Morgunblaðið - 17.01.1935, Blaðsíða 4

MORGUNBLAÐIÐ
Fimtudaginn 17. jan. 1935.
IÐNftÐUR
VERSLUN SIQLINGAR
Eðli ogeinkenni íslenskrar
utanríkisverslu nar.
innflutningi, sem takmak-)
aður er, og beint þar,
með eftirspurninni að,
öðrum vörum. Það er þetta, j
sem að einhverju leyti hefir 8. Salt
átt sjer stað á árinu. Almenn-I 9. Kol
Verslunarjöfnuður ársins 1934.
Eftir ör. Oðö öuðjónsson.
Seðlar í umferð:
Útlán:
(Niðurlag).
Eins og fyr er getið, eru land-
búnaðarafurðir annar aðalþátt-
ur útflutnings. Helstu útflutn-
ingsvörurnar í þessum flokki
talið með í útflutningi á árinu
1934.
Ullarútflutningur. Ull er
önnur aðal-útflutningsvara
landbúnaðarins. Af henni voru
eru, sem kunnugt er, saltkjöt,! alls flutt út á árinu 685.000 kg.
freðkjöt, ul! og saltaðar sauð- fyrir 906.000 kr., sem er tölu-
argærur.
Saltkjöt
ir tæpum
og freðkjöt.
tug ára, var
ið drepið á, hlaut að örva mjög
vert minna en árið á undan, en
Fyr_ þá nam útflutningurinn 1.286.-
alt^OOO kg., fyrir 1.382.000 kr. —
það kjöt, sem íslendingar seldu j Þess ber þó að geta, að hjer 'innfIutm:ng _ að minsta kosti
út úr landinu saltað. Markaður mun ekki emungis um fram- aJIan fyrri hluta árg> eða þang.
' ' " “ " leiðslu ársins 1933 að ræða' að til fór að sjást fyrir um af-
Gærur. Alls voru fluttar út komu útflutningsins. Sýnir
1933: 1934: 1933: 1934: 12. Búsáhöld alls-
jan. 8.7 milj. kr. 9.0 milj. kr. 70.5 milj. kr. 75.7 milj. kr. konar 1.042.019 —
febr. 8.4 — — 8.5 — — 70.9 — — 75.8 — —- 13. Vörur til land-
mars 8.7 — — 8.8 — —- 72.4 — — 76.1 — — búnaðar 1.212.988 —
apríl 8.9 — — 9.2 — — 72.9 — — 77.4 — — 14. Mótorvjelar
maí 9.7 — — 10.1 — — 75.8 — — 78.7 — — og skip 1.692.956 —
júní 10.3 — — 10.1 — — 76.9 — — 79.9 — — 15. Allsk. vörur 10.806.454 —
-fi] 1 í 10 3 10 1 78 9 7Q Q
ág. 10.3 — — 10.5 — — 78.7 — — B • *J 80.1 — — Alls kr. 40.316.138 kr.
sept. 11.3 — — 11.4 — — 79.6 — — 81.8 — —
okt. 10.7 — — 10.8 — — 77.5 — — 80.6. — — Þeir, sem tekið hafa eftir töL
nóv. 9.8 — — 10.3 — —■ 76.6 — — 80.4 — —- um þeim, sem undanfarið hafa
Alt þetta, sem hjer hefir ver- ingi hefir með innflutningstak-
einskorðaðist að mestu við Nor-
eg og var að mörgu leyti hinn
óheppilegasti. — Sjerstaklega
gætti þess mjög, að Norðmenn
notuðu hina slæmu sölu-
möguleika íslenskra bænda,
til þess að knýja fram
ýms hlunnindi sjer til handa
á sviði fiskveiðanna við
Island. Urðu Islendingar oftar
en einu sinni að ganga að hin-
um hörðustu kostum til að
halda þessum markaði opnum.
En þetta hefir breytst talsvert á
undanförnum árum. Hefir kapp
samlega verið unnið að því að
verða óháðari Norðmönnum á
þessu sviði, og árangurinn er
þegar mikill. Með ýmsum ráð-
stöfunum (kaupum á kæliskipi,
byggingu íshúsa), hefii á til-
tölulega stuttum tíma tekist að
breyta framleiðslu nokkurs
hluta þessarar vörur og þarmeð
að skapa henni nýja markaðs-
möguleika. — Eftirfarandi |
mörkunum verið meinað að
kaupa þær vörur, er hann vildi
og gat keypt — en aftur
móti verið gefið tækifæri til að
kaupa vörur, sem hann að vísu
síður vildi — en keypti, er hin-
ar nauðsynlegri vörur ekki
fengust.
Þá er að minnast á síðasta
atriðið, sem telja má að hafi
að einhverju leyti haft áhrif
á innflutning ársins 1934, þ. e.
kaupa ákveðnar vörur frá sjer-
stöku landi, eða þá skuldbind-
399560 saltaðar sauðargærur þetta fyrirbrigði glögglega
á árinu, fyrir 861.000 kr. Er það, sem í fyrri hluta þtssarar
það bæði að magni og verði greinar var kallað að flytja inn
minna en árið á undan. „í blindni“, þ. e. áður en vitað
Viðvíkjandi útflutningi á er um verðmæti útfluttrar vöru.
öðrum landbúnaðarafurðum, En þetta hlýtur að vera sam-
vísast til töflunnar hjer að fram fara þeim einkennum, sem svo
an. Þó má í þessu sambandi mikið ber á í íslensku búskap- j ákvæði ýmsra viðskiftasamn-
vekja athygli á, að hrossaút- arlífi (árstíðaframleiðslu). Þá inga okkar um, annað hvort að
flutningur hefir aukist talsvert er að víkja að öðru atriðinu,
á árinu. Stafar þessi aukning að innflutningshöftunum, sem einn
nokkru leyti af því að um 200 hafa haft áhrif á innflutning j ingar um frjálsan innflutning,
hestar voru seldir til Þýska- ársins. Það mun engum vafa; t. d. frá Suðurlöndum. Ýmsir
lands Verð á hestum var tals- undirorpið, að áhrifa þeirra á ætla, að þetta atriði eigi ekki
vert hærra en á árinu á undan, innflutninginn hafa gengið í hvað minstan þátt í hinum ó-
og þð þest 5 þeim hestum, sem gagnstæða átt, það sem þau hagstæða verslunarjöfnuði árs-
til Þýskalands voru seldir,’enda náðu- Á árinu var hert talsvert ins, og þá sjerstaklega ákvæði
var sjerstakur samningur um á höftunum, bæði með því að þau, er gilda við Italíu og Spán.
sölu þeirra fjölga bannvörum og með því En þetta mun vart rjett, eins
að draga úr innflutningsleyfum og síðar mun skýrt. Hins vegar
Innflutningurinn á Vissum vörutegundum. má ætla, að þetta hafi haft ein-
Loks má geta þess, að lög þau, hver áhrif á það, hvar einstöku
1 öðru sambandi hefir þegar er samþykt voru á síðasta þingi vörutegundir voru keyptar, og
verið vakin athygli á helstu um þessi efni, gera ráð fyrir enn ef til vill í útliti og gæði var-
tafla yfir útflutning á saltkjöti j einkennum innflutningsins og strangari innflutningsskilyrðum anna sjálfra.
og freðkjöti undanfarin ár, | þeirra atriða getið, sem mestu en fyrir eru. Samkv. þeim er Skifting innflutningsins
sýnir glögglega hina stórfeldu 1 ráða um heildarsvip hans. ná óheimilt að flytja vörur til vöruflokka. Eins og fyr er get-
Um innflutning ársins 1934 landsins, nerna leyfi innflutn- ið, hefir innflutningur ársins
er það að segja, að hann mót- ings- og gjaldeyrisnefndar komi 1934 samkv. skýrslu Gengis-
ast öðru fremur af þessu til — auh Þess, sem verslun nefndar numið 48.480.000
þrennu c Hinni tiltölulega góðu nieð erlendan gjaldeyri er nu kronum. Enn sem komið er
afkomu ársins 1933, gialdeyris öllum bönnuð, nema bönkunum. hefir ekkert birtst um það,
og innflutningshöftunum og loks Það kann ef tn viU að ÞykJa hverni& Þessi innflutningur
bindandi ákvæðum ýmsra við- a11 einkennilegt að halda því skiftist eftir vöruflokkum, enda
skiftasamninga. Það er erfitt, fram’ að hert hafi verið á inn- 'ekki við því að buast’ bar sem
og að líkindum næsta ómögu-! flutnings‘ og gjaldeyrishöftun- upplýsingar um þetta efni vanta
legt, að ákveða með nokkurri um> íafnhhða Því, sem skýrsl- einmg íynr 1933. Hagstofan
vissu, hve mikils þessi þrjú at- ur gýna’ að innflutningurinn hefir samt byrjað á voruflokk
breytingu, sem hjer hefir átt
sjer stað: Saltkjöt Freðkjöt
tonn tonn
1928 2251 349
1931 1523 1129
1932 1488 1658
1933 ca. 783 1054
1934 ca. 956 1320
Athugandi er, hvernig út-
flutningur á saltkjöti hefir lækk
að frá ári til árs — en útflutn-
ingur freðkjöts stöðugt hækk-
að. — Aðalmarkaðurinn, sem
unnist hefir fyrir freðkjötið er
í Bretlandi. Er kjötútflutning- skýrt lítillega.
urinn þangað samningsbundinn Um fyrsta
og mæla ákvæði svo fyrir, að ís-
land njóti þar bestu kjara með
tilliti til sölu á þessari vöru.
Útflutningur á saltkjöti til
Noregs er einnig samningsbund-
og var leyfi fyrir hendi
riði hafa mátt sín hvert fyrir hefir aukist um rúmar fjórar. un og upprunaflokkun innflutn-
sig Það kemur og hjer til milíónir krðnur móts við árið ingsins 1934, og eru til bráða-
greina, að áhrifa frá þeim hafa 1933‘ 1 rauninni er hJer samt bmgðaskýrslur um þessi atriði
að nokkru leyti gengið í gagn-
stæða átt, og skal þetta nú
um auðskilið mál að ræða: til nóvemberloka. Skýrslur þess.
Þegar innflutningur á vissum ar eru, eins og vænta má, næsta
vörutegundum er takmarkað- ófullkomnar, en þær munu þó
mn
að selja þangað tæpar 11.000
tunnur á árinu 1934, en
það „kontingent“ var ekki
notað alt, eins og skýrsla
Gengisnefndar hjer að framan
ber með sjer. Mun þó eitthvað
af framleiðslu ársins 1933 vera
það að segja,
atriðið
að hinn
ur fram yfir það, sem kaup-
er getan í landinu ákveður hann,
ha^" þá getur tvent komið til greina.
stæði verslunarjöfnuður ársins j fyrsta lagi; kaupgetan geng-
1933, samfara hækkandi verði ur eftir sem áður ÖH til kaupa
á íslenskum útflutningsafurðum á hinum takmörkuðu vöru-
og góðum sölumöguleikum fyr- tegUndum, aðeins er þá
ir þær, hafa jafngilt aukinni sá breyting á, að minna
kaupgetu almennings í byrjun vörumagn fæst fyrir hana
ársins 1934, auk þess sem þetta en aður (verðhækkun).
batnandi markaðsástand örvaði \ 0ðru lagi geta innflutnings-
atvinnulífið í landinu, eins og takmarkanirnar, sem hafa
skýrslur bankanna um seðla- hækkað verð í för með sjer,
veltu og útlán bera glöggan fælt einhv.ern hluta tekna al-
vott um : I mennings frá kaupum á þeim
í stórum dráttum varpa ljósi
yfir atriði þau, sem hjer er um
að ræða.
Eftirfarandi skýrsla upplýs-
ir, hvaða vörur voru fluttar inn
á árinu:
jan.-
-nov.
Innfluttar vörur í
1934.
1. Kornvörur 2.505.117 kr.
2. Garðávextir
og aldini 1.271.364 —
3. Nýlenduvörur 2.118.078 —
4. Veiðarfæri og
útgerðarvörur 3.121.387 —
5. Vefnaður og
fatnaður 4.934.162
6. Skófatnaður 1.298.251
7. Olíur og bensín 720.357
1.636.355
2.856.656
10. Byggingarv. 4.811.380
11. Fóðurvörur 288.614
birtst í ýmsum dagblöðum
hjer í bænum, um innflutn-
inginn til nóvemberloka, munu
strax sjá, að innflutningurinn
er hjer talinn um 4 milj. kr.
lægri. Þetta mun koma til af
því, að skýrslur um innflutning
ársins 1933 bárust Hagstofunni
ekki fyr en seint í janúar, eða
jafnvel febrúar, og hafa því
verið taldar með árinu 1934.
Hvort af þessu megi draga þá
ályktun, að þessi skýrsla sje
rjettari, er um það ræðir að
sýna raunverulegan innflutn-
ing ársins 1934, skal hjer ekkl
dæmt, enda ber að gæta þess,
að hvorutveggja skýrslan sýnir
aðeins bráðabirgðasamtalningu.
Um einstaka liði töflunnar
skal hjer ekki rætt, enda er þar
ekki hægt um vik, þareð ílt
er að gera samanburð við fyrri
ár (engin skýrsla 1933 og önn-
ur vöruflokkaskifting 1932).'
Samt má vekja athygli á, að
verðhækkun hefir orðið á ár-
inu á ýmsum vörutegundum, t.
d. kornvöru, ýmsri nýlenduvöru
o. fl. og kann það að valda ein-
hverju um hinn háa innflutn-
ing. Þá má einnig geta þess,
að 14. flokkur töflunnar er ó-
venju mikill, enda hafa verið
keypt fjögur flutningaskip
á árinu auk margra mótorbáta.
Er ekki ósennilegt, að það eigi
að einhverju leyti þátt í hinum
óhagstæða verslunarjöfnuði, að
minsta kosti var innflutningur
^essa flokks miklum mun minni
í fyrra.
Þá ber að geta þess, að vöru-
?á ber að geta þess, að vöru-
flokkur sá, er sýnir innflutning
olíu og bensíni, er miklum
mun hærri en skýrslan sýnir,
eða nálega 1 milj. kr.
Uppruni vöruinnflutningsins.
Hjer að framan var á það
jent, hve örlagaríkt það væri
fyrir íslenska utanríkisverslun,
að mikill hluti útflutningsins
er seldur til landa, sem ísland
íaupir aðeins lítið af. Eftir að
ýmsar þjóðir eru farnar að gera
iröfur um ,,jafnvirðisverslun“,
er það orðin hin mesta nauðsyn
fyrir Islendinga að beina ein-
íverjum hluta innflutningsins
til þeirra landa, sem mest
caupa af ísl. útflutningsafurð-
um. Er það skoðun margra, að
eigi innflutningshöft og gjald-
eyrisskamtanir rjett á sjer, þá
sje það þá, er þeim er beitt til