Vísir - 16.09.1938, Blaðsíða 7

Vísir - 16.09.1938, Blaðsíða 7
Föstudaginn 16. sept. 1938. V I S IR I i Jens B. Waage fyrram haa&kastjóri. Jens Benedikt Waage var fæddur í Reykjavík 14. dag marsmánaðar 1873 og dvaldist hér alla ævi, utan þau árin, sem hann var að námi í Kaup- mannahöfn. Hann andaðist að heimili sínu 10. þ. m., eins og frá hefir verið skýrt hér i blað- inu. Foreldrar hans voru þau Eggert stúdent og kaupmaður Waage og kona hans Kristin Sigurðardóttir. — Eggert Waage var sonur Magnúsar bónda í Stóru-Vogum Jónsson- ar dannebrogsmanns Daníels- sonar sama staðar. Kona Magn- úsar Waage var Guðrún Egg- értsdóttir, prófasts i Reykholti Guðmundssonar, tugthússráðs- manns iyigfújssþnar, og konu hans Guðrúnar Bogadóttur hins gamla i Hrappsey Bene- diktssonar. Kona Guðmundar Vigf ússon- ar var Guðrún Þorbjarnardótt- ir hins ríka í Skildinganesi Bjarnasonar, Bergsteinssonar á AJrnarhóli í Rjeykjavik, og er sú ætt ein hin fjölmennasta með Reykvíkingum, áð því er Klemens Jónsson telur. Guðmundur „ökonómus" var sonur Vigfúsar i Hjörsey Sig- urðssonar, Einarssonar, Þor- steinssonar sýslumanns i Þykkvabæ Magnússonar. Móðir Guðmundar var Sig- ríður Guðmundsdóttir, sýslu- manns Sigurðssonar lögmanns Jónssonar í Einarsnesi. Er það Einarsness-ætt. En kona Guð- mundar frá Einarsnesi var dóttir Eggerts Björnssonar hins ríka á Skarði og Valgerðar dóttur Gísla lögmanns Hákon- arsonar. Jón bóndi Daníelsson í Stóru-Vogum, langafr J. B. W., var einn hinn gagnmefkasti og kunnasti bóndi sinnar tíðar hér á landi og lifir minning hans enn um Suðurnes. Kallaður var hann einkennilegur um margt og ekkí allra vinur, rammur að afli, manna vitrastur og drengur i raun. Hafa margar sögur af honum gengið og sum- ar verið birtar í sagnakverum. Foreldrar frú Kristinar Waage, móður Jens banka- stjóra, voru þau Sigurður stú- dent á Stóra-Hrauni, Magnús- son frá Gróttu á Seltjarnar- nesij og kona hans Halla Jóns- dóttir frá Minna-Núpi. Henn- ar er getið í Kambsránssögu, þvi að gefin var hún áður Jóni Geirmundssyni, þeim er komst í Kambsránið, en skilin voru þau, er það mál varð. Hafði hún aftekið að vera samvist- um við hann og var talið, að hún grunaði hann um hvinn- sku, þó að ekki léti hún það uppi. Þótti Bjarna skáldi Thor- arensen, er sýslumaður var í Áifnesþingi áriin 1820—1822 hún vera ein hin mesta kven- hetj a og skörungur,' er hún f ór frá manni sínum og fékst ekki til að greina neinar ástæður. Voru slíkar tiltektir ekki öll- um hentar á þeirri tíð, er almenningsálitið fordæmdi hjónaskilnaði og tók ekki hvað síst hart á konum, ef þeirra voru upptökin. Halla þessi var systurdóttir Jóns sýslumanns Guðmundssonar i Vík í Mýr- dal, þess er mikill þótti í munni og fara kvaðst með hernaði gegn Jörundi hundadagakongi, ef hann freistaði þess, að heim- sækja Skaftfellinga. Þess er einhversstaðar getið, að Halla hafi dvalist með Jóni sýslu- manni frænda sínum í æsku, og að faðir hennar hafi verið afkomandi Magnúsar í Bræðra- tungu og Þórdísar Jónsdóttur, biskups Vigfússonar. Jens B. Waage var ungur til menta settur og lauk stúdents- prófi vorið 1891, átján vetra gamall. Sigldi þá til háskóla- náms i Kaupmannahöfn og lagði stund á lögvísi, en lauk ekki embættisprófi. Kom heim hingað laust fyrir aldamótin og fékst við kenslu og fleiri störf hin næstu misseri, en mun ekki hafa haft fasta stöðu, uns íslandsbanki tók til starfa. Gerðist hann þá þegar fastur starfsmaður bankans, og var þar æ síðan, meðan heilsan leyfði. Fyrst aðstoðarmaður, síðar aðal-bókari og loks banka- stjóri, skipaður í þá stöðu árið 1924. En þá var heilsan senn að þrotum komin. Þrem árum síðar var honum snögglega kipt úr opinberu lífi og starfi. Vorið 1927 fékk hann heila- blæðingu og gat eftir það eng- um störfum sint og tók aldrei á heilum sér. Fyrst i stað var honum naumast hugað lif, en smám saman hrestist hann þó svo, að hann hafði ferlivist oft- ast nær. Síðustu dagana fyrir andlátið var hann all-hress og hýr og ljúfur að vanda, en þyngdi snögglega snemma morguns hinn 10. þ. m., og var þá skamt umskif tanna að bíða. — Ellefu ár og f jóra mánuði — eða fullan sjötta hluta ævinn- ar — var hann reyrður sjúk- dóms-fjötrum svo hörðum, að hann fékk nálega enga björg sér veitt. Það voru þung örlög og miskunnarlaus. En hann kvartaði ekki. Eg kom til hans nokkur hundruð sinnum þessi árin og heyrði hann aldrei mæla æðru-orð né kvarta. Slíkt var andlegt þrek hans, þolin- mæði og stilling. — Hann var einn af hetjunum i krossför lýðsins. J. B. W. var þannig af guði gerður, að hann vildi alt böl bæta, og hvers manns vand- ræði leysa. Brjóstgæðin voru svo mikil, að hann mátti ekk- ert aumt sjá. Hann var ávalt boðinn og búinn til liðsinnis, hver sem i hlut átti, og þó eink- um, ef snauðir menn og um- komulitlir áttu við þungt að etja. Og þeir voru áreiðanlega margir, sem leituðu hans i nauðum sínum og söknuðu vin- ar i stað, er hann var á sjúkra- beð lagstur. Hann var miklu örlátari en svo, að honum gæti haldist vel á fé og orðið efn- aður maður. Honum mun og ekki hafa þótt mjög undir þvi komið, að safna þeim auði, sem mölur og ryð mega granda. Hann var kærleikans maður og barn i hjarta. Jens B. Waage kemur mjög við sögu leiklistarifmar hér á landi. Hann var einn af braut- ryðjöndunum í því mikla menningarstarfi, sem „Leikfé- lag Reykjavíkur" vann hér um langt skeið, og lagði þar á sig mikið erfiði. Og hann var ó- neitanlega sá maðurinn, sem mótaði staffsemi félagsins einna mest — með leik sínum, leikritavali og leiðbeiningum þeim, sem hann lét öðrum leik- öndum í té. Hann var áreiðan- lega frábær leikari að eðlisfari og mundi hafa komist i fremstu röð meðal leiklistarmanna, ef borinn hefði verið fjölmenn- ari þjóð og mannaðri i þeim efnum og helgað listinni starf sitt. Svipað mundi og mega segja um suma aðra íslenska leikendur, bæði lífs og liðna. Honum var og einkar sýnt um að leiðbeina ö.ðrum og fá þann svip á leikinn, að úr yrði sam- ræmd og listræn heild . J. B. W. var fjölhæfur leik- ari, lék á marga strengi og oft- ast með miklum ágætum. En bestur fanst mér hann þó að öllum jafnaði i alvaflegum hlutverkum — hlutverkum með þungri undiröldu vold- ugra ástríðna og heitra tilfinn- inga. Þar var hann einatt stór og stærstur er mest á reyndi. En það er aðalsmark hinna miklu leikara, að vaxa með verkefnunum. — Eg sá hann leika mörg hlut- verk, sum harla lærdómsrík og merkileg. Þessi eru mér einna minnisstæðust nú i svipinn: Iversen í „Apanum", Prinsinn i „Heidelberg", John Storm og Sigurður Braae i samnefndum leikritum, Dr. Stockmann í „Þjóðhíðingnum", sira Mand- ers i „Afturgöngum", Álfa- konungurinn í „Nýársnóttinni" Tengdapabbi i samnefndu leikriti, Þorgeir í „Syndum annara", Galdra-Loftur í sam- nefndu leikriti og Röd höfuðs- maður í „Augum ástarinnar". Þegar saga leiklistarinnar hér á landi verður skráð, mun Jens B. Waage getið þar sem þess manns, er ekki hvað sist bar hita og þunga dagsins á frumbýlingsárum hinnar göf- ugu Iistar. Jens B. Waage kvongaðist 9. september 1902 ungfrú Eu- femíu Indriðadóttur skálds Einarssonar og frú Mörtu Pét- ursdóttur (Guðjohnsen), flug- gáfaðri konu, skemtilegri og óvenjulega fjölfróðri i mörg- um greinum, en þó einkum i sögu þjóðarinnar og ættvísi. Hefir sambúð þeirra hjóna verið eins og tilhugalíf eða ljómandi ásta-vor alla tíð, og frú Eufemía sýnt það greini- lega í langvinnum veikindum manns sins, hversu mjög hún hefir unnað honum og alt vilj- að fyrir hann gera, er létt gæti hinn þunga sjúkdóms-kross. Árum saman hefir hún setið yfir honum með sárum kvíða, þvi að við þvi' mátti búast, að engill dauðans kæmi þá og þá og svifti hana þeim ástvinin- um, sem alt hennar líf var helgað. Og oftar en nokkurn grunar, mun hún hafa lifað í huganum þann þunga harm, sem yfir hana hefir nú gengið. Þeim varð átta barna auðið og lifa nú af þeim hóp aðeins tveir synir: Indriði, banka- maður og leikari, og Hákon, starfsmaður i Sanitas. Sex börnum hafa þau orðið á bak að sjá, sumum stálpuðum, og siðast — fyrir rúmum tveim árum — einu dótturinni, sem eftir lifði, yndislegri stúlku á tvítugasta ári. Þau vonuðu í lengstu lög, að þau fengi að hafa telpuna sina hjá sér, en hún var líka frá þeim tekin. Það var þungbær missir, en þau buguðust ekki og voru þö illa undir það svöðusár bú- in. Menn segja, að tíminn mýki meinin og má það til sanns veg- ar færast. En hitt mun þó ekki síður, að sá sem ræður sendi — að ósýnilegum leiðum -— huggun og styrk öllum þeim, sem þjást og sakna. Jens B. Waage var trú- hneigður maður, hugsaði mjög um andleg mál og þótti gott um þau að ræða. Hann hefir nú verið Ieystur úr fjötrum hrörnaðrar tjaldbúðar ogkvadd- ur til nýrra heima. Og honum mun vel farnast, því að hann var góður drengur. Páll Steingrímsson. Smjör altaf nýtt VÍ5II* Laugavegi 1. Útbú, Fjölnisvegi 2. Húsmæður! Ostarnir fást nú með heildsöluverði og er þvi sjálf1- sagt fyrir hvert heimili að birgja sig upp af ostum. Þeir eru mjög holl fæða og innihalda mikil bætiefni svo sem: Fituefni, eggjahvítuefni, sölt og f jörefni. Pantið sunnudagsmatinn strax í dag, þá f áið þér gd&- ar vörur. t matinn: Hjörtu. Lifur. Nýsviðin Svið. Dilkakjöt. Frosið kjöt, lækkað verð. Kjöt af fullorðnu. Hangikjöt. Hakkað buf f. Bjúgur. Pylsur. Kjöt- og fiskfars. Ostar hieð heildsöluverði Jðn Mathiesen Símar: 9101, 9102, 9301. Svínakðtelettar Svínasteik Laugavegi 48. Sími 1505 g | «i;s;í;í;í;s;í;í;í;í;s;s;í;í;5;s;i;í;í;í;í;s;5;5; iíSíiíiíiíi;i;síi;iís;i;iíHi;s;iís;s!s;sí5;so;st Nýtt 1 Dilkakjðt 1 Nýsviðín svið Buf f — Steik Gullasch Hakkabuff Frosið dilkakjöt. Nýjar rófur og kartöflur og allskonar GRÆNMETI. h $ Gleymið ekki h ódýra kjötinu. u i Kjöthúðin I Herðabreið, I I HafnarstrsBti 4 § | Sími 1575. | s';íís;í;í;hí;í;s;í;í;i;í;s;io;i;io;i;s;í;i;íö; Dilkaslátur fæst í dag og á morguii. Sláturíélag Suðurlands. imá»Kzm:im^^ÁsX^^,_ Nýslátrað Svínakjðt Nýtt Nautakjöt Kjöt & Fiskm»9 Símar 3828 og 476¥- I Smálúða Stötungiir ísa Glænýtt Fæst í öllum útsöluni,. Jóns & Steingrims Wýslátrad XHlkakjöt Frosin Dilkalæpi Nýreykt Saudskjöt Kindabjúgu. Miðdagspylsur. Wienarpylsur. Hakkað kjöt. Hvítkál. Gulrætur. Bíómkál. Agúrkur. Tómatar og fleira. Kjöt og fiskmetisgerðin Grettisgötu 64. Sími 2667. Fálkagötu 2. Simi 2668. Verkamannabústöðunum Sími 2373 Reykhúsið, Sími 4467.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.