. k',
fimtudagskvöld. ~\7~m A.
Hgveiierliudler
' for de verdenskenk*
Englebert Gummisaaler,
der er uoverlrnl'ne i Ivvalitel
og særdeles Jvehagelige i Brng,
s ö g- e s for I s 1 a n d.
Et Firma der er godt iudförl,
og som vil interessere sig
særligt for disse Sáaler, kan
paaregne stort Salg og udmærk-
et Fortjeneste.
Hans Lystrup.
Generah’epræsentant,
Jhleallé 5/7. Köbenbavn F.
Skift um hlutverk. ' (28
fer víst flestum eins og frú ’l racey sagSi einu
sinni: —r Flest fólk hugsar alls ekki, anpars nxundi
mannkynið líSa undir lok.
Eg hefSi auðvitað ekki fariS aS brjóta heilann
um þetta, ef eg hefði unnað Reggie Penmore af
öllu hjarta. Philippa Tracey, hin einkénnilega
stúlka, hafði víst rétt að mæla þá er hún sagði:
— pér munuð elska heitt og innilega — en Jvað
liefir enn eigi orðið.
(Seinna).
Nú hefi eg talað við Philippu Tracey.
Hún skrifaði mér og bað mig að finna sig í
tískubúð Suzanne í Rue de la Paix. Bréfið var
stílað tii frú George Meredith í Ritz. En þar
hafði eg auðvitað skýrt rétt frá nafni, Rósa White-
lands, svo að bréfið var borið til lafði Meredith.
Hún færði mér bréfið sjálf og mér fanst það
einhvernveginn að henni þætti það miður að eg
yrði við beiðni Philippu. Hún sagðist ætla að
koma með mér. En það var nú verri sagan. En
hvernig átti eg að koma í veg fyrir það. Eg gat
ekki með góðu móti sagt henni, að Philippa þyrfti
að tala við mig einslega.
Við fórum því í Rue de la Paix.
]?ar hittum við Pilippu í tískubúð Suzanne.
Móðir hennar var með henni.
— Ja, þetta hugsaði eg, |?að var ágætt að
þú komst með okkur, Meg, hrópaði hún og
rétti fram báðar hendurnar. Mig langaði mikið til
þess að biðja þig að koma með mér yfir til Beers
og líta þar á sýnishorn, sem eg held að muni
fara rnér mikið betur heldur en frakkinn hjá Caillot,
sem eg sagði þér frá. Komdu nú; stúlkurnar geta
beðið hér á meðan.
Eg sá það undir eins, að lxetta var lafði Mere-
ditlx ekki að skapi. En mótbárur höfðu ekkert að
þýða. pegar lafði Ethel hafði ákveðið eitthvað,
þá varð það fram að ganga. Svo fóru þær og eg
settist hjá Philippu.
Salarveggirnir voru allir þaktir speglum og á
gólfinu var þykkur dúkur. Margir voru þarna inni
auk okkar. Nokkrar franskar konur sátu gegnt okk-
ur og höfðu þær liugann svo fastan við að velja
sér hatta, er færi þeim vel, eins og alt líf þeirra
og'velferð væri undir því komið. Hjá þeim sat
ungur Ameríkumaðui. Hár hans gljáði og var því
skift í miðju. Hann virti fyrir sér unga Jeikkonu,
sem var að máta á sig höfuðbúnað. Var hann
engu líkari á svipinn en föður sem horfir á heimsku-
pör óskabarns síns. Afgreiðslustúlka setti hvert höf-
uðfatið eftir annað ,á höfuð leikkonunnar. Svo
vafði hún blæju yfir og festi svo öllu saman með
hattpdjóni með perluhaus inngreiptum í gimsteina.
Eg horfði á alt þetta eins og í Ieiðslu og mundi
mér Jxó einhvem tíma hafa J?ótt gaman að því..
En nú gat eg ekki um annað hugsað en hvað
það væri, sem Philippa ætlaði að segja mér.
— Guði sé lof, nú veitir enginn okkur eftir-
tekt, mælti hún og sneri sér hvatlega að mér. Nú
getum við talað sanxan í næði. Jæja, fyrst og
fremst var eg hrædd um, frú George, að yður
mundi vera illa við mig.
— Ula^við yður, endurtek eg. Hvers vegna ætti
mér að vera illa við yður?
Philippa hló vandræðalega og virti fyrír sér
Ameríkumanninn og leikmærina.
Svo sagði hún: — pér hafið sjálfsagt veitt
því eftirtekt, að lafði Meredith er reið við mig.
Jú. eg hafði séð það, að lafði Meredith var
ekkert um hana gefið, og þess vegna svaraði eg
ekki.
Philippa mælti enn: — Henni þótti það ákaf-
lega leiðinlegt, að við skyldum hittast. Og hún
vill alls ekki, að við séum tvær einar. Og eg ímynd-
aði mér, að þér munduð líka bera kala til mín,
ef hún hefði sagt yður —-----------,
— Sagt, mér frá hverju? spurði eg.
Hún svaraði ekki spurningu rninni beinlínis, lxeld-
ur sagði hún: — Mér finst raunar að gift kona
megi vera Jxakklát þeirn stulku, sem ekki viil
taka manni hennar. En það er sjaldnast svo. Oft-
ast er það þannig, að hún getur aldrei litið hana
réttu auga.
— Svo. Eg veit ekkert um það, en ef þér eigið
við okkur, mig og yður, þá get eg sagt yður það
hreinskilnislega, að mér geðjast ljómandi vel að
yður.
— pað gleður mig, sagði hún. Undir eins og
eg sá yður, óskaði eg þess, að við gætum orðið
góðir vinir. En eg var hrædd um, að þér munduð
hafa' horn í síðu minni undir eins og þér fengjuð
að vita, að eg er stúlkan „sem fór svo skammar-
lega með ,hann , stúlkan, sem fyrst gaf honum
undir fótinn og hryggbraut hann svo.
— Eigið þér við George?
" Já, auðvitað, sagði hún og kinkaði kolli.
Eg horfði undrandi á hana. Átti nú að opnast