Morgunblaðið - 20.06.1915, Blaðsíða 4

Morgunblaðið - 20.06.1915, Blaðsíða 4
MORGUNBLAÐIÐ Verzlun Breta. Verð á innfluttri vöru til Bretlands í maímánuði var 71,644,966 pund sterling eða 12,545,676 sterlings- pundum meira en í maimán. í íyrra. Verð á útfluttri vöru var 33,618,992 pund sterl. eða 8,432,198 pundum minna en i sama mánuði í fyrra. Hefir þó aldrei verið flutt jafnmikið út á einum mánuði síðan óíriðurinn fiófst. Á aðfluttri vöru var aukningin mest á matvöru, drykkjarvöru og tóbaki. Einnig jókst mikið innflutn- ingur á bómull og ull, en innflutn- ingur á unnu járni og stáli minkaði mikið. A útfluttri vöru var rýrnunin mest i unninni bómull, vélum, kolum og öðru eldsneyti. Við þessar tölur er það að athuga að nú eru allar vörur miklu dýrari en í fyrra. Munurinn á innfluttri vöru er því ekki jafn mikill og í fljótu bragði virðist, en útfluttar vör- ur hafa verið miklu minni heldur en tölurnar sýna samborið við úttíutn- inginn í fyrra. De Weí ftfrir réííi. Réttarhöldin i máli De Wet, upp- reistarforingjans í Suður-Afríku, hóf- ust 10. þ. mán. í Bloemfontein. De Wet var fyrst yfirheyrður, eftir að fulitrúi hÍDS opinbera hafði kotnið fram með ákæruna á hendur honum. Hann er ákærður fyrir Jandráð, en sjálfur kvaðst hann ekki hafa gert sig sekan í landráðum, heldur í uppreist. En fulltrúi stjórn- arinnar krafðist þess, að De Wet yrði dæmdur fyrir landráð. Senni- legt þykir að hann verði dæmdur sekur landráðamaður. þjóðverjar greiöa skaðabætur. ^— Snemma i vetur sökti þýzkur kaf- bátur grízka gufuskipinu Helles- pontor í Norðursjónum,. eins og þá var getið um i Morgunblaðinu. Var það gert i skyndi, án þess að skip- verjar hefðu hefðu verið aðvaraðir áður eða þeim gefið tækifæri á því, að komast i skipsbátana. — Grizka stjórnin gerði þegar skaðabótarkröfu á hendur þýzku stjórninni fyrir skip- ið' og farminn, sem vátrygður var í grízku félagi. Eftir margra mánaða þvarg, hefir þýzka stjórnin nú geng- ið inn á að greiða tjónið að fullu. Hafa tveir menu verið valdir til þess að virða það, annar þýzkur en hinn grízkur. HúsmæðraskóSsoo á Isafirði. Hann var stofnaður 1912 og tók til starfa þá um haustið í september. Var það kvenfélagið »Osk« á ísafirði, sem fyrir því gekst, og er tilgangur akólans sá, »að gera stúlkur þær, er sækja hann, að dugandi húsmæðraefnum og auka þekkingu þeirra í öllum þeim störfum, er fyrir koma á almennu heimili«. Eigi leyfði þá húsrúin stærri skóla en fyrir 12 meyjar og þurftu þær þó að fá sér vist úti i bænum. Var vetrinum skift niður í tvö námsskeið, 4 mánuði hvort, svo 24 stúlkur útskrifuðust það árið. Sóttu þó miklu fleiri, en hægt var að taka á móti. Kent var þar bæði til muuns og handa. Kenslan verklega var: Matreiðsla, bökun, niðursuða, þvott- ur og meðferð hans, ræsting her- bergja, saumur 0. fi. Munnleg kensla: Næringarefnafræði, hjúkr- unarfræði, búreikningar, útreikn- ingur fæðis (reiknuð.hlutföll nær- ingarefna) 0. s. frv. Stóð kensla þessi yfir frá því kl. 8 á morgn- ana og þangað til kl. 8 á kvöldin. Skift var verkum þannig, að námsmeyium var skipað í 6 flokka, tveimur í hvern. Var þeim ætl- að sitt verkið hverjum. Sumar unnu husmæðrastörf, aðrar elduðu mat 0. s. frv. Dögunum var skift þannig nið- ur, að kl. 8 að morgni voru all- ar klæddar og snæddu morgun- verð. Síðan voru herbergi ræst og því lokið kl. 9. Klukkan 9 —10 fór fram munnleg kensla og kl. 10—12 eldhússtörf (eldaður miðdegisverður 0. s. frv.) og kl. hálf eitt var miðdegisverði lokið. Klukkan 3 var drukkið kafíi, en kl. 4—6 fór fram munnleg kensla. Kl. 7 var etinn kvöldverður og husið síðan ræst hátt og lágt. Með þessu fyrirkomulagi heíir nú skólinn staðið í þ.rju ár, nema að því leyti, að í fyrra fékk hann betri húsakynni en áður, svo nú hafa allar stúlkurnar heimavist. Var hann þá fluttur í bæjarfó- getá-húsið og verður þar fram- vegis. Eru þar húsakynní ágæt: stór borðstofa, stór setustofa, eld- hús, búr, þvottakjallari, geymsla, herbergi og svefnherbergi. Húsmæðraskóli þessi heíir feng- ið á sig ágætt orð, sem meðal annars sést á því, að hann nýtur styrks, eigi einungis úr sýslusjóð- um V.-ísafjarðarsýslu og ísafjarð- arkaupstaðar heldur einnig úr landsjóði. Keppast og stúlkur og kouur um það að komast á hann og sækja alt af miklu fleiri en að geta komist. Alt kapp er lagt á það, að stúlkunum verði sem mest og bezt not af veru sinni þar og því er þar ekki seldur matur, eins og víða tíðkast á slík- um skólum. Pr.óf er haldið að loknu hverju námsskeiði og eru þar við hafðir prófdóraarar, svo sem í öðrum skólum. Hafa nú útskrifast það- an 72 húsmæðraefni (58 úr ísa- fjaröarsýslu, 5 úr Strandasýslu, 3 úr Húnavatnssýslu, 1 úr Reykja- vík, 1 úr Eyjafirði, 1 úr Arnes- sýslu og 3 úr Þingeyjarsýslu). Forstöðukona skólans er jung- frú Fjóla Stefánsdóttír og tók hún við honum þegar í öndverðu. Hún hefir numið húsmæðrafræði á Ankershus á Sorö í Danmörku og var siðan kennari um skeið á hússtjórnarskóla í Kolding og víðsvegar á Borgundarbólmi. Er hún eini fasti kennarinn við skólann, en auk hennar eru tveir tímakennarar, jungfrú Lovísa Markúsdóttir (kennir sauma) og jungfrú Guðrún Tómasdóttir ljós- móðir (kennir hjúkrunarfræði). Skólinn hefir áður byrjað 1. september, sem fyr er sagt, en nú er því breytt þannig, að hann byrjar eigi fyr en 16. sept. Stend- ur fyrra námsskeiðið yfir til 14. janúar, en hið síðara frá 16. jan- úar til 14. maí.' Þykir þetta þægilegri tími og hentugri fyrir nemendur. — Þær sem sækja um skólann, eiga að snúa sér til frú Andreu Filippusdóttur á ísafirði, sem er formaður skólastjórnar- innar. Ungum konum er það eigi síður nauðsynlegt að kunna vel öll húsmóðurstörf heldur en kunna að lesa og skrifa. Þessi skóli er því hinn þarfasti og bæði ísafjarðarkaupstað og kvenfélag- inu »Ósk« til hins mesta sóma. polyt, Franckesvei 1, Kaupm.- hötfn. Eftir fundinn er svo til ætlast að favið verði til Finse og geng- ið á Harðangursjökul, ef nógu margir fást til þeirrar farar. Sfudentafuudur. »Det nordiske Studenterfor- bund« heitir félag studenta á Norðurlöndum og eru i því Dan- ir, Svíar, Norðmenn og Islend- ingar. Félag þetta heldur fund á Eiðs- velli í Noregi 15.—19. júlí næst- komandi. Verða þar haldnir margir fyrirlestrar. Meðal ann- ara fyrirlesara verða: Ellen Key rithöfundur frá Svíþióð, I. C. Christensen fyrv. forsætisráðherra Dana, Henrik Pontoppidan rit- höfundur, Finnur Jónsson pró- fessor dr., Sigfús Blöndal bóka- vörður, Johan Castberg óðalþings- forseti, Halvdan Koht rithöfund- ur og Hulda Garborg rithöfundur, kona Arne Garborgs. Frú Berg- ljót Ibsen, dóttir Björnstjerne Björnasons, mun syngja nokkuð af ljóðum föður sins. í stjórn þessa stúdentafélagB eru þeir íslendingarnir Sigfús Blöndal bókav. og Björn Oddsson stud. mag., en þeir íslenzkir stúd- entar, sem vildu taka þátt í mót- inu á Eiðavelli, eiga að gefa sig fram við Helga Hermann stud. Dómkirkjan i Miiano í hættn, Þjóðverjar hafa látið það boð út ganga, að ítalir hafi látið gera loftskeytastöð í turninum á dóm- kirkjunni í Milano og komið þar fyrir fallbyssum til þess að skjóta niður loftför. Segja þýzk blöð að uppgötvun þessi réttlæti árás á dómkirkjuna með austurrískum loftförum og jafnvel hvetja banda- menn sína til þess. Blöðum Breta þykir ekki ósenni- legt, að þetta sé fyrirboði þess, að Austurríkismenn fljúgi yfir borg- ina og leggi kirkjuna í eyði — alveg eins og þeir eyddu dóm- kirkjunni í Rheims að ástæðu- lausu. Dómkirkjan í Milano er fræg mjög fyrir fegurð sína og er með- al hinna elztu þar i landi. Klæddar sem matreiðslomaðnr. 8. þ. m. handtóku Bretar ungan Þjóðverja um borð i itölsku kaup- fari, er það kom að Gibraltarsundi á leið frá New-York til Genua. Þeim hafði aður verið tilkynt opin- berlega, að skipstjórinn, sem var á Prinz Eitel Friedenich, hefði fyrir skömmu strokið frá Norfolk í Vest- urheimi, en þar var hann i haldi hjá stjórn Bandaríkjanna eftir að skipið var kyrsett í Newport News, eins og áður hefir verið getið um. Hafði skipstjórinn, auðvitað með hjálp landa sinna vestm hafs, ráðið sig sem matreiðslumaður á ítalska skipið, og skipstjórinn á skipinu hafði enga hugmynd um hver hann var. Var það aform strokumanns- ins að komast frá Geuua til Austur- ríkis og þaðan heim. En nú situr hann í varðhaldi hjá Bretum í Gíbraltarvíginu og kemst hvergi. Rússneskir katbatar sökkva þýzknm skipum. í brezkum blöðum frá n. þ. m. er þess getið í opinberu skeyti, að tveir rússneskir kafbátar hafi hitt þýzka flotadeild í Eystrasalti skamt fyrir norðan Windau. Skutu þeir þegar tundurskeytum á skipin og fóru ieikar svo að þrír tundurbátar þýzkir sukku og einn skemdist. Ennfremur söktu Rússar einu her- flutningsskipi og einu þýzku kola- skipi.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.