Vísir - 11.03.1957, Blaðsíða 7

Vísir - 11.03.1957, Blaðsíða 7
Mánutíaginn ll.marz 1957 vfsm Bref: Fánasa&aii. í Vísi hefir undanfarið verið jrakín £ stuttum dráttum saga fánamálsins f rá upphaf i, og imun þar rétt skýrt frá flestu, svo langt sem það nær. Þó er þar, — þótt furðulegt sé, — Waupið yfir einn merkasta kafla jþeirrar sögu og mikilvægasta, JEn án hans verður fánasaga vor aldrei rakin til hlitar né fullsögð. Gsetir þessa allmjög m. a. í Bergmáli 2. marz, þar sem birtur er kafli úr ritgerð Guðm. G. Hagalins í Andvara 1956. Fánahugsjóninni sló eins og leiftri niður í vorfrjóan æsku- huga Islands. Æska Islands hreifst af samþykkt Stúdenta- ielagsins, sem mun hafa sprottiö upp úr frumtillögu Einars Benediktssonar. En hún mun fyrst hafa sprottið í huga og njarta Þorbjargar ¦Sveinsdóttur, íöðursysturs Einars. — Síðan sameinuðust Landvarnarmenn iim „Stúdentaíélagsfánann" og beittu sér f yrir fánamálinu. En tæpiega mun réttmætt að segja, að þeir hafi fylkt liði undir hon- um fyrr en á Þingvallafundin- xim ógleymanlega, 29. júní 1907, er bláhvíti fáninn var löghelgað- ur að Lögbergi á Þingvöllum með hinrii stórsnjöllu ræðu jBjarna Jónssonar frá Vogi. Þá hafði hvítbláinn verið dreginn að hún á Bárubúð á hverjum sunnudegi siðan haust- ið áður yfír fundarhöldum Ung- mennafélags Reykjavikur (U.M. F.R.), sem þegar í upphafi hafði kosið að „starfa undir þessu merki." Hin sterka vakning meginþorra æsku landsins greip f ánahugmyndina á lof ti og fylkti sér undir merki hans, ,svo að skömmum tíma liðnum blakti hvítbláinn við hún viðsvegar úti um sveitir landsins, þar sem aldrei áður hafði sézt fáni á stöng. Og U.M.F.R. sungu ást á iánanum inn í hjörtu þjóðarinn- ar með ljóðum Einars Benedikts- sonar og Guðm. Guðmundsson- ar, svo að það olli sársauka all- íniklum og ótrúlega langærum, er sú ást var rifin upp með rót- itm. Það voru því ungmenna- lélög IslandSj sem gæddu hug- sjón stúdenta og landvarnar- manna raunverulegu lifi og voktu þjóðarást á fánahugsjón- inni. Þá er ég kominn að þeim kafla fánasögunnar, er virðist hafa gleymst sagnriturum þeim er þó ættu betur að vita. Og m. a. vantar hann þar, sem sizt skyldi, i frásögn Hagalíns um konungskomima á Þingvöllum 1907. Nokkrum dögum áður en konungsmóttakan á Þingvöllum skyldi frarh fara, kvaddi ráð- herra Hannes Hafstein formann Ungmennafélags Reykjavíkur á sinn fund niður í Ingólfshvol. Kvað ráðherra sér vera kunn- . ugt, að ungmennafélögin hyggð- ust halda lartdsfund sinn á Þing- völlum samtímis konungskom- unni. Sér hefði einnig verið sagt, að félögin myndu ætla að stofna til skrúðgöngu um Almannagjá undir hinum umdeiida, bláhvita fána. Taldi ráðherra það myndi hneyksla marga og verða talin okurteisi og jaínvel móðgun við hina tignu gesti. Formaður U.M.F.R. skýrði ráðherranum frá þvi, að slik skrúðganga hefði aldrei komið til tals né verið fyrirhuguð. — „En aftur á móti munum vér dragR hvítbláinn, að hún hjá fundartjaldi voru á Þingvöllum, eins og vér höfum gert á hverjum fundi hér í Báru- búð undanfarin misseri." mælti formaður að lokum. Virtist ráð- herra ekki telja það neitt at- hugavert. Skildust þeir síðan sáttir og sammála, að því er virtist, enda hafði farið vel á með þeim. . ., Síðan rann sá fagri hásumars- dagur á Þingvöllum, fæðingar- dagur Ungmennafélag íslands CU.M.F.I.). Munu vellimir aldrei hafa verið jafnrauðir sem þá, frá þvi er hraunið bi-ann: Órof- inn eldur af Danebrog ofan frá Almannagjármynni og niður á veDi, — En efst í Fögrubrekku gnæfði þingtjald ungmennaíé- laganna, og hinn stóri hvítblá- inn blakti fagurlega í blíðum blævi: vonþrungið bros æskunn- ar í heigu heiði Þingvalla, hátt yfir hafið rauða! Niðri á völlnum var lítill hvít- bláinn sá eini, á stóru tjaldi Benedikts Sveinssonar og ann- arra Landvarnarmanna. Aörir Jitir íslenzkir sáust þar ekki. — Vér f ulltrúar ungmennafélag- anna, 7 alls, vorum allir á lit- klæðum að fornum sið. Og var þá stofnað Samband ungm. félag íslaiuls með hvitbláinn við hún og sólarblessun sumars í hjarta á helgasta sögustað þjóð- arinnar. — Skömmu áður en þing vort var sett, og vér fulltrí'srnir 7 stóðum utan tjaldskarar allir saman, kemur höfðinglegur maður og veizluklæddur gang- andi hægt í áttina til okkar. Var það virðulegur forseti sam- einaðs Alþingis, dr. Hannes Þorsteinsson. Flutti hann oss kurteislega beiðni hæstv. ríkis- stjórnar um að draga niður fána vorn þann bláhvíta, þar eð talið væri, að hann myndi hneyksla og móðga hina göfugu gesti þjóðarinnar. Var hæstv. forseta sýnilega mjög tregt um tungu að hræra, enda fór hann mikilla erinda og illra. Fyrir svörum varð formaður Ungmf. Akureyrar, Jóhannes Jósefsson, frumherji ungmenna- félaga á Islandi. Svaraði hann forseta allhvatskeytlega og taldi eigi koma til mála að verða við beiðni hæstv. ríkisstjórnar. En þó skaut hann málinu til okkar hinna fulltrúanna. Var neitunin síðan samþykkt afdráttarlaust og einarðlega, — umræðulaust og umsvifalaust: — Stutt og laggott. — Merkið stóð og bar hátt í heiði! — Síðan var hvítbláinn fáni íslenzkrar æsku um land allt! Og því næst allrar þjóðar- innar! — Ekki er mér kunnugt, hvort amast var nokkuð við tjaldfán- anum niðri á völlunum. Hefir hann sennilega talizt einkafáni og saklausari en hinn, er hreykti sér svo hátt. Það er því ofrausn, er Hagalín segir, að Landvarnar- menn hafi dregið upp bláhvíta fánann á Þingvöllum við kon- ungskomuna þangað. Það gerði aðeins U.M.F.I.! Þessum þætti fánasögu vorrar má hvorki stinga undir stól né geyma. Og þá eigi að síður að minnast 12. júní 1913, er foringi „Islands Falk" lét hertaka einka- fána Einars Péturssonar á róðr- arsnekkju hans inni á Reykja- vikurhöfn — og þeirrar sögu allri! Þessir tveir atbui'ðir eru aðalþættir fánasögu vorrar! Enda einu .sögulegu atburðirnir. ini meðal áhorfenda. Það er bezt að hver komi með sinar Skýringar á þessu. En nú verður að fara fljótt yfir sögu, þótt enn sé góðra atriða ógetið. Indiáninn Big Chief Beaver er ágæt skytta, bæði með byssu og boga, en hann kann meira. Hann „fer í eld og bresnnur ekki", stingur jaínvej logandi brandi upp í sig og verður ekki meint af. Randart og Jean sýna atriði. sem aldrei heíur sézt hér áður. Hann tekur litiar skúffur í írrunn sér og er svo fimur. að hann hæfir merkið, þótt það sé ekki gildara en eldspýta. Jacara (karl og kona) sýna flugfimleika, af ágætri leikni. Þótt slíkt sé ekki hér, er.þetta' atriði þó nokkuð frábrugðið þeim, sem sézt haía hér áð.unr Tveir Heltanos sýna jafnvæg» isfimleika af mikilli list. Ánnar i'ennir sér m. a. á höíði niður stálstreng. Checker Wheel sýnir skapþá'tfi á hjólaskautum. Loks er eitt íslenzkt atriði'— Fríða og Háukur sýna „rock 'n' roll". Baldur Georgs er kynnir —. með aðstoð Konna og hljóni- Ólafssonar leikuc sveit Sveins undir. — Hugsjón verðskuldar Sjómanpadagsráðs að , fjölménnfc- sé ' á kabarett-sýr.ingamar, en skemmtunin þar er lika ósvikin. Sýrlefidingar einir stydja Nasser, ef \ hart fer. Saud telur „Eisenhower-íímabil" vera upp runnið. Helgi Valtýsson. Prýðileg skemiitysi á SjontannadJagskabarettimtm Þar eru m.a. beztu atriði, sem hér hafa sézt á kabarétt. Það mun varla verið of djúpí tekið í árinni, að skemmtikraft ar þeir, sem fengnir hafa verið til kabaretts Sjómannadagsráðs j að þessu sinni, sé þeir jafnbeztu, j sem hingað hafa komið. Ekki er víst heklur hallað á neinn, þótt fullyrt sé, að tveir menn skari fram úr — annars- vegar handalausimaðurinn, hins- vegar sá, sem kallaður er hinn „beinlausi", Tom Jacobson fæddist handa- laus, en það hefir sannarlega ekki orðið til þess, að hann hafi lagt „hendur" í skaut, ef svo má segja. Hann hefir látið fætur sína koma í stað handanna, og svo er hann leikinn í að nota þá, að lygilegt má kallast. Hann tekur sér sígarettu, nær i eld- spýtu úr stokk, kveikir i — allt með fótunum. Og hann rakar náungann á sviðinu, skýtur af byssu og leikur „rock 'n' roll" — eða klassisk lög — einnig með fótunum! Það er ekki hægt annað en að dáðst að leikni Toms Jacobs- sons — svo og því, hve stæðileg- ur hann er, þótt hann skorti það, sem flestir munu telja nauðsyn- legt til að geta vérið hlutgengir i harðri lifsbaráttunni. Þá er ekki síður lygilegt, 'iversu liðugur „beinlausi mað- urinn Morlidor er. Manni dettur siginlega í hug, að um „gúmmi- karl" sé að ræða. Stúlkurnar, sem bera Morlidor í ferðatösku inn á sviðið, þvæla hann á milli sín eins og dulu, og stundum dettur áhorfandinn í hug, að þarna hljóti raunveru- lega að vera um'tuskubrúðu að ræða. James Crossini, sem er eins- lconar fyrirliði flokks þess, sem hér er um að ræða (Undur veraldar"), leikur flókið bragð. Er hann handjárnaður í sterk- legan poka, síðan í rammlega kistu og aftur segldúkur utan um hana. Tveir menn úr hópi áhorfenda ganga úr skugga um, að brögð sé ekki í tafli (að svo miklu leyti, sem þeir geta það), og 1—2 mínútum eftir að „pris- undin" hefir verið sett bak við skilrúm á sviðinu, birtist Cross- . Bandarískt vikurit kemst að þeirri niðurstöðu um fundi þeirra Sauds konungs i Saudi- Arabíu og Nassers forsætlsráð- lierra Egyptalands, fyrir nokkru, er Saud var á heindeið af fimdi Eisenhowei-s, að Nasser geti hér eftir eliki treyst fyllilega á stuðning neins Ai-abarílds, nema Sýrlands, en þar er allt orðið gegnsmitað af kommúnisma. Alla leiðina til Kairo, hvar sem hann kom, lofaði Saud konungur Eisenhower-áætlun- ina. „Ég er sannfærður urá, að framtið Arabarikjanna verður að byggjast á grunni vináttu við Bandarikin." Og á Kairofundinum, þar sem þeir voru mættir, auk Nassers og Sauds, Shukri el Kuwatly forseti Sýrlands og Hussein Jordaníukonugur, hélt Saud fast fram Eisenhoweráætluninni, að því er fullyrt er eftir egypzk- um embættismanni. Saud talaði hvað eftir annað um „Eisenhow- er-tímabilið", sem upp væri runnið, og að bandarisk aðstoð samkvæmt áætluninni yrði látin í té skilyrðislaust. Saud lagði sig í framkróka um að í'undurimi. samþykkti yfirlýsingu, sem' fordæmdi, að kommúnistar •¦ seildUst til áhrifa i Arabalönduin, og til þess að fá Nasser til þess að fallast á Eisenhowers-áæthm- ina. Þetta tókst ekki, en Saud kom í veg íyrir samþykkt tillögu Kuwatlis um að láta í ljós ánægju yfir rússneskri aðstoð við málstað Arabaþjóða, og neit- aði Nasser um stuðning í Súez- skurðarmálinu. *• sem haldin var fyrir gestina, Þar voru rússneskir skriðdrekar í fjórfaldri röð, skriðdrekabanar og flutningabifi-eiðar, en yfir fylkiiigunni flugu 15 Ilyushin- sprengjuflugvélar og 10 MIG orrustuflugvélar. „Þarna sjáið þið. — við höf- um enn her", er haft. eftic egýpzkum höfuðsmanni. Loðin yfiriýsing. Nasser neitaði að samþykkja Eisenhoweráætlunina, á þeim grundvelli, að enn vantaði fuJI. nægjandi skýringar um sum at- riði hennar. Saud neitaði að hafna henni. Á áætlunina yar því alls ekki minnst í yfhlýsing- unni, sem f jallaði um samheldni arabiskra þjóða til varna o. s. frv. Ljóst er, að Saud veit, að yalcl Nassers yíir almenningi er énn mikið, og vill því ekki slíta sam- starfi við hann, en þar fyrir má vera, að ráðstefnan marki þátta- skil, því að það er engum blöð- urii um það að fletta. að ef í harðbakka slær gefur Nasser ekki treyst á neina Arabaþjéð- anna nema Sýrland. ,i „Það skaðar vini yðar." Yfirlýsing og þakkir. ¦ Fyrir riokkrum vikum síðan. birti dagbl. Vísir sérstaklega ánægjulega og vinsamléga grein um Garðyrkjuskólanii.. Með nokkrum erfiðismunurti og fyrirhöfn tókst niér að kom- ast að því, að hinn vinsamlegi og kurteisi greinarhöfundur var fyrrverandi garðyrkju- bóndi Stefán Þorsteinsson, sem ýmsum mun kunnur. Var I grein hans að nokkru skrifuð1 í viðtalsformi við kennara skól- „Ef þér stöðvið siglingar um ans Öla V. Hansson. Kennarinn skurðinn skaðar það ekki Israel, hefir í dagbl. Vísi þ. 19. febr. en það skaðar vini yðar", er' s.l. lýst því yfir aö hann per- haft eftir Saud konungi, sem sónulega hafi ekki séð ástæðu hefur orðið að þola 309Í tekju- rýrnun af olíuframleiðslu, vegna lokunar skurðarins. I þessu studdi Hussein Saud konung, þótt fjandskapur hafi rikt milli ætta þeirra kynslóð fram af kynslóð. Hersjning'. Fjórða egypzka vplaherfylkið kom fram á mikilli hersýningu, til að „leiðrétta" þennan grein- arhöfund. í gær birtir sama blað yfir- iýsingu frá fyrrverandi blóma-- sala Ingimar Sigurðssyni, er mörgum mun kunnur er keýptu af honum „rósir" í Flóru áður en hann gafst upp við þá starf- semi, að hann hefði véitt aðstocS við ritstöi-fin. . Eg yil hér með gefa sams-

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.