Morgunblaðið - 30.11.1937, Qupperneq 3

Morgunblaðið - 30.11.1937, Qupperneq 3
Þriðjudagur 30. nóv. 1937. MORGUNBLAÐIÐ 3 Magnús Guömunösson anðaöist á sunnuðag Magnús Guðmundsson fyrv. ráðherra andaðist á sunnudaginn, um nón- bil af afleiðingum holskurðarins, er gerður var á hqnum á föstudagskvöldið. Á laugardaginn var líðan hans sæmileg, einkum framan af degi, sótthiti lítiil um morg- nninn, og gerðu menn sér góðar vonir um bata. En á laugardagskvöld hækkaði hitinn. Þá komu greinilega í Ijós hjartabilunar og lungna- bólgu einkenni. Læknar gáfu honum varnarlyf gegn lungnabólgu og hjartastyrkjandi meðöl, bæði fyrir uppskurðinn og eins á eftir. Aa það stoðaði ekki. Á sunnudagsmorgun var hitinn kominn ná- 40 stigum. En hjartabilunin ágerðist þrátt fyrir hin kröft- ngruetu hjartalyf, og var þá dauðinn vís. * Fráfall Magnúsar Guðmundssonar er óvenjulega sviplegt. hittir vini hans og samstarfsmenn sem þruma úr heiðskíru lofti. Á föstudag var hann í fullu fjöri á þingfundi. Er hann kom þangað eftir hádegisverð, kendi hann sjer einskis meins. En «m kl. 2. vjek hann af fundi og gekk heim vegna lasleika •* hann kendi til. Er heim kom, taldi hann þó þetta smávægi- legt. Það dróst því fram undir kvöld, að læknir væri sóttur. En þá hafði hann fengið óbærilegar kvalir. Er læknir kom, lá í augum uppi, að hjer var um heiftar- lega botnlangabólgu að ræða, og ekkert undanfæri með tafar- lausan uppskurð. Hann var fluttur á Landakotsspítala, um kl. 7 um kvöldið. Á leiðinni í sjúkravagninum var hann aðframkom- inn af kvölum. Svo skamt var bilið frá því hann gekk um al- hress, og þangað til hann var í dauðans greipum. Uppskurðurinn reyndist ekki erfiður, var framkvæmdur mestmegnis í gassvæfingu og tók ekki nema rúmar 20 mínútur. Botnlanginn var ekki sprunginn. Þó var þroti kominn í lífhimn- una út frá honum. Síðastliðið sumar fjekk Magnús heitinn slæmt lungnakvef er mun hafa verið bletta-lungrrabólga. Svo þar hefir hann verið veikur fyrir. Þetta vissu menn. En hitt ekki, að hann væri svo óstyrkur fyrir hjarta. * Er fregnin barst út frá Landakotsspítala um að Magn- ús Guðmundsson væri dáinn, var þegar dreginn fáni í hálfa stöng á Alþingishúsinu. Eftir það barst fregnin út eins og eld- ur í sinu. Fleiri fánar drúptu brátt víðsvegar um bæinn. Menn mundu til þess, að einn af ástsælustu og mikilvirtustu mönnum landsins var dáinn. Þó menn hefðu frjett, að Magnús hefði verið fluttur á spítala, kom dánarfregnin öllum á óvart. Magn- ús var talinn hraustur maður og heilsugóður. Hann var maður í fullu starfsfjöri, með óbilaða starfskrafta. Vinsældir hans og vegur fór vaxandi með hverju ári. Menn töldu víst að hann ætti svo margt ógert til þjóðnytja. * Þingflokkur Sjálfstæðismanna hélt fund í gærmorgun, og sendi frú Soffíu, ekkju Magnúsar svohljóðandi samúðarávarp: í djúpri hrygð yfir fráfalli okkar ágæta vinar og forystu- manns, Magnúsar Guðmundssonar og minnugir hans með mik- illi þakklátssemi, sendum við, þingmenn Sjálfstæðisflokksins, yður alúðarfylstu kveðjur, og vottum yður einlæga hluttekningu. Guð blessi yður og heimilið. * Þingfundur var settur í sameinuðu þingi kl. 10 mín. fyrir 1, síðdegis. Þar mintist forseti Jón Baldvinsson, Magnúsar heit- ins með ræðu, þar sem hann rakti helstu æfiatriði hans, en komst síðan þannig að orði: ,,Með Magnúsi Guðmundssyni er til moldar genginn einn þeirra manna, er fremstir hafa staðið í stjórnmálabaráttunni um síðastliðin 20 ár. Hafði hann og marg'a þá kosti til að bera, er skipuðu honum sess meðal hinna mest metnu manna í flokki sínum. Frá embættis- og stjórnmálastarfsemi sinni hafði hann meiri og víðtækari þekkingu á íslenskum stjórnarháttum en flestir samtíðarmanna hans. Þá var og mikil þekking hans á at- vinnuháttum þjóðarinnar, einkum á öllu, er at5 landbúnaði laut, og Ijet hann sjer jafnan annast um málefni bændastjettarinn- ar, þó að langur embættisferill og stjórnmálastarfsemi veitti honum góða yfirsýn um þarfir og hagsmuni annara stjetta þjóð- fjelagsins. Á Alþingi var Magnús Guðmundsson meðal hinna starfhæfustu og starfsömustu þingmana og vann að hverju máli með þeirri samviskusemi og nákvæmni, sem honum var eðlileg, og þó að flokksmönnum hans sje mest eftirsjá að fráfalli hans, þá munu einnig þeir, er andstæðingar hans voru í stjórnmálum, bera honum það vitni, að vart hafi getið samvinnuþýðari mann Minningarorð um Magnús Guðmundsson Jafnvel þó í fótspor fenni, fjúki í skjólin heimaranns: gott er að signa göfugmenni, gjalda blessun minning hans, dreifa skini yfir enni, ilmi um brjóst ’ins fallna manns. Þegar heyr’ jeg góðs manns g’etið, g’laðnar yfir mjer um sinn; þá er eins og dög-un dafni, dreifi birtu um himininn; vonum fjölgi, veðrið batni, vökni af döggum jarðar kinn. Margur kveður Magnús hljóður, mænir um öxl, er fer á braut sonur besti sinnar móður; sæmdar höldur í hverri þraut. Breiða yfir hann Birt'a og Gróður besta vefnað — tvöfalt skraut. Guðmundur Friðjónsson. í störfum, innan þings og utan. Hann var velviljaður maður og friðsamur, en eigi voru þeir miklu kostir hans altaf metnir sem skyldi. Magnús Guðmundsson rækti þingstörf sín hverjum manni betur. Hann var á þingfundi síðastliðinn föstudag og virt- ist þá heill heilsu. En nú hafa hjer orðið snögg umskipti, og þó að oss samþingismönnum hans falli þungt fráfall hans, verður hjer engu um þokað. Jeg vil biðja háttvirta alþingismenn að votta minningu þessa látna þingbróður vors virðingu sína með því að rísa úr sætum sínum.“ Er forsetinn hafði þetta mælt, risu þingmenn hljóðir úr sætum. Forsetar Alþingis ákváðu í gær, að útför Magnúsar yrði kostuð af almannafje, í virðingarskyni við hinn mæta stjórn- málamann. * Þeir urðu jafn gamlir starfsbræðurnir, samsýslunga'-nir Magnús Guðmundsson og Jón Þorláksson. Jón var fæddur 1877, Magnús 1879, deyja báðir 58 ára. Þeir áttu samleið mikin i hluta æfinnar. Störf þeirra báru á ýmsan hátt sömu einkenni. í stjórnmálasögu landsins verða nöfn þeirra jafnan nátengd. Skamt er milli þungra áfalla fyrir heimilið að Staðastað. í sumar deyr Bogi Smith sonur þeirra hjóna. Þau frjettu í hafi um sviplegt fráfall hans. Og nú eiga þær mæðgur, frú Soffía og dæturnar tvær á bak að sjá manni og föður. Ástríkari, skylduræknari og heimiliskærari húsföður er vart hægt að hugsa sjer en hann. iliiiiilillliliniillllli; Ólafur Thors: MAGNÚSI Guðmundssyni kyntist jeg skömmu eft- ir 1920. Síðan hefi jeg verið í óslitinni, mjög náinni samvinnu við hann, og þegar jeg nú á honum á bak að sjá, get jeg á engan hátt lýst honum jafnvel eins og með því að taka mjer í munn einmitt þau orð, er hann sjálfur valdi Jóni Þorlákssyni látnum: „Hann var afbragð annara manna“. Vart verður því neitað, að eins og baráttan á stjórnmála- sviðinu hefir verið háð hjer á landi að undanförnu, hefir það fæstum verið hent, að freista þess að ná þar til vegs og valda, án þess að hafa hlotið annað- hvort mikla mælsku eða ritsnild að vöggugjöf. Magnús Guð- mundsson var hvorki ræðuskör- ungur nje ritsnillingur umfram marga aðra, enda þótt framsetn ing hans væri óvenju skýr og auðskilin, jafnt í ræðu sem riti. Að hann samt sem áður hefir verið einn allra mestur áhrifamaður sinnar samtíðar á sviði stjórnmálanna, er að þakka óvenju miklum mann- kostum hans, skapfestu, skiln- ingi og góðvild, ágætum vits- munum, djúpsettri þekkingu á öllum viðfangsefnum stjórn- málanna og einstakri starf- hæfni. Það eru m. a. þessir kostir, sem því valda, hve mikil áhrif Magnús Guðmundsson hafði á allan gang þjóðmálanna síðustu tvo áratugina. Hafði hann ým- ist íorystuna eða veitti mikils- verðan stuðning 1 nær öllum umbótamálum er löggjöfin tók til á þessu tímabili, eigi síst málefnum bændanna, enda var hann, ásamt Jóni Þorlákssyni alla tíð áhrifamesti maður í stærsta stjórnmálaflokki lands- ins, var ungur settur í 'ráðherra- stól og átti þar lengri sétu en hokkur annar Islendingur til þessa hefir átt. Magnús Guðmundsson hefir um langan aldur notið mikill- ar virðingar og trausts allra, sem af honum höfðu persónu- leg kynni og mjög margra ann- ara. Þó sk^vt r enn nol.kuð á að hann hafi nlotið jafn al- menna viðurkenningu og verð- leikar standa til, en það stafar af því, er áður greinir, að hann skorti vígfimi til jafns við mannvit og mannkosti. En með hverju árinu sem leið, fjölgaði þeim er unnu honum sannmæl-

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.