Vísir - 08.05.1957, Blaðsíða 3

Vísir - 08.05.1957, Blaðsíða 3
Miðvikudagirm 8. maí 1957 VISIR n FBAMFARIK OG TÆKNI raumunnn u Frakkar stofna tfl þungafönaBar í Alsír, reisa stáliðjuver 09 olíuhreinsunarstöðvar. Olíuframlcídslan í Saltara gctur numíð 10 milli. lestó áríð 1960. Frakkar hafa eins og kunnugt er inikii áíorm varðantli hagnýt- Ingu auðliiula Sahara. Þau áform grundvallast á margTa ára víðtækum athugunum, sem hafa leitt í Ijós, að þar finnist mikið af málmgrjóti í jörð og olía. Leitin að þessum auði var erf ið, enda er hér um námur sandi .orpnar að ræða, sumar a. m. k., og til þess að finna olíuna varð að bora djúpt í jörðu á mörgum stöðum. Náttúrulegt gas fhinst í'jörðu i Sahara. Nú stendur fyrir dyrum að hefja undirbúning að hagnýt- ingu auðlindanna, og til byrjun- arframkvæmda hefur þjóðþingið samþykkt að verja upphæð sem svarar til 14-15 milljarða kr. á næstu íimm misserum. v Verður fénu einkum varíð til að framleiða margskonar vélar, koma upp vinnslustöðum, leggja vegi og olíuleiðslur o. s. frv. Ennfremur verður reist stál- f ramleiðsluver. Hér er með öðrum orðnm verið að stofna til þungaiðn- aðar í Alsír, en sumstaðar ei*u skilyrði fyrir hendi til framkvæmda fljótlega, og er búist við, að á næsta ári nemi oluiflutningar frá Sahara til Frakklands hálfri milljón smálesta frá aðeins einu af mörgum f yrirhuguðum oiíu- svæðum, en árið 1960 er gert , ráð fyrir, að olíuútflutningur frá. Sahara geti numið 10 millj. smálesta. Verkfræöingar segja, að án nokkurs vafa megi margfalda magnið, ef nægilegt fjármagh fáist. Mauriee Lemaire aðstoðar- ráðherra hefir lýst yfir, að olíusvæðið muni vera á við hálft olíusvæði Bandaríkjanna og 1/3 olíusvæðis hinna nálægu Austur- Janda. \ Erlent f jármagn? Franskir ráðherrar hafa nú til athugunar hvort seilst skuli eftir erlendu fjármagni, en eins og stendur er nóg franskt fjár- magn fyrir hendi. Meðal þess, sem fyrst verður gert, er að hagnýta hinn mikla olíufund í Adjele oh Hassim Messaoud og leggja olíuleiðslur frá Adjele til Gabes i Tunis og Tripoli í Libyu og frá Hassim Messaud til Bougie (Bone) á Alsírströnd. — Komið verður upp olíuhreinsun- arstöð, hinni fyrstu i Norður- Afríku, þar sem hægt verður að hreinsa 2 millj. smálesta af olíu árlega. — Stáliðjuverið verður reist á Alsírströnd. Franskir embættismenn segja, að „draumurinn um Sahara" sé að rætast. Orkunotkun óx um 82% á 20 árum. Grkuframleiðsla í heiminum reyndist 82% meiri 1955 en hún vav 1937. Svaraði orku- notkun mannkysnins til þess, að hver maður á jörðinni not- aði að meðaltali árlega 1.29 smál. af kolum. Orkunotkunin skiptist þann- ig milli heimsálfa, segir í hag- skýrslum Sameinuðu þjóðanna: Bandarikjamenn notuðu 40% af allri orku, sem framleidd var í heiminum, Evrópuþjóð- irnar 23%, Sovétríkin, Austur- Evrópa og Kína 22.5% í sam- einingu, önnur Asíulönd 1.75%. Mesta aukning á orkunotkun reyndist á þessu tímabili vera í Suður-Ameríku, þar sem hún jókst um 221% á árunum 1937—1955. í Afríku var aukningin 161%, í Vestur-Ev- rópu 34%, í Sovétríkjunum, Austur-Evrópulöndum og Kína 158%. rætast. Nýtt eSdneytis- kerfi bíla. Nýlega hefir verið fundið upp í Bandaríkjunum nýtt cldsneytiskeTfi í bíia. Þetta nýja kerfi stjórnast af raf- eindum. f því er enginn blöndungur, það nýtir ekls- neytið betur og veitir nieiri orku en áður. MeginregJur þessa nýja . kerfis eru þær, að það veitir jafnmiklu magni af eldsneyti til allra strokka vélarinnar, og sparar þannig á aukinn hátt gangorkuna. Eldsneyti, sem rennur eftir leiðslum, sem eru tengdar við benzín- geymi bílsins, er veitt inn í vélina með sérstökum út- búnaði. Áður var benzíni i veitt til vélarinnar með því að. þröngva því inn með hjálp blöndungsins. Hægt mun verða að fá þetta eldsneytiskerfi í Chev- rolet bifreiðar, sem fram- leiddar verða á þessu ári og eina gerð Cadillac. Nýr Ford-bsll væntanBeguB*. Næsta haust er von á nýrri gerð Ford-bifreið, sem á að heita Edsel. Verður bílategundin látin heita eftir einkasyni Fords gamla en sá hét Edsel B. Ford, og var um 20 ára skeið forseti Ford^fyrirtækisins. Ekki hefur enn verið tilkynnt gerð hins nýja bíls, en hann verður hvað verð snertir í milli- flokki og á að vera að gæðum til einhversstaðar á milli Mer- curys og Lincolns. Þótt árlega séu gerðar breyt- ingar á hinum ýmsu bílateg- undum eiga þær langa sögu að baki sér. Til dæmis var byrjað að undirbúa smíði Edscls árið 1948. Undirbúningurinn hefur kostað 100 millj. doiiara. Kjarnorkuver fyrir litlar borgir. Brezkt fyrirtæki hefir hafið undirbúning að framleiðslu á Iitlum kjarnorkustöðvum, sem, hæfa aðeins 20—4000 íbúum. i um. [ Það er Humphreys og Glas- ítíow Ltd., som hér er um að ræða. Tíu megawáttstöðvar, jþurla ekki landrymi, að því erj talið er, nema á stærð við.tenn- isvöll. Þessar stöðvar munu kosta um 2 millj. stpd. og eru ætlaðar til rafmagnsframleiðslu Búizt er við, að aðalmarkaður verði fyrir þær þar sem elds- neyti e.r dýrt vegna langs að- flutnings. ^- Útflutningur á brezkum flugvélalueyflum nam i fyrsta fjórðungi þessa árs 8 millj. stpd. Er þao nýtt árs- fjórðungsmet. A myntiuuu sést likan af eldflaug þeirri, sem BantíariKjamenn ætla að láta flytja srervihnött þann, sem síðan á að snúast í kringum jörðina í 300 til 600 km. hæð. Eldflaugin er þrísettp þ, e. að eldhólfin eru 'prjú. Neðsti hluti flugunnar er hlaðinn eldsneyti, sem mun duga til að skjóta flugunni uppi í 50—60 km. hæð. Þcgar eldsneyti í þessu hólfier þrotið, fellur neðsta hylkið til jarðar, en næsta hlcðsluhólf tekur við. Síðasía elds- neytishleðslan knýr flaugina með um 28000 km. hraða á klst. Þessi hraði nægir til að vega upp á móti aðdráttarafli jarðar, svo að hnötturinn fellur ekki til jarðar fyrst um sinn. Gert er þó ráð fyrir að smátt og smátt dragi svo úi hraðanum á tveim vikum að aðdráttaraflið nái yfkhöndinni og hefst þá „heim- ferðin". í fallinu mun hnötturinn hitna svo mikið af núnings- mótstöðunni að hann mun að lokum splundrast í gufuhvolfihu og falla sem ryk eða bíða sömu örlög og loftsteinar, sem ekkí ná að íalla til jarðar, nema þeir scu allstórir. — Sjálfur gervi- hnötturinn verður ekki mcira en 50 sm. í þvermál og þyngd hans um 10 kg., og er hann þó búinn margvíslegum tækjum, sem senda ýmsar uppýlsingar með táknmáli til jarðar. Eld- flaugin er alls um 22 m. á lengd. — Til hægri á myndinni sést gervihnötturinn og efst biennsluhylkið. Ncðst sjást þrír hlutir eldflaugunnar hvcr fyrir sig. Furðulegastastríðssagan! aourinn sem ver ekki fil en það er 4.00 km. vegarlengd! ; Þetta er nú samt ekki eins slæmt eins og það sýnist.' Ströndin er strjálbyggð, ef undan eru skildar nokkrar) borgir, eins og Algeciras, Cadiz,' La Linea, Tarifa, Chiclana, San Lucar og Huelva. Á 80 km. löngu svæði er engin byggð. Yfirvöldin í Gibraltar höfðu' enga skrá fyrir grafir brezkra' manna þar um slóðir og sögðu, að hver ræðismaður um sig hefði skrár um þau mál, er snertu hans svæði. Þetta þýddi,! að eg varð að leita uppi alla kirkjugarðana á strandlengj-! unni og það er þolinmæðiverk að ferðast um Spán, ekki sízt ef l maður ætlar að leita þeirra dauðu fyrst og fremst. Eg skoð- aði öll leiði og krossa í kirkju- garðinum í Gibraltar, en ekki bar það neinn árangur. Það var fagur dagur pg sólin helti brennandi geislum sínum yfir klettavirkið. Eg settist á bekkinn fyrir framan setuliðs- bókasafnið í Gíbraltar með bók Sir Samuels Hoares „Ambassa- dor on Special Mission" (Sendi- herra í sérlegum erindum) og fór að blaða í henni. Þar rakst eg á frásögn af merkilegu at-j viki. Það átti að hafa gerzt árið 1942. Catalina flugbátur, sem' var á flugi yfir sundinu hrap-1 aði í sjóinn og skömmu síðar rak lík tveggja brezkra sjóliða á land við Cadiz. Síðan segir frá því í bókinni, að á líkunum hafi fundist allar áætlanirnar um landgöngu bandamanna á Norðurafríkuströnd, en sú hernaðaráætlun var nefnd „Operation Torch" (blysáætl- unin). Hvað var nú rétt í þessu? Það, sem Rommel marskálkur sagði, eða frásögn Sir Samuels Hoars? Er um eitt lík eða tvö að ræða? Eða var hér um tvo atburði að ræða? Voru líkin þá orðin þrjú? Eg flæktist nú með ferju og áætlanabíl, unz eg kom að húsi einu í nágrenni Barrosa, skammt frá ströndinni, þar sem líkin áttu að hafa fmidizt. Hús þetta er eign Guy Williams, brezka vararæðismannsins í Jerez. \ ,,Því miður, senor," sagði garðyrkjumaðurinn, ,,Don Guido er farinn inn í bæ. Hann á annað heimili inni í Jerez." En garðyrkjumaðurinn lýsti hinum merkilega atburði fyrir •mér. Fyrst heyrðu þeir drun- urnar í flúgvélinni þar sem hún flaug skammt undan landi, en síðan kvað við ægileg spreng- t ing. Það fannst ekki svo mikið sem brak úr flugvélinni. Það eina sem fannst, voru tvö lík, sem hafði rekið á land. [ Eg var orðinn hálfruglaður, lagði þó af stað til Chiclana og ráfaði þar um kirkjugarðinn. Það var mikill munur á því, þessi kirkjugarður var óvist- ilegri en kii'kjugarðurinn í Gí- braltar, en hvaða mun gerði það frémur en fyrir þá, sem hér 'höfðu verið lagði til hinztu .hvíldar, úr því sem komið var? Loks rakst eg á mann nokkurn, sem tók mig með sér til Jerez. Eg fann Williams í íbúð hans í höfuðborg sherrylandsins. Williams er hluthafi í stóru fyr- irtæki, sem flytur út Sherry og samtímis er'hann brezkur vara- ræðisma'ður í héraðinu. Hann bauð mér að drekka með sér te og sagði mér um leið frá at- burðinum, sem gerðist þenna örlagaríka dag í nóvember 1942, þegar Catalina-flugbátur- inn hrapaði skammt undan ströndinni, þar sem húsið hans stendur í Barrosa. Já, það. rak tvö lík á land — það var mikið rétt. Sjóliðarnir höfðu verið með margskonar skjöl a sér og þau lágu hingað og þang- að í fjörunni. Verkamennirnir, sem unnu í niðursu'öuverk- smiðjunni, sem er þarna í ná- grenniiiu, höfðu> flutt líkin upp í verksmiðjuna og tínt saman

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.