Vísir - 15.10.1957, Blaðsíða 5

Vísir - 15.10.1957, Blaðsíða 5
5?riðjudaginn 15, októher.1957 VlSIS Nýstárleg veiðistöð fyr- irhuguð í Skarösvík. Það er fyrirdráttur með sterkum aflvélum í landi. Árumsaman og raunar allt til þess tima að dragnótaveiðar voru bannaðar með öllu i íslenzkri landhelgi, var mikið veitt af flat- íiski á grunnmiðunum umhverf- ls landið. Flatfiskurinn og þá sér- staklega skarkolinn ef verðmeiri >n annar sjávarfiskur og var þvi tekjulind fyrir sjómenn og skil- aði miklum gjaldeyri, auk þess sem. fjöldi fólks í sjávarþorpum kringum landið hafði af því góð- ar tekjur að verka kolann til út- flutnings. ? - Það olli mikili röskun á af- komu fjölda sjómanna þegar ðragnótaveiðar voru bannaðar. Dragnótaveiððar voru stundaðar á litlum vélbátum, sem margir íhverjir voru ekki taldir lengur hæfir til sjósóknar á vetrarver- ,tíð, en of litlir tii sildveiða á sumrin, og hefðu þess vegna beð- ið rotnunar í f jörunni, ef drag- nótin hefði ekki komið til skjal- .ánna. i Dragnótaveiðar, eins og þœr iíðkuðust, verða ekki teknar upp að nýju vegna ráðandi viðhorfs S landhelgismálum og þá sérstak- lega með tilliti til verndunar fiski miðanna. Skarkolínn liggur því S friði í þéttum breiðum á grunn- miðum og tugmilljóna verðmæti, sem liggúr svo til við fætur manna er látið ósnert. Á Skarðsvík á Snæfellsnesi var í fyrra hafin veiði með fyrir-. drætti úr landi. Samkvæmt lands- lögum eru slíkar veiðar heimilar. Þarna er ef til vill vísir að veiði- aðferð, sem koma skal. i Vísir snéri sér til Þorláks Jóns- sonar, sem unnið hefur að þvi að koma upp í Skarðsvik veiðistöð sem er alveg sérstök sinnar teg- imdar hér á landi. — Eg hef heyrt að þú hefir á pi-jónunum all nýstárlegar út- gerðarframkvæmdir á Snæfells- nesi. Leyfist mér í þvi tilefni að leggja fyrir þið nokkrar spurn- íngar? . — Það er velkomið. — Hefur þú látið útgerðarmál til þín taka um dagana? — Ekki "svo orð sé á gerandi. En ég hef jafnan haft mikinn á- huga fyrir þeim málum: — Hyað kom til að þú fékkst áhuga fyrir veiðum við Snæfells- nes? — Skapti Sigurðsson útgm. frá Hrísey og siðar Siglufirði var fyrstur manna til þess að fræða mig um Skarðsvík. Þá Ingvar Pálmason skipstjóri. Síðar ýms- ír sjómenn. Mér héldu þá engin bönd og lór ég vestur til þess að sjá þétta með eigin augum. Síðan hef ég ekki getað gleymt Skarðs- vík og umhverfi.hennar og geri aldrei: -— Við Skapti fengum svoc veiðirétt fyrir landi jarðarinnar Öndverðarnes, en þar er Skar'ðs- vík nyrzt og vestast á Nesinu. — ¦ Hvað er það svo, sem þú ¦vilit aðhafast þarna? ¦ -- Mig langar til að koma upp veiðistöð við ¦ Skarðsvík í sam- ræmi við nýja tímann. Ráuðspettn, : ýsan. og þorsk- Urinn váðá þarna urn í torfum tórkínn hluta árs ýmist til skipt-- is «ffa þá. allt í einum graut. Þetta er engin uppgötvun frá minni hendi. Allir sjómenn við Breiðafjörð vita um hina fá- dæma fiskisæld víkurinnar. Hugmyndin er að draga fyrir þennan fisk með vélaafli frá landi í stað handaflsins áður. Það verður of langt mál, og ef til vill of snemmt, að tala um tilhögun og gerð þessarar stöðv- ar og netá. Ég er sannfærður um að aflvélin muni njóta sin þarna eigi síður en á öðrum sviðum. — — Veizt þú til þess að fyrir- dráttur með aflvélum sé stund- aður annars staðar? — Já — ég hefi sannfrétt að Rússar Vjeiði á þennan hátt við Kaspiaha'f og Svartahaf. Tyrk- inn er einnig sagður hafa tekið upp veiðiaðferð Rússa. — Er bygging þessarar veiði- stöðvar á Skarðsvík hafin? — Nei — til þess skortir mig f jármagn ennþá. — og tryggingu fyrir þvi að veiðiaðferð þessi hafi lögvernd. Hinsvegar hefur nokkurskon- ar tilraunastöð verið komið upp þarna, fyrst og fremst til þess að afla ýmiskonar reynslu. — Sveinbjörn Finnsson hagfræð- ingur, félagi minn við þessar að- gerðir, hafði á hendi allar fram- kvæmdir í fyrrasumar. — Sú reynsla, sem þá fékkst, er raun-1 ar það eina sem fyrir liggur. Að minu viti hefur það þegar sýnt sig að hér er ekki um hugarburð að ræða heldur stór- virkt veiðitæki á réttum stað. — — Var þá ekki haldið áfram í sumar? Það var nú sannai'lega ætlun- in. M/b. Björn frá Rifi var ráðið til. veiðanna. — En strax á byi'junarstigi, og áður en hin eiginlega veiði hófst með land vélunum, og áður en ég komst vestur, stöðvaði landhelgisgæzl- an veiðarnar. —¦ — Er þér kunnugt um rök- semdir fyrir þvi? — Að nokkru, en ég er ófús að ræða þær nú og hér. — Er það rétt, sem heyrzt hef- ur, að landhelgisgæslan sé þeirr- ar skoðunar að ekki megi kasta dráttarneti lengra frá landi en 60 faðma? — — Já — annars hefðum við ekki orðið stöðvaðir, — Það er Iika vissulega sjónar- mið, sem ber að meta og virða fyrir sér, þótt því gæti verið hnekkt. Hins vegar eru þess víst engin dæmi á þessu landi að nokkur maður hafi nokkru sinni kastað neti sínu skemmra frá landi en hann gat og vildi, ef hann taldi það vænlegra til fanga. — Þess ber og mjög að minnast að ákvæðin um 60 faðma lands- réttindin eru mjög gömul, — og er að finna í Grágás ef ég man rétt. En þá var ekki um neina fiskifriðun að ræða eða landhelgi í nútíma skilningi. •— Það má því verá hverjum manni Ijóst að þessi ákvæði eru ekki sett til að takmarka áthafn- ir manria við fyrirdrátt, heldur af alt "Öðrum astæðum. — , Mér er nær að halda að þarna kæmi nú fram — vissulega óaf- vitandi — oftrúin á bannið. — Ekki af illvilja, fremur af skyldu rækni. Ekki af víðsýni, fremur af skammsýni. — Máske er eitt- hvert samband milli þess og þviliks, og þess að skortur er á nýjum fiski í Reykjavík og raunar öllu Suðvesturlandi. Óðruvisi mér áður brá. Ennþá sjást, sitt hvorumegin við Hellissand, víkur tvær. Krossavík og Keflavík. Vegna eðliskosta og þess að þá var ekki bannað að veiða áður fyrr héldu þessar litlu víkur lífinu í fjölda landsmanna um langan aldur. En á Hellissandi, alveg eins og í Reykjavík, er nýr fisk- ur að verða hrein munaðar- vara. -— Þótt ég viti vel að ég fæ litlu eða máske engu til leiðar komið á minni Skarðsvík í bili er ég bjartsýnn á ástand og hprfur. Þegar ofstjórnin er orðin nógu þreytandi hverfum við aftur til eðlis vors og einfaldleika, og verðum guðs lifandi fegin að fá að verða manneskjur að nýju. — — Tapaðir þú ekki stórfé á því að verða stöðvaður svona á byrjunarstigi í sumar? i— Ég á um nokkuð sárt að binda. En ég vil reyna að skilja og meta þá embættismenn, sem af heilum huga vilja halda uppi réttum lögum og reglum í land- inu, þótt þeim kunni að yfir- sjást einhverntíma, eins og öðr-, um dauðlegum mönnum. — — Var það ekki leigubáturinn þinn, mb. Björn, sem var tekinn að veiðum i landhelgi á Skarðs- vik í sumar? — Rétt er það, en sú veiðiför var mér óviðkomandi. — Hvað liggur þér mest á hjarta eins og nú standa sakir á Skarðsvík? -— Að fá úr þvi skorið, tví- mælalaust, hver réttarstaðan er til veiðimanna, og hafa þá til- trú fjárveitingavalds og sjó- manna að veiðistöð þessi geti orðið raunveruleiki til gagns og gleði, en ekki draumsjón ein. —1 Fyrstj skemmtifundur F. í. á haustinu. Fyrsta kvöldvaka Ferðafé- lags fslands á þessu hausti verð- ur n. k. föstudagskvöld í Sjálf- stæðishúsinu. Þar flytur dr. Sigurður Þór- arinsson erindi um Rínarlönd og segir jafnframt frá ýmsu fleiru, sem fyrir augu hans bar í Þýzka- landi, en þangað var hann boð- inn til fyrirlestra haíds s. 1. vor. Með erindi sínu sýnir dr. Sigurð- ur litskuggamyndir. Að loknu erindi dr. Sigurðar verður myndagetraun, þar sem áhorfendum gefst kostur á að reyna kunnáttu sína í landa- fræði og eru verðlaun veitt fyrir réttar ráðningar. Á eftir verður stiginn dans til kl., e. m. Kvöldvökur Ferðafélagsins hafa frá öndverðu átt miklum vinsældum að fagna meðal Reyk- víkinga og oftast komizt færri að en vildu. Um fyrirlesara kvöldvökunnar að þessu sinni-er það að segja að dr. Sigurður hef- ur jafnan þótt í röð gáfuðustu pg snjöllustu fyrirlesara höfuðstað- arips og kryddar oft etíndLsín með ske'mmtilegum athugasemd- FORELDRAR: Raunhæfasta líftrygging barna yðar: Kuldaúlpan með Vflfl? geislanum M.s. „Gullfoss" fer frá Reykjavík í kyöld kl. 8 til Thórshavn, Hamborgar og:" Kaupmannahafnar. Farþegar eru beðnir að koma til skips kl. 7. 3; H.f. Eimskipafélag Islajnds £*£-&••

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.