Vísir - 08.05.1957, Blaðsíða 7

Vísir - 08.05.1957, Blaðsíða 7
Miðvikudaginn 8. maí 1957 VÍSIB » Eggert Stefánsson, söngvari: Isiertzk fónlistar- hótíð. 1 þetta skifti, er ég kem tíl prímadonna túlkunar sörigíag'a Islands, er það ekki einungis söng með sinni músikölsku vorið, sem heilsar manni, heldur og íínu rödd alveg hrifandi lag líka hátíð, sem helguð er is-1 snildarlega tónsett og fágaö, lenzkri tónlist í dag. — ' ' feftir hinn merka tónlistarmann ' Er hægt að hugsa sér riókkuð [ °8 söngstjóra Sigurð Þórðarson, vorið og tónlist- skemtilegra ina? :.,.- Menntamálaráðherra setti há- tíðina, með ræðu sem hljómaði íyrir mínum eyrum, sem feg- ursta tónlist, flutt af hugsjóna- ríkum menntamanni. — Á einum stað segir.hann: „Ast- in. og listin". Menntamálaráð- herra hefur andartaks þögn, eftir orðin „Ástin og listin" — og við það kemst ég í svo ljúíar stemningar, að ég lofa sjálfum mér, hvað sem kémur, — að njóta þessara hljómleika af heil um 'hug. Á lífsferli mínum, sem ég reyni að lýsa í bók minni, séj sig einnig sem stórhuga tón ég að ég hef lýst þessum áhrif-, skáld * Þessu verki sínu. Mætti um' ástarinnar á menningarlif! margt um hann skrifa' " vort. — Og ég minnist nú þess, er ég hafði skrifað. „Ástin, hún er allrar vizku lykill. — Hún er undirrót allrar menningar, og hún er sögulegur kraftur og undirstaða allra lista og- allrar" sannrar þekkingar. Ekkert þýðir að lesa og læra, sem fór sigurför til Suðurlanda, já, í Páíagarð, með sinh velþjálf- aða söngkór Karlakór Reykja- víkur — og gat sér þar með ágætan orðstír. Voru lög hans túlkuð á fegursta hátt til unaðar öllum, af Þuríði Pálsdóttur. Victor Urbancic átti á þessum stofuhljómleikum stórt verk „Fimm þætti fyrir lúðra og píano." Tók verkið sig vel út i hönd- um hinna æfðu tónlistarmanna, er íluttu það með tónskáldinu. Þessi fjölhæfi listamaður sem I heíur unnið svo merkt verk í " sögu tónlistarinnar hér; sýndi ! Jón Leifs og tvö islenzk sálma- lög eftir Jón Þprarinsson og „Atburð sé ég anda mínum nær" eftir Áskel Snorrason og eitt lag eftir Jónas Tómason. Dóm- kirkjukórinn, undir stjórn Dr. Páls, flutti öll þessi verk svo vel, að ekki var hægt að óska þess betur, og var hreinasta nautn að vera i kirkjunni og njóta þessar- ar kvöldstundar. Þórarinn Jónsson átti þar mik- ið verk „Sónata fyrir orgel". spilaði Dr. Urbancic vei'kið snilldarlega. — Við annan kafla verksins „Allegro con spirito" —¦ varð maður ekki aðeins „allegro son spirito" eða — fjörugur andlega, ' heldur íyftist þakið af kirkjmmi, og eins og tónarnir breiddust út um alheimsgeim- inn og fylltu allar kirkjur og allan heim. undirbúin, já, glæsilega, var það hugsá: Þetta er ekkert dýpra í gleði öllum unnendum tónlist- arunar íslenzku. Hafð'i - hún verndai*a, sjálfan íorseta Islands og heiðursnefnd ráðherra sendi- herra, biskup og borgarstjóra. — Umbúðirnar voru því hinar beztu, hinar glæsilegustu. Hinn ötuli formaður Tónskáldafélags- ihs stóð fyrir því og á Sínfón- íutónleikunum hafði hann heið- urs sætið á söngskránni. Jón Leifs er þjóðkunnur mað- ur, sem — Impressario — og skipulagningarmaður lista- manna. Han'n stofnar Bandalag Is- Ég hafði mest hlakkað til að heyra Hallgrím Helgason á þess- um hljómleikum. Lék inér hug- ur á því, sökum þess, að hann hefur verið mikilvirkur tónlist- armaður alla tið og þekkti hann lítið. Ég heyrði nafn hans oft nefnt og erlendis hefur hann á lofsamlegan hátt kýnrit; Is- lenzka tónlist í útvarpi ýmissa landa og í ræðum og ritum og hugsa eða skynja, ef ekki er hennar handíeiðsla. Hún er opinberun leyndardóma lifsins og trúarinar sæluríka upp- spretta." Kannske var ástin ... . . ,. , „ • ,. , .. ! hefur hnfist af þeim og unnið „missmg hnk" milh hugsjona og 1 ., .„ . ¦ . •¦-. , ., , . , . . . J mikiö ur þeim. veruleika heimsspeki og truar ' n \ Er það lofsamlegt. Hann þekkir hið merka rit séra Bjarna En það er bezt að hæla ekk.i Þórarni um of, né lasta. Hér er eitt undur á ferðinni á Is- landi — snillingurinn — og 'er bezt að láta hann í friði við sínar smíðar. • • • Úr Skálholtskantötu Dr. Páls fékk maður að heyra 'tvo þætti, það er alltaf hægt að reiða sig á Pál til tækifæristónverka, með hressilegum blæ, og kröftugu handtaki tekst honum að kom- ast fram úr þeim og byggir upp né betur raddsett eða frumstæð- ara en hjá þeím Jórii Þörarins- syni, Páli ísólfssyni, eða Áskeli Snorrasyni sem líká hafa Sálma- lög á Söngskránni. -— Ég fer úr Dómkirkjunni í dálítlum upp- reisnaí'hug móti Jóni, held hann. hafi misskilið sig. Sé ekki mikið- tónskáld heldur líttif fínn lyriker i tónum, eins og aðrir, í stofu- orgelsformi. — Ég'verð hrædd- ur, þegar ég hugsa sVona og hef ekki heyrt siníóníutónleikana þar sem líklega framtíðar tón- Jistin heyrist. — Á þessari söngskrá á hann le/l.ra I .-lamaona, og skipulegg- jtvö Þekkt.lítil lög.^Vöggulag", ur deildir þess, skapar nefndir \ sem sun§ið var með h'ljómsveit- og undiraefndir og hliðarnefndir, jinni- °S eins „Mánirin líður". gerir þjóðþrifaverk með stofnun j Kristinn Hallson söng þau Steís, svo tónskáld og höíundar svo vel> að ómöguiegt er að fái laun fyrir strit sitt. j Sera Það-betur. ' ; Umskipar svo aftur og aftur Ég var viss "um að þarnsu Bandalagið svo enginn botnar í neinu. . Sem tónskáld fara miklar sög- ur áf honum, hann hangir sem söng Yerulegur meistarasöng- vari, hans tækni og, öll hans framkbma var svo yfirburða- mikil, að hún minnti mig á þá. Damokles-sverð yfir höfði tón- j beztu listamenn, sem ég hef listarinnar islenzku.'og allir eru; neyrt í heiminum. Þessi tvö spenntir fyrir hvað koma muni log styrkja mig meira og meira — það heyrist, að það þurfi í minni uppreisnvÞetta er ann- himdrað hianna hljómsveit til að að vöggulagið, fínt og innilegt, flytja verk hans, og þeir þurfi dálítið harmþrungið í hljóm- tvö ár að æfa þau. Einnig að sveitarútsetningunni — og hið það sé framtíðarinnar músík, drungalega Máninn líður — sem liklega ekki skiljist fyrr en hvorutveggja, er í 'litlu formi. oft volduga eftirvæntingu — sem ' cftir 200. ár. — Og liklega, eins En reiðárslagið kemur svo í hér var uppfylit með einsöng og góðir „Zukuft" tónlistar- forleiknuiri, kallað „Minni ís- þjóðsöngvarans Guðmundar menn verði alltaf misskildir. — lands Op. 9". — í skýringun- Jóssonar. 1 ljóðalokunum. „Er Líklega þurfi því hér á íslandi um stendur:.„Verkið er nærrL nú, sem mæli minning hver" var. það glæsileg, og hátíðlegjielgi- stimd er tónarnir fylltu Dóm- kirkjuna. „Þigg þjóð mín gjöf" kirkjukonsertinn i Dómkirkj- unni fyllti mann líka eftirvænt- Lífið og' — Guðs og manna" ég I. Bls. 76. j Menntamálaráðlierra var ég því mjög þakklátur, fyrir aðj undirbúa hljómgrunninn s\'0 vél með 'sinni snjöllu ræðu. !; Allur undirbúningur tónleik-1 ana var með ágætum, umbúðirn-: j ar ekki sparaðar, og nú fékk maður að heyra nútmía tónlist Islendinga og hlakkaði til. — ! Tónleikarnir byrjuðu á að blásið var á fornlúðra og sungið „Island farsældarfrón" stjói'n- og unnið þarft verk. Hann byggir, ingu> og löngun að hevra meira " ¦'--'•' M;': iV!M :: W''"^m, 0g mér var.: það undrunarefni, að kirkjan var ekki hálf skipuð. Enn nú var komið að leikslok- um: aðeins sínfóníutónleikarnir í Þjóðleikhúsinu eftir þeim beið ég með • mikilli eftirvæhtingu. Því þar var nýtt á ferðinni is- lenzk tórtskáld Þorsteinssonar, er skapaði stór- verk við útkomu íslenzkra þjóð- laga, sem er einhver hin dýi'- mætasta heimild um islenzka í'orntónlist og eðli hennar og úppruná. — Eigum við allir hon- um mikið að þakka. Sjálfur hef- ur Hallgrimur verið ötull safnari islenzkra þjóðlaga, og bætt þar við mörgum nýjum þjóðlögum og geíið út. — Það, sem flutt var í þetta sinn, var „Svíta Arctca" norræn svíta og fylgir greinar- gerð til skýringar verkinu.- — andi Páll Isólfsson og hinn ágæti Karlakór Reykjavikur Ham) segir þar m a .^ mu son%- i samanlögðu hef ég leitast við að stofna félög — á la Wagner því eingöngu úr íslenzkum. í Þýzkalandi til að skilja Jón þjóðlögum, tvísöngslaginu „ís- Leifs og skipa yfir og undir land farsældar frón" og rímná- nefndir.um allt land. — Maður lögum gömlum eða nýsömdum. situr því hljóður á hljómleikun- í gömlum stíl, og er lögð rík á- urn, þegar verk hans eru flutt herzla á að birta þjóðlögin ó- og kemst í mikinn vanda. — ,menguðjog stíl þeirra án þess í kirkjukonsertinum eru þrjú að trufla með tæknilegum að- sálmalög eftir Jón Leifs. Erfi ferðum. eða tónsmíðalegri þaú ágætlega flutt af Dóm- fræðimerinsku". — ;,. . kirkjukórnum, og bróðurlega yfir þeim vakað af Dr. Páli — Eru þau mild, og fögur og grípa mig sterkt einkanlcga i fyrsta er '*.!'.-, * * * Það ¦ sein maður svo heyrír þetta: „ísland fyrir hljómsveifir.' • • • farsældar sem skálduðu laginu hinar mildu línur lags- frón", og skínandi fögúr ís- ins við orðin „eins og þú vildir ler.Lk þjóðiög, sem eru látin. óska þér í andláts sioustu ganga lestagang í . gegnum mæðu". Og eins í seinna laginu, hljómsvéitina, byrjar á fiðlun- við versið „vist er ég veikur að um, síðan á cello og svo áfram Þessi hljómleikahátíð íslenzkxa tónskálda hafði verið ágætlega trúa" -- Ég voga mér samt að Framh. á 11. síðu. Siðan bj'rjaði Söngskráir.. Strengjakvartett, Björns 'Ólafs- sonar flutti strokkvartett þessa heimalærða gáfaða tónskálds, Hélga Pálsson sem er svo vei kuimur hér og virtur. Siðan kom samtal, skemmtilegt milli óbós og klarinetts, sem þeir spiluðu afar skilmcrkilega Egill Jóns- son og Pudelski eftir Magnús BI. Jónsson. —: Svo kom hið glæsilega verk Karls Ó. Run- ólfssonar „Andante fyrir piano og Celló" — flutt af frú Jórunn) Viðar og Einari Vigfússyni. Ein- ar Vigfússon spilar á Cel'ió — sem virðist vera ágætis hljóð- færi — óviðjafnanlega unaðslega og með finum og mjúkum tón. l^etta verk hreif okkur öll mikið og bar okkur yfir þrautir tólí- tónaverksins. Bæði Þuríður Pálsdóttir o'g Þorsteinn Hannesson voru ágæt- lega upplögð og söng Þorsteinn unaðslegt lag, eftir Árna Thor- steinsson með sinu velþjálfuðu og æíðu rödd. að framsetja þessi alþýðustef í samræmi við heimaland þeirra, , fórðast allan tilefnislausan fag- arhljóm, sem ekki á sér stoð i 1 íslenzkri náttúru." Um þetta með fagurhljóminn sem ekki íinnist i íslenzkri náttúru.er ég honum ekki sammála. Svíta Arctica, var afar fróðlegt og ána^gjulegt að kynnast, enda fJutt vel og tök sig út hjá stpfuíiljóm'sveitinni. - - og mig iangaði að kynnast fleiru af vérkurn Dr. Hallgrims. - Hljómleikunum e'r lokiö, og manni latrgar meira að heyra. — Það hefur verið illa sótt, og leikhúsið er hálftómt, flest boðs- gesíir. Er ég hissa á þessu, og endurtekur það sig líka á hinum tónleikunum, og varð cg enn meira hissa, þar sem um svona merkan tónlistarviðburð or að ræða. Kirkjutónleikamir í Dómkirkj- unni 2S. apríl, eru hátíðlegir og steinningsf ullir. Dómkirkjukór- Þuríður Pálsdóttir, þessi fagr3 | flytur þar þrjú sálmalög eftir Eins og Vísir hcfur sagt frá, hcfur verið smíðuð í Englandi nákvœm cftirmynd útflytjenda- skipsLns „Mayflower", sem flutti pílagrímafcðu rna svonefndu vestur um haf árið 1620. Myndin. hér að ofan sýnir Mayflower, þogar undin vori'i upp segl á því í fyrsta sinn. Margir hafa spáð þ\i, að skipið muni aldrei komast vestur um haf, því aS bað sc illa smíðað, yfirbygging of mikil, viðir muni gliðna í því og þar fram eftir götunum. Skipstjóri er þekktur ástralskur sjó- garpur, Alan Villicrs, sem lengstirm hefur siglt seglskipmn um hehnshöfin og ritað um ferfiir sín ar.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.